ಅವಮಾನಾದಿಕಂ ದುಃಖಂ ನ ಜಾನನ್ತಿ ಕದಾಪ್ಯಹೋ
ಅವರು ಅವಮಾನ ಮತ್ತು ಇತರ ದುಃಖಗಳನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಅರಿಯುವುದಿಲ್ಲ, ಹಾಯ್!
ಶರೀರಮಪಿ ಜೀರ್ಣಂ ಚ ಜರಸಾಪಹತಂ ಬಲಮ್
ದೇಹವೂ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದ ಹಳೆಯದಾಗುತ್ತದೆ, ಶಕ್ತಿಯೂ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದ ಕಳೆದುಹೋಗುತ್ತದೆ.
ಏವಂ ನಿಶ್ಚಿತ್ಯ ವಿಪ್ರೇನ್ದ್ರ ಧರ್ಮಮಾರ್ಗ ರತೋ ಽಭವತ್
ಹೀಗೆ ಯೋಚಿಸಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದವನು ಧರ್ಮಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದನು.
ಸ್ವಯಂ ತು ಭಾಗ ದ್ವಿತಯ ಸ್ವಾರ್ಜಿತಾರ್ಥಾದಪಾಹರತ್
ಅವನು ತನ್ನ ಸ್ವಂತವಾಗಿ ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಆಸ್ತಿಯ ಅರ್ಧವನ್ನು ತಾನೇ ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು.
ಸ್ವೇನಾರ್ಜಿತಾನಾಂ ಪಾಪಾನಾಂ ನಾಶಂ ಕರ್ತುಮನಾಸ್ತದಾ
ಆಗ ಅವನು ತಾನೇ ಮಾಡಿದ ಪಾಪಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡಬೇಕೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದನು.
ಅನ್ನಾದೀನಾಂ ಚ ದಾನಾನಿ ಗಙ್ಗಾತೀರೇ ಚಕಾರ ಸಃ
ಅವನು ಗಂಗಾನದಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿ ಅನ್ನ ಮತ್ತು ಇತರ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ದಾನಮಾಡಿದನು.
ನಾರನಾರಾಯಣ ಸ್ಥಾನಂ ಜಗಾಮ ತಪಸೇ ವನಮ್
ಅವನು ನರನಾರಾಯಣರ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ, ತಪಸ್ಸಿಗಾಗಿ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋದನು.
ಫಲಿತೈಃ ಪುಷಅಪಿತೈಶ್ಚೈವ ಶೋಭಿತಂ ವೃಕ್ಷಸಂಚಯೈಃ
ಅದು ಹಣ್ಣುಹೂವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಂಗೊಳಿಸುವ ಮರಗಳ ಗುಚ್ಚಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿತ್ತು.
ಪರಿಚರ್ಯಾಪರೈರ್ವೃದ್ಧೈರ್ಮುನಿಭಿಃ ಪರಿಶೋಭಿತಮ್
ಅಲ್ಲಿ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದ ವಯಸ್ಸಾದ ಮುನಿಗಳು ಅದನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದ್ದರು.
ಗೃಣನ್ತಂ ಪರಮಂ ಬ್ರಹ್ಮ ತೇಜೋರಾಶಿಂ ದದರ್ಶ ಹ
ಅವನು ಪರಮ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು, ಪ್ರಕಾಶದ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡನು.
ಶೀರ್ಣಪರ್ಣಾಶನಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ವೇದಮಾಲಿರ್ನನಾಮ ತಮ್
ಅವನು ಬಿದ್ದ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಆಹಾರವಾಗಿ ಸೇವಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ವೇದಮಾಲಿ ಅವನಿಗೆ ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದನು.
ಕನ್ದಮೂಲಫಲಾದ್ಯೈಸ್ತು ನಾರಾಯಣಧಿಯಾ ಮುನೇ
ಮುನಿಯೇ, ಅವನು ಬೇರು, ಗುಡ್ಡೆ, ಹಣ್ಣು ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸದಾ ನಾರಾಯಣನಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದನು.
ವಿನಯಾವನತೋ ಭೂತ್ವಾ ಪ್ರೋವಾಚ ವದತಾಂ ವರಮ್
ವಿನಯದಿಂದ ತಲೆಬಾಗಿದ ವೇದಮಾಲಿ, ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಅವನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು.
ಮಾಮುದ್ಧರ ಮಹಾಭಾಗ ಜ್ಞಾನದಾನೇನ ಪಣ್ಡಿತ
ಮಹಾಭಾಗನೆ, ಪಂಡಿತನೆ, ದಯವಿಟ್ಟು ನನಗೆ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ನನ್ನನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸು.
ಪ್ರೋವಾಚ ಪ್ರಹಸನ್ವಾಗ್ಮೀ ವೇದಮಾಲಿಂ ಗುಣಾನ್ವಿತಮ್
ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ವೇದಮಾಲಿಗೆ, ನಗುತ್ತಾ, ಸುಭಾಷಣಿಯು ಹೀಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.
ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಸಮಾಸೇನ ದುರ್ಲಭಂ ತ್ವಕೃತಾತ್ಮನಾಮ್
ನಾನು ಈಗ ಸಣ್ಣವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಆತ್ಮವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳದವರಿಗೆ ಇದು ಸುಲಭವಲ್ಲ.
ಪರಾಪವಾದಂ ಪೈಶುನ್ಯಂ ಕದಾಚಿದಪಿ ಮಾ ಕೃಥಾಃ
ಯಾವಾಗಲೂ ಪರರ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಟ್ಟ ಮಾತು ಅಥವಾ ದುಷ್ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಬೇಡ.
ಹರಿಪೂಜಾಪರಶ್ಚೈವ ತ್ಯಜ ಮೂರ್ಖಸಮಾಗಮಮ್
ನೀನು ಸದಾ ಹರಿಯ ಆರಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರು, ಮೂರ್ಖರ ಸಂಗವನ್ನು ಬಿಡು.
ಪರಿತ್ಯಜ್ಯಾತ್ಮವಲ್ಲೋಕಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಶಾನ್ತಿಂ ಗಮಿಷ್ಯಸಿ
ನೀನು ಈ ಲೋಕವನ್ನು ನಿನ್ನದೇಹವನ್ನು ಬಿಟ್ಟಂತೆ ತ್ಯಜಿಸಿದರೆ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತೀಯೆ.
ದ್ರಂಭಾಚಾರಮಹೄಙ್ಕಾರಂ ನೈಷ್ಠುರ್ಯಂ ಚ ಪರಿತ್ಯಜ
ನಟಿಸುವಿಕೆ, ಅಹಂಕಾರ, ಕಠಿಣತೆ ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡು.
ತ್ವಯಾ ಕೃತಾಂಶ್ಚ ಧರ್ಮಾನ್ವೈ ಮಾ ಪ್ರಕಾಶಯ ಪುಚ್ಛತಾಮ್
ನೀನು ಮಾಡಿದ ಧರ್ಮಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದರೂ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಬೇಡ.
ಪೂಜಯಸ್ವಾತಿಯಿಂ ನಿತ್ಯಂ ಸ್ವಕುಟುಂಬಾವಿರೋಧತಃ
ಯಾರಾದರೂ ಅತಿಥಿ ಬಂದಾಗ ಯಾವಾಗಲೂ ಗೌರವಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸ್ವಾಗತಿಸು, ಆದರೆ ಕುಟುಂಬದವರೊಂದಿಗೆ ವಿರೋಧವಾಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೋ.
ಪೂಜಯಸ್ವ ಜಗನ್ನಾಥಂ ನಾರಾಯಣಮಕಾಂ ಮತಃ
ನಾನು ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಭಾವಿಸುವಂತೆ ಜಗತ್ತಿನಾಧಿಯಾದ ನಾರಾಯಣನನ್ನು ಪೂಜಿಸು.
ಅಗ್ರೇಶ್ಚ ವಿಧಿವದ್ವಪ್ರ ಪರಿಚರ್ಯಾಪರೋ ಭವ
ಮುಂದಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಿಯಮಾನುಸಾರ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರು.
ತಥೋಪಲೇಪನಂ ಚೈವ ಕುರುಷ್ವ ಸುಸಮಾಹಿತಃ
ಹಾಗೆಯೇ, ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಲೇಪನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡು.
ಮಾರ್ಗಶೋಭಾಂ ಚ ದೀಪಂ ಚ ವಿಷ್ಣೋರಾಯತನೇ ಕುರು
ವಿಷ್ಣುವಿನ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ದಾರಿಯನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿ, ದೀಪವನ್ನು ಹಚ್ಚು.
ಪ್ರದಕ್ಷಿಣನಮಸ್ಕಾರೈಃ ಸ್ತೋತ್ರಾಣಾಂ ಪಠನೈಸ್ತಥಾ
ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ, ನಮಸ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಸ್ತೋತ್ರಗಳ ಪಠಣದ ಮೂಲಕ—
ವೇದಾನ್ತಪಠನಂ ಚೈವ ಪ್ರತ್ಯಹಂ ಕುರು ಶಕ್ತಿತಃ
ನಿನ್ನ ಶಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಪ್ರತಿದಿನವೂ ವೇದಾಂತವನ್ನು ಓದು.
ಜ್ಞಾನಾತ್ಸಮಸ್ತಪಾಪಾನಾಂ ಮೋಕ್ಷೋ ಭವತಿ ನಿಶ್ಚಿತಮ್
ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಿಯಾಗುವುದು ಖಂಡಿತ.
ತಥಾ ಜ್ಞಾನರತೋ ನಿತ್ಯಂ ಜ್ಞಾನಲೇಶಮವಾಪ್ತವಾನ್
ಹಾಗೆ ಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಸದಾ ತೊಡಗಿದ್ದವನು ಸ್ವಲ್ಪ ಜ್ಞಾನವನ್ನಾದರೂ ಪಡೆದನು.