ಸ್ವರಾತ್ಸ್ವರಸ್ಯ ಸಂಕ್ರಾಮಂಸ್ವರಸಂಧಿಮನುಲ್ಬಣಮ್
ಒಂದು ಸ್ವರದಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ಸ್ವರಿಗೆ ಹೋಗುವಾಗ, ಸ್ವರಗಳ ಸಂಗಮದಲ್ಲಿ ಮೃದುವಾಗಿ ಇರಬೇಕು.
ಅನಾಗತಮತಿಕ್ರಾನ್ತಂ ವಿಚ್ಛಿನ್ನಂ ವಿಷಮಾಹತಮ್
ಇನ್ನೂ ಬರುವದಿಲ್ಲದ, ದಾಟಿಹೋದ, ಮುರಿದು ಹೋದ, ಅಸಮವಾಗಿ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಸ್ವರ—
ಸ್ವರಃ ಸ್ಥಾನಾಚ್ಚ್ಯುತೋ ಯಸ್ತು ಸ್ವಂ ಸ್ಥಾನಮತಿವರ್ತತೇ
ತಾನಿರುವ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ತಪ್ಪಿದ, ಅಥವಾ ತನ್ನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಮೀರಿ ಹೋದ ಸ್ವರ—
ಅಭ್ಯಾಸಾರ್ಥೇ ದ್ರುತಾಂ ವೃತ್ತಿಂ ಪ್ರಯೋಗಾರ್ಥೇ ತು ಮಧ್ಯಮಾಮ್
ಅಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ವೇಗವಾಗಿ, ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಮಧ್ಯಮವಾಗಿ ಹಾಡಬೇಕು.
ಗೃಹೀತಗ್ರನ್ಥ ಏವಂ ತು ಗ್ರನ್ಥೋಞ್ಚಾರಣಶೈಕ್ಷಕಾನ್
ಹೀಗೆ ಕಲಿತ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಉಚ್ಚಾರಣೆಯ ಅಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿರುವವರು ಪಠಿಸಬೇಕು.
ಕ್ರುಷ್ಟಸ್ಯ ಮೂರ್ದ್ಧನಿ ಸ್ಥಾನಂ ಲಲಾಟೇ ಪ್ರಥಮಸ್ಯ ತು
ಕರ್ಕಶಸ್ವರದ ಸ್ಥಾನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ, ಮೊದಲ ಸ್ವರದ ಸ್ಥಾನ ನಾಸಿಕೆಯಲ್ಲಿ.
ಕಣ್ಠಸ್ಥಾನಂ ಚತುರ್ಥಸ್ಯ ಮನ್ದ್ರಸ್ಯ ರಸನೋಚ್ಯತೇ
ಮಂದ್ರದ ನಾಲ್ಕನೇ ಸ್ವರದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನಾಲಿಗೆಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಅಙ್ಗುಷ್ಟಸ್ಯೋತ್ತಮೇ ವ್ರುಷ್ಟೋ ಹ್ಯಙ್ಗುಷ್ಟಂ ಪ್ರಥಮಃ ಸ್ವರಃ
ಬೊಟ್ಟೆಯು ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, ಮೊದಲ ಸ್ವರ ಬೊಟ್ಟೆಯಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ.
ಅನಾಮಿಕಾಯಾಂ ಷಙ್ಗಸ್ತು ಕನಿಷ್ಟಾಯಾಂ ತು ಧೈವತಃ
ಆರನೇ ಸ್ವರವು ಉಂಗುರಿನ ಬೆರಳಿನಲ್ಲಿ, ಏಳನೇ ಸ್ವರವಾದ ಧೈವತವು ಚಿಕ್ಕ ಬೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ.
ಅಪರ್ವತ್ವಾದಮಧ್ಯತ್ವಾ ದವ್ಯಯತ್ವಾಞ್ಚ ನಿತ್ಯಶಃ
ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಇರುವಿಕೆ, ಯಾವ ಅಂತರವೂ ಇಲ್ಲದಿರುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಯಾವಾಗಲೂ ಬದಲಾಗುವಿಕೆ ಸದಾ ಇರುತ್ತವೆ.
ಕ್ರುಷ್ಟೇನ ದೇವಾ ಜೀವನ್ತಿ ಪ್ರಥಮೇನ ತು ಮಾನುಷಾಃ
ದೇವತೆಗಳು ಉಚ್ಚ ಸ್ವರದಿಂದ ಬದುಕುತ್ತವೆ, ಮಾನವರು ಮೊದಲ ಸ್ವರದಿಂದ ಬದುಕುತ್ತಾರೆ.
ಅನ್ಧಜಾಃ ಪಿತರಶ್ಚೈವ ಚತುರ್ಥಸ್ವರಜೀವಿನಃ
ಅಂಧಜನರು ಮತ್ತು ಪಿತೃಗಳು ನಾಲ್ಕನೇ ಸ್ವರದಿಂದ ಬದುಕುತ್ತಾರೆ.
ಅತಿಸ್ವರೇಣ ನೀಚೇನ ಜಗತ್ಸ್ಥಾವರಜಙ್ಗಮಾಃ
ಅತಿಯಾದ ಕಡಿಮೆ ಸ್ವರದಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತಿನ ಸ್ಥಾವರ ಜಂಗಮ ಜೀವಿಗಳು ಇರುತ್ತವೆ.
ದೀಪ್ತಾಯತಾಕರುಣಾನಾಂ ಮೃದುಮಧ್ಯಮಯೋಸ್ತಥಾ
ಪ್ರಕಾಶಮಾನ, ಉದ್ದವಾದ ಮತ್ತು ದಯಾಳು ಸ್ವರೂಪಗಳಂತೆಯೇ ಮೃದು ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಸ್ವರೂಪಗಳೂ ಇವೆ.
ದೀಪ್ತಾ ಮನ್ದ್ರೇ ದ್ವಿತೀಯ ಚ ಪ್ರಚತುರ್ಥೇ ತಥೈವ ಚ
ಪ್ರಕಾಶವು ಮಂದ್ರದಲ್ಲಿ, ಎರಡನೇಯಲ್ಲಿಯೂ ಹಾಗೆಯೇ ನಾಲ್ಕನೇಯಲ್ಲಿಯೂ ಇದೆ.
ಶ್ರುತಯೋ ಯಾ ದ್ವಿತೀಯಸ್ಯ ಮೃದುಮಧ್ಯಾಯತಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ
ಎರಡನೇ ಸ್ವರದ ಅಂತರಗಳು ಮೃದು, ಮಧ್ಯಮ ಮತ್ತು ಉದ್ದವಾಗಿವೆ ಎಂದು ನೆನಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಆಯತಾತ್ವಂ ಭವೇನ್ನೀಚೇ ಮೃದುತಾ ತು ವಿಪರ್ಯಯೇ
ಉದ್ದವಾದ ಸ್ವರೂಪವು ಕಡಿಮೆ ಸ್ವರದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ, ಮೃದು ಸ್ವರೂಪವು ಅದರ ವಿರುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ.
ದ್ವಿತೀಯೇ ವಿರತಾ ಯಾ ತು ಕ್ರುಷ್ಟಶ್ಚ ಪರತೋ ಭವೇತ್
ಎರಡನೇಯಲ್ಲಿ ನಿರೋಧವಾಗಿರುವವುಗಳು, ನಂತರ ಉಚ್ಚ ಸ್ವರ ಬರುತ್ತದೆ.
ಅತ್ರೈವ ವಿರತಾ ಯಾ ತು ಚತುರ್ಥೇನ ಪ್ರವರ್ತತೇ
ಇಲ್ಲಿಯೇ ನಿರೋಧವಾಗಿರುವವುಗಳು ನಾಲ್ಕನೇ ಸ್ವರದೊಂದಿಗೆ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತವೆ.
ನಾತಿತಾರಶ್ರುತಿಂ ಕುರ್ಯಾತ್ಸ್ವರಯೋರ್ನಾಪಿ ಚಾನ್ತರೇ
ಅತಿಯಾದ ಎತ್ತರದ ಅಂತರವನ್ನು ಮಾಡಬಾರದು, ಸ್ವರಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಮಾಡಬಾರದು.
ದ್ವಿವಿಧಾ ಗತಿಃ ಪದಾನ್ತಸ್ಥಿತಸಂಧಿಃ ಸಹೋಷ್ಮಭಿಃ
ಚಲನೆ ಎರಡು ವಿಧ: ಪದದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಧಿ ಮತ್ತು ಉಷ್ಮದೊಡನೆ.
ಸ್ವರಾನ್ತರಾವಿರತಾನಿ ಹ್ರಸ್ವದೀರ್ಘಘುಟಾನಿ ಚ
ಸ್ವರಗಳ ಮಧ್ಯದ ನಿರೋಧಿತ ಅಂತರಗಳು ಚಿಕ್ಕದು, ದೀರ್ಘ ಮತ್ತು ತೀವ್ರವಾಗಿವೆ.
ದೀಪ್ತಾಮುದಾತ್ತೇ ಜಾನೀಯಾದ್ದೀಪ್ತಾಂ ಚ ಸ್ವರಿತೇ ವಿದುಃ
ಉದಾತ್ತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶವನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು, ಸ್ವರಿತದಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಕಾಶವನ್ನು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ತಿಳಿದಿದ್ದಾರೆ.
ಉದಾತ್ತಶ್ಚಾನುದಾತ್ತಶ್ಚ ಸ್ವರಿತಪ್ರಚಿತೇ ತಥಾ
ಉದಾತ್ತ, ಅನುದಾತ್ತ ಮತ್ತು ಸ್ವರಿತವು ಕೂಡಿದವುಗಳೂ ಇವೆ.
ಅತ ಊರ್ಧ್ವಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಆಚಿಕಸ್ಯ ಸ್ವರತ್ರಯಮ್
ಇಗಾ ನಾನು ಪಠಿಸುವಾಗ ಬಳಸುವ ಮೂರು ಸ್ವರಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಯ ಏವೋದಾತ್ತ ಇತ್ಯುಕ್ತಃ ಸ ಏವ ಸ್ವರಿತಾತ್ಪರಃ
ಯಾವುದನ್ನು ಉದಾತ್ತ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಅದನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಸ್ವರಿತ ಸ್ವರವು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ.
ವರ್ಣಸ್ವರೋ ಽತೀತಸ್ವರಃ ಸ್ವರಿತೋ ದ್ವಿವಿಧಃ ಸ್ಮೃತಃ
ಒಂದು ಅಕ್ಷರದ ಸ್ವರವು ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ಅದು ಸ್ವರಿತ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಅದು ಎರಡು ವಿಧಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸ ತು ಸಪ್ತವಿಧೋ ಜ್ಞೇಯಃ ಸ್ವರಃ ಪ್ರತ್ಯಯದರ್ಶನಾತ್
ಈ ಸ್ವರವನ್ನು ಸಪ್ತಪ್ರಕಾರ ಎಂದು, ಸಂದರ್ಭದ ಸೂಚನೆಗಳಿಂದ ತಿಳಿಯಬೇಕು.
ಸಪ್ತಸ್ವರಾನ್ಪ್ರಯುಞ್ಜೀತ ದಕ್ಷಿಣಂ ಶ್ರವಣಂ ಪ್ರತಿ
ಎಡ ಕಿವಿಯಿಂದ ಕೇಳುವಂತೆ ಏಳು ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಬಳಸಬೇಕು.
ಉಚ್ಚಾದುಞ್ಚತರಂ ನಾಸ್ತಿ ನೀಚಾನ್ನೀಚತರಂ ತಥಾ
ಹೆಚ್ಚಿನದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದು ಇಲ್ಲ, ಕಡಿಮೆಯಾದುದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇಲ್ಲ.