ಅತಿಸಂಧೀಯತೇ ಯಸ್ಮಾದೇತಾನ್ಪೂರ್ವೋತ್ಥಿತಾನ್ಸ್ವರಾನ್
ಹಿಂದೆ ಹುಟ್ಟಿದ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಇದು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುತ್ತದೆ.
ನಿಷೀದನ್ತಿ ಸ್ವರಾ ಯಸ್ಮಾನ್ನಿಷಾದಸ್ತೇನ ಹೇತುನಾ
ಸ್ವರಗಳು ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ನಿಷಾದ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಸರ್ವಾಂಶ್ಚಾಭಿಭವತ್ಯೇಷ ಯದಾದಿತ್ಯೋ ಽಸ್ಯ ದೈವತಮ್
ಇದು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮೀರುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದರ ದೇವತೆ ಸೂರ್ಯನು.
ದಾರವೀ ಗಾತ್ರವೀಣಾ ಚ ದ್ವೇ ವೀಣೇ ಗಾನಜಾತಿಷು
ದಾರವೀ ಮತ್ತು ಗಾಯತ್ರವೀಣಾ ಎಂಬ ಎರಡು ವಿಧದ ವೀಣೆಗಳು ಸಂಗೀತ ವಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಇವೆ.
ಗಾತ್ರವೀಣಾ ತು ಸಾ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ಯಸ್ಯಾಂ ಗಾಯನ್ತಿ ಸಾಮಙ್ಗಾಃ
ಸಾಮಗಾನ ಮಾಡುವವರು ಹಾಡುವ ವೀಣೆಯನ್ನು ಗಾಯತ್ರವೀಣಾ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಹಸ್ತೌ ತು ಸಂಯತೌ ಧಾರ್ಯೌಂ ಜಾನುಭ್ಯಾಮುಪರಿಸ್ಥಿತೌ
ಕೈಗಳನ್ನು ಒಂದರ ಮೇಲೊಂದು ಇಟ್ಟು, ಮೊಣಕಾಲುಗಳ ಮೇಲೆ ಇರಿಸಬೇಕು.
ಪ್ರಣವಂ ಪ್ರಾಕ್ಪ್ರಯುಞ್ಜೀತ ವ್ಯಾಹೃತೀಸ್ತದನನ್ತರಮ್
ಮೊದಲು ಪ್ರಣವವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿ, ನಂತರ ವ್ಯಾಹೃತಿಗಳನ್ನು ಕೂಡಲೇ ಹೇಳಬೇಕು.
ಪ್ರಸಾರ್ಯ ಚಾಙ್ಗುಲೀಃ ಸರ್ವಾ ರೋಪಯೇತ್ಸ್ವರಮಣ್ಡಲಮ್
ಎಲ್ಲಾ ಬೆರಳುಗಳನ್ನು ಚಾಚಿ, ಸ್ವರಮಂಡಲವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಜೋಡಿಸಬೇಕು.
ವಿರಲಾ ನಾಙ್ಗುಲೀಃ ಕುರ್ಯಾನ್ಮೂಲೇ ಚೈತಾಂ ನ ಸಂಸ್ಪೃಶೇತ್
ಬೆರಳುಗಳನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ ಇಡಬೇಕು, ಅವುಗಳ ಬೇಸನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬಾರದು.
ಮಾತ್ರಾದ್ವಿಮಾತ್ರವೃದ್ಧಾನಾಂ ವಿಭಾಗಾರ್ಥೇ ವಿಭಾಗವಿತ್
ಎರಡು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ವರ್ಷ ಹಳೆಯವರಿಗಾಗಿ, ವಿಭಾಗವನ್ನು ತಿಳಿದವನು ಸರಿಯಾಗಿ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಬೇಕು.
ತ್ರಿರೇಖಾ ಯಸ್ಯ ದೃಶ್ಯತೇ ಸಿದ್ಧಿಂ ತತ್ರ ವಿನಿರ್ದಿಶೇತ್
ಯಾರ ಬಳಿ ಮೂರು ರೇಖೆಗಳು ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆಯೋ, ಅಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸು ಇದೆ ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕು.
ಪರ್ವಾನ್ತರಂ ಸಾಮಸು ಚ ಋಕ್ಷು ಕುರ್ಯಾತ್ತಿಲಾನ್ತರಮ್
ಪ್ರತಿ ಭಾಗದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ, ಸಾಮ ಮತ್ತು ಋಕ್ ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ, ಎಳ್ಳಿನ ಗಾತ್ರದ ಅಂತರವಿಡಬೇಕು.
ನ ಚಾತ್ರ ಕಂಪಯೇತ್ಕಿಞ್ಚಿದಙ್ಗಸ್ಯಾವಯವಂ ಬುಧಃ
ಇಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನಿಯು ದೇಹದ ಯಾವ ಅಂಗವನ್ನೂ ಅಲ್ಲಾಡಿಸಬಾರದು.
ಅಭ್ರಮಧ್ಯೇ ಯಥಾ ವಿದ್ಯುದೃಶ್ಯತೇ ಮಣಿಸೂತ್ರವತ್
ಮೇಘಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಮಿಂಚು ಹೇಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೋ, ಹಾರಿನ ಹಾರಿನಂತೆ—
ಕೂರ್ಮೋ ಽಗಾನಿ ಚ ಸಂಹೃತ್ಯ ಚೇತೋದೃಷ್ಟಿಂ ದಿಶನ್ಮನಃ
ಆಮೆಯಂತೆ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೆಳೆದು, ಮನಸ್ಸನ್ನೂ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನೂ ಏಕಾಗ್ರವಾಗಿ ಇಡಬೇಕು.
ನಾಸಿಕಾಯಾಸ್ತು ಪೂರ್ವೇಣ ಹಸ್ತಂ ಗೋಕರ್ಣವದ್ಧರೇತ್
ಮೂಗಿನ ಮುಂದೆ ಕೈಯನ್ನು ಹಾಲುಹಸುವಿನ ಕಿವಿಯಂತೆ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
ಸಮ್ಯಕ್ಪ್ರಚಾರಯೇದ್ವಾಕ್ಯಂ ಹಸ್ತೇನ ಚ ಮುಖೇನ ಚ
ಮಾತನ್ನು ಕೈಯಿಂದಲೂ ಬಾಯಿಂದಲೂ ಸರಿಯಾಗಿ ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು.
ನಾತ್ಯಾಹನ್ಯಾನ್ನ ನಿರ್ಹಣ್ಯಾನ್ನ ಪ್ರಗಾಯೇನ್ನ ಕಂಪಯೇತ್
ಮಾತನ್ನು ಅತಿಯಾಗಿ ಎತ್ತಿಸಬಾರದು, ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಾರದು, ಹಾಡಬಾರದು, ಅಲ್ಲಾಡಿಸಬಾರದು.
ಯಥಾ ಸುಚರತಾಂ ಮಾರ್ಗೋ ಮೀನಾನಾಂ ನೋಪಲಭ್ಯತೇ
ಮೀನಿನ ಸರಾಗವಾದ ಚಲನೆಯ ದಾರಿ ಹೇಗೆ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲವೋ—
ಯಥಾ ದಧಿನಿ ಸರ್ಪಿಃ ಸ್ಯಾತ್ಕಾಷ್ಟಸ್ಥೋ ವಾ ಯಥಾನಲಃ
ಮಜ್ಜಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತುಪ್ಪ ಇರುವಂತೆ, ಮರದಲ್ಲಿ ಬೆಂಕಿ ಇರುವಂತೆ—
ಸ್ವರಾತ್ಸ್ವರಸ್ಯ ಸಂಕ್ರಾಮಂಸ್ವರಸಂಧಿಮನುಲ್ಬಣಮ್
ಒಂದು ಸ್ವರದಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ಸ್ವರಿಗೆ ಹೋಗುವಾಗ, ಸ್ವರಗಳ ಸಂಗಮದಲ್ಲಿ ಮೃದುವಾಗಿ ಇರಬೇಕು.
ಅನಾಗತಮತಿಕ್ರಾನ್ತಂ ವಿಚ್ಛಿನ್ನಂ ವಿಷಮಾಹತಮ್
ಇನ್ನೂ ಬರುವದಿಲ್ಲದ, ದಾಟಿಹೋದ, ಮುರಿದು ಹೋದ, ಅಸಮವಾಗಿ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಸ್ವರ—
ಸ್ವರಃ ಸ್ಥಾನಾಚ್ಚ್ಯುತೋ ಯಸ್ತು ಸ್ವಂ ಸ್ಥಾನಮತಿವರ್ತತೇ
ತಾನಿರುವ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ತಪ್ಪಿದ, ಅಥವಾ ತನ್ನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಮೀರಿ ಹೋದ ಸ್ವರ—
ಅಭ್ಯಾಸಾರ್ಥೇ ದ್ರುತಾಂ ವೃತ್ತಿಂ ಪ್ರಯೋಗಾರ್ಥೇ ತು ಮಧ್ಯಮಾಮ್
ಅಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ವೇಗವಾಗಿ, ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಮಧ್ಯಮವಾಗಿ ಹಾಡಬೇಕು.
ಗೃಹೀತಗ್ರನ್ಥ ಏವಂ ತು ಗ್ರನ್ಥೋಞ್ಚಾರಣಶೈಕ್ಷಕಾನ್
ಹೀಗೆ ಕಲಿತ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಉಚ್ಚಾರಣೆಯ ಅಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿರುವವರು ಪಠಿಸಬೇಕು.
ಕ್ರುಷ್ಟಸ್ಯ ಮೂರ್ದ್ಧನಿ ಸ್ಥಾನಂ ಲಲಾಟೇ ಪ್ರಥಮಸ್ಯ ತು
ಕರ್ಕಶಸ್ವರದ ಸ್ಥಾನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ, ಮೊದಲ ಸ್ವರದ ಸ್ಥಾನ ನಾಸಿಕೆಯಲ್ಲಿ.
ಕಣ್ಠಸ್ಥಾನಂ ಚತುರ್ಥಸ್ಯ ಮನ್ದ್ರಸ್ಯ ರಸನೋಚ್ಯತೇ
ಮಂದ್ರದ ನಾಲ್ಕನೇ ಸ್ವರದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನಾಲಿಗೆಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಅಙ್ಗುಷ್ಟಸ್ಯೋತ್ತಮೇ ವ್ರುಷ್ಟೋ ಹ್ಯಙ್ಗುಷ್ಟಂ ಪ್ರಥಮಃ ಸ್ವರಃ
ಬೊಟ್ಟೆಯು ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, ಮೊದಲ ಸ್ವರ ಬೊಟ್ಟೆಯಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ.
ಅನಾಮಿಕಾಯಾಂ ಷಙ್ಗಸ್ತು ಕನಿಷ್ಟಾಯಾಂ ತು ಧೈವತಃ
ಆರನೇ ಸ್ವರವು ಉಂಗುರಿನ ಬೆರಳಿನಲ್ಲಿ, ಏಳನೇ ಸ್ವರವಾದ ಧೈವತವು ಚಿಕ್ಕ ಬೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ.
ಅಪರ್ವತ್ವಾದಮಧ್ಯತ್ವಾ ದವ್ಯಯತ್ವಾಞ್ಚ ನಿತ್ಯಶಃ
ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಇರುವಿಕೆ, ಯಾವ ಅಂತರವೂ ಇಲ್ಲದಿರುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಯಾವಾಗಲೂ ಬದಲಾಗುವಿಕೆ ಸದಾ ಇರುತ್ತವೆ.