ಋಷಯಶ್ಚಕ್ರಿರೇ ಧರ್ಮಂ ಯೋ ಽನೂಚಾನಃ ಸ ನೋ ಮಹಾನ್
ಋಷಿಗಳು ಧರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದರು; ಯಾರು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೋ, ಅವನು ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಮಹಾನ್.
ತನ್ಮೇ ಕರ್ಮ ಸಮಾಚಕ್ಷ್ವ ಶ್ರೋತುಂ ಕೌತೂಹಲಂ ಮಮ
ಆ ಕರ್ಮವನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು, ಅದನ್ನು ಕೇಳಲು ನನಗೆ ಆಸೆ ಇದೆ.
ಯಜ್ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಸಾಙ್ಗವೇದಾನಾಮಭಿಜ್ಞೋ ಜಾಯತೇ ನರಃ
ಯಾವುದನ್ನು ತಿಳಿದರೆ, ಮಾನವನು ವೇದಗಳೂ ಅವುಗಳ ಅಂಗಗಳಲ್ಲೂ ಪಾಂಡಿತ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೋ, ಅದನ್ನು ಹೇಳು.
ಛನ್ದಃಶಾಸ್ತ್ರಂ ಷಡೇತಾನಿ ವಾದಾಙ್ಗಾನಿ ವಿದುರ್ಬುಧಾಃ
ಚ್ಛಂದಸ್ಸು ಮತ್ತು ಈ ಆರು ವಾದಾಂಗಗಳನ್ನು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ತಿಳಿದಿದ್ದಾರೆ.
ವೇದಾಶ್ಚತ್ವಾರ ಏವೈತೇ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ಧರ್ಮನಿರೂಪಣೇ
ಧರ್ಮವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಈ ನಾಲ್ಕು ವೇದಗಳನ್ನೇ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಸೋ ಽನೂಚಾನಃ ಪ್ರಭವತಿ ನಾನ್ಯಥಾ ಗ್ರನ್ಥಕೋಟಿಭಿಃ
ಅವುಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದವನು ಜಯಶಾಲಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ; ಲಕ್ಷಾಂತರ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಓದಿದರೂ ಬೇರೆ ಯಾರಿಗೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ತ್ವಂಮಸ್ಮಾಸು ಮಹಾವಿಜ್ಞಃ ಸಾಂಗೇಷ್ವೇತೇಷು ಮಾನದ
ನೀನು ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಈ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಹೊಂದಿರುವವನು, ಮಾನ್ಯನಾದವನೆ.
ಸಂಕ್ಷೇಪಾತ್ಕಥಯಿಷ್ಯಾಮಿ ಸಾರಮೇಷಾಂ ಸುನಿಶ್ಚಿತಮ್
ಈ ಎಲ್ಲದ ಹಿರಿದು ಸಾರವನ್ನು ನಾನು ಸಣ್ಣವಾಗಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
ವೇದಾನಾಂ ವೇದವಿದ್ಭಿಸ್ತು ತಚ್ಛೃಣುಷ್ವ ವದಾಮಿ ತೇ
ವೇದಗಳನ್ನು ತಿಳಿದವರು ಹೇಳಿದುದನ್ನು ನಾನು ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಕೇಳು.
ಕೃತಾನ್ತೇ ಸ್ವರಶಾಸ್ತ್ರಾಣಾಂ ಪ್ರಯೋಕ್ತವ್ಯ ವಿಶೇಷತಃ
ಯಜ್ಞದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವರಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬಳಸಬೇಕು.
ಸಾಮಸು ತ್ರ್ಯನ್ತರಂ ವಿದ್ಯಾದೇತಾವತ್ಸ್ವರತೋ ಽನ್ತರಮ್
ಸಾಮಗಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ವರಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರ ಮೂರು ವಿಧವಾಗಿರುವುದನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು.
ಅವಿಜ್ಞಾನಾದ್ಧಿ ಶಿಕ್ಷಾಯಾಸ್ತೇಷಾಂ ಭವತಿ ವಿಸ್ವರಃ
ಶಿಕ್ಷೆಯ ಅರಿವಿಲ್ಲದೆ ಹಾಡಿದರೆ ಅವರ ಗಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ವರ ತಪ್ಪು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ಸ ವಾಗ್ವಜ್ರೋ ಯಜಮಾನಂ ಹಿರ್ನಾಸ್ತಿ ಯಥೇನ್ದ್ರಶತ್ರುಃ ಸ್ವರತೋ ಽಪರಾಧಾತ್
ಅಂತಹ ಮಾತು, ವಜ್ರದಂತೆ, ಯಜಮಾನನನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ; ಸ್ವರದ ತಪ್ಪಿನಿಂದ ಇಂದ್ರಶತ್ರುವಿನಂತೆಯೇ ಅವನು ಹಾನಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ.
ಸವನಾನ್ಯಾಹುರೇತಾನಿ ಸಾಮ ವಾಪ್ಯರ್ದ್ಧತೋಂಽತರಮ್
ಈ ಹಾಡುಗಳು ಸೋಮಯಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಯನವಾಗುತ್ತವೆ; ಅಥವಾ ಸಾಮದಲ್ಲಿ ಸ್ವರದ ಅಂತರ ಅರ್ಧವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ನ ಚ ಶಕ್ತೋ ಽಸಿ ವ್ಯಕ್ತಸ್ತು ತಥಾ ಪ್ರಾವಚನಾ ವಿಧಿಃ
ನೀನು ಇದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಹೀಗೆಯೇ ಪಾಠದ ನಿಯಮವೂ ಇದೆ.
ಋಗ್ವೇದೇ ಸಾಮವೇದೇ ಚ ವಕ್ತವ್ಯಃ ಪ್ರಥಮಃ ಸ್ವರಃ
ಋಗ್ವೇದ ಮತ್ತು ಸಾಮವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ವರವನ್ನು ಹೇಳಬೇಕು.
ಉಚ್ಚಮಧ್ಯಮಸಂಘಾತಃ ಸ್ವರೋ ಭವತಿ ಪಾರ್ಥಿವಃ
ಪಾರ್ಥಿವ ಎಂಬ ಸ್ವರವು ಉಚ್ಚ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಸ್ವರಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ದ್ವಿತೀಯಾದ್ಯಾಸ್ತು ಮದ್ರಾನ್ತಾಸ್ತೈತ್ತಿರೀಯಾಶ್ಚತುಃಸ್ವರಾನ್
ಎರಡನೆಯದರಿಂದ ಮುಂದಿನವುಗಳು ಮಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಅಂತ್ಯವಾಗುವವು; ತೈತ್ತಿರೀಯರು ನಾಲ್ಕು ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.
ಮನ್ದ್ರಃ ಕ್ರುಷ್ಟೋ ಮುನೀಶ್ವರ ಏತಾನ್ಕುರ್ವನ್ತಿ ಸಾಮಗಾಃ
ಮಹಾಮುನಿಯೇ, ಸಾಮಗರು ಮಂದ್ರ ಮತ್ತು ಉಚ್ಚ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾರೆ.
ತಥಾ ಶಾತಪಥಾವೇತೌ ಸ್ವರೌ ವಾಜಸನೇಯಿನಾಮ್
ಹಾಗೆಯೇ, ಶಾತಪಥದಲ್ಲಿ ಈ ಎರಡು ಸ್ವರಗಳು ವಾಜಸನೇಯಿಗಳಿಗೆ ಸೇರಿವೆ.
ಇತ್ಯೇತಞ್ಚರಿತಂ ಸರ್ವಂ ಸ್ವರಾಣಾಂ ಸಾರ್ವವೈದಿಕಮ್
ಈ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ವರಗಳ ಆಚರಣೆ ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಅಲ್ಪಗ್ರನ್ಥಂ ಪ್ರಭೂತಾರ್ಥಂ ಸಾಮವೇದಾಙ್ಗಮುತ್ತಮಮ್
ಸಾಮವೇದದ ಅಂಗವು ಸ್ವಲ್ಪ ಗ್ರಂಥವಾಗಿದ್ದರೂ ಬಹು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿದೆ.
ಪವಿತ್ರಂ ಪಾವನಂ ಪುಣ್ಯಂ ಯಥಾ ತುಭ್ಯಂ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಮ್
ಇದು ಪವಿತ್ರ, ಪಾವನ ಮತ್ತು ಪುಣ್ಯಕರವಾದುದು, ನಿನಗೆ ಹೇಳಿದಂತೆ.
ಸಪ್ತ ಸ್ವರಾಸ್ರಯೋ ಗ್ರಾಮಾ ಮೃರ್ಛನಾಸ್ತ್ವೇಕವಿಂಶತಿಃ
ಸಪ್ತಸ್ವರಗಳ ಮೇಲೆ ಗ್ರಾಮಾ ಆಧಾರಿತವಾಗಿದೆ; ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ವಿಧದ ಮೃಚ್ಛನೆಗಳಿವೆ.
ಷಙ್ಜಶ್ಚ ಋಷಭಶ್ಚೈವ ಗಾನ್ಧಾರೋ ಮಧ್ಯಮಸ್ತಥಾ
ಷಂಜ, ಋಷಭ, ಗಾಂಧಾರ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಇವುಗಳನ್ನು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಷಙ್ಜಮಧ್ಯಮಗಾನ್ಧಾರಾಸ್ರರಯೋ ಗ್ರಾಮಾಃ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಾಃ
ಷಂಜ, ಮಧ್ಯಮ ಮತ್ತು ಗಾಂಧಾರ ಎಂಬುವುಗಳನ್ನು ಗಾಮಗಳು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಸ್ವರ್ಗಾಭ್ರಾಞ್ಚೈವ ಗಾನ್ಧಾರೋ ಗ್ರಾಮಸ್ಥಾನಾನಿ ತ್ರೀಣಿ ಹಿ
ಸ್ವರ್ಗ, ಅಭ್ರ ಮತ್ತು ಗಾಂಧಾರ ಎಂಬುವು ಗಾಮದ ಮೂರು ಸ್ಥಾನಗಳು ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.
ವಿಂಶತಿರ್ಮಧ್ಯಮಗ್ರಾಮೇ ಷಙ್ಜಗ್ರಾಮೇ ಚತುರ್ದಶ
ಮಧ್ಯಮ ಗಾಮದಲ್ಲಿ ಇಪ್ಪತ್ತು ಇವೆ, ಷಂಜ ಗಾಮದಲ್ಲಿ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಇವೆ.
ನದೀ ವಿಶಾಲಾ ಸುಮುಖೀ ಚಿತ್ರಾ ಚಿತ್ರವತೀ ಮುಖಾ
ನದಿ, ವಿಶಾಲಾ, ಸುಮುಖಿ, ಚಿತ್ರಾ, ಚಿತ್ರವತಿ ಮತ್ತು ಮುಖಾ ಎಂಬುವುಗಳು.
ಆಪ್ಯಾಯಿನೀ ವಿಶ್ವಭೃತಾ ಚನ್ದ್ರಾ ಹೇಮಾ ಕಪರ್ದಿನೀ
ಆಪ್ಯಾಯಿನಿ, ವಿಶ್ವಭೃತಾ, ಚಂದ್ರಾ, ಹೆಮಾ ಮತ್ತು ಕಪರ್ದಿನಿ ಎಂಬುವುಗಳು.