ತದುಪಾಯಂ ಯಥಾತತ್ತ್ವಂ ಬ್ರೂಹಿ ಮೇ ವದತಾಂ ವರ
ಮಹಾನ್ ಭಾಷಣಗಾರನೇ, ಆ ಪರಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆಯಬಹುದು ಎಂಬ ನಿಜವಾದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು.
ಯಜ್ಜ್ಞಾನಂ ಭಕ್ತಿಮೂಲಂ ಚ ಭಕ್ತಿಃ ಕರ್ಮವತಾಂ ತಥಾ
ಭಕ್ತಿಯೇ ಮೂಲವಾದ ಜ್ಞಾನವೇನು? ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಮಾಡುವವರಿಗೆ ಭಕ್ತಿಯೆಂದರೆ ಏನು?
ಯೇನ ಜನ್ಮಸಹಸ್ರೇಷು ತಸ್ಯ ಭಕ್ತಿರ್ಭವೇದ್ಧರೌ
ಯಾವುದರಿಂದ ಸಾವಿರಾರು ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿಯ ಮೇಲೆ ಭಕ್ತಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆಯೋ, ಅದನ್ನು ಹೇಳು.
ಶ್ರದ್ಧಯಾ ಪರಯಾ ಚೈವ ಸರ್ವಂ ಪಾಪಂ ಪ್ರಣಶ್ಯತಿ
ಪರಮ ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ.
ಸೈವ ಬುದ್ಧಿಃ ಸಮಾಖ್ಯಾತಾ ಜ್ಞಾನಶಬ್ದೇನ ಸೂರಿಭಿಃ
ಆ ಜ್ಞಾನವನ್ನೇ ಪಂಡಿತರು 'ಜ್ಞಾನ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಯೋಗಸ್ತು ದ್ವಿವಿಧಃ ಪ್ರೋಕ್ತಃ ಕರ್ಮಜ್ಞಾನಪ್ರಭೇದತಃ
ಯೋಗವನ್ನು ಎರಡು ವಿಧಗಳೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ: ಒಂದು ಕರ್ಮಯೋಗ, ಇನ್ನೊಂದು ಜ್ಞಾನಯೋಗ.
ಕ್ರಿಯಾಯೋಗರತಸ್ತಸ್ಮಾಚ್ಛ್ರದ್ಧಯಾ ಹರಿಮರ್ಚಯೇತ್
ಆದರಿಂದ, ಕರ್ಮಯೋಗದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವನು ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ಹರಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.
ಪ್ರತಿಮಾಃ ಕೇಶವಸ್ಯೈತಾ ಪೂಜ್ಯ ಏತಾಸು ಭಕ್ತಿತಃ
ಈ ಕೇಶವನ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಬೇಕು.
ತಸ್ಮಾತ್ಸರ್ವಗತಂ ವಿಷ್ಣುಂ ಪೂಜಯೇದ್ಭಕ್ತಿಸಂಯುತಃ
ಆದರಿಂದ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರುವ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.
ಅನೀರ್ಷ್ಯಾ ಚ ದಯಾ ಚೈವ ಯೋಗಯೋರೂಭಯೋಃ ಸಮಾಃ
ಈ ಎರಡು ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಹಸಿವಿಲ್ಲದ ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ದಯೆ ಸಮಾನವಾಗಿವೆ.
ಇತಿ ನಿಶ್ಚಿತ್ಯ ಮನಸಾ ಯೋಗದ್ವಿತಯಮಭ್ಯಸೇತ್
ಹೀಗೆ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಇಬ್ಬರ ಯೋಗವನ್ನೂ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು.
ತೇ ಜಾನನ್ತಿ ಪರಂ ಭಾವಂ ದೇವದೇವಸ್ಯ ಚಕ್ರಿಣಃ
ಅವರು ದೇವತೆಗಳ ದೇವರಾದ ಚಕ್ರಧಾರಿ ಪರಮಾತ್ಮನ ಸತ್ಯ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಅರಿಯುತ್ತಾರೆ.
ನ ತಸ್ಯ ತುಷ್ಯತೇ ವಿಷ್ಣುರ್ಯತೋ ಧರ್ಮಪತಿಃ ಸ್ಮೃತಃ
ಧರ್ಮಪತಿಯಾಗಿ ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟವನಿಂದ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಸಂತೋಷವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ದಂಭಾಚಾರಃ ಸ ವಿಜ್ಞೇಯಃ ಸರ್ವಪಾತಕಿಭಿಃ ಸಮಃ
ದಂಬದಿಂದ ವರ್ತಿಸುವವನು ಎಲ್ಲ ಪಾಪಿಗಳ ಸಮಾನನೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.
ತತ್ತಪಃ ಸಾ ಚ ಪೂಜಾ ಚ ತದ್ಧ್ಯಾನಂ ಹಿ ನಿರರ್ಥಕಮ್
ಅಂತಹ ತಪಸ್ಸು, ಪೂಜೆ, ಧ್ಯಾನ ಎಲ್ಲವೂ ವ್ಯರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ.
ಮುಕ್ತಯರ್ಥಮರ್ಚಯೇತ್ಸಮ್ಯಕ್ ಕ್ರಿಯಾಯೋಗಪರೋ ನರಃ
ಮೋಕ್ಷಕ್ಕಾಗಿ ಕರ್ಮಯೋಗದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವನು ಸರಿಯಾಗಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.
ಸಮರ್ಚಯತಿ ದೇವೇಶಂ ಕ್ರಿಯಾಯೋಗಃ ಸ ಉಚ್ಯತೇ
ದೇವರ ದೇವನಾದವನು ಪೂಜಿಸುವುದೇ ಕ್ರಿಯಾಯೋಗವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸ್ತೋತ್ರಾದ್ಯೈಃ ಸ್ತೌತಿ ಯೋ ವಿಷ್ಣುಂ ಕರ್ಮಯೋಗೀ ಸ ಉಚ್ಯತೇ
ಯಾರು ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಸ್ತೋತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವನು ಕರ್ಮಯೋಗಿಯೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪುಷ್ಪಾದ್ಯೈಶ್ಚಾರ್ಚನಂ ವಿಷ್ಣೋಃ ಕ್ರಿಯಾಯೋಗ ಉದಾಹೃತಃ
ಹೂವುಗಳಂತಹ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಪೂಜಿಸುವುದನ್ನು ಕ್ರಿಯಾಯೋಗವೆಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸರ್ವಪಾಪಾನಿ ನಶ್ಯನ್ತಿ ಪೂರ್ವಜನ್ಮಾರ್ಜಿತಾನಿ ವೈ
ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚಯವಾದ ಪಾಪಗಳೂ ಸಹ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ.
ಜ್ಞಾನಂ ಹಿ ಮೋಕ್ಷದಂ ಜ್ಞೇಯಂ ತದುಪಾಯಂ ವದಾಮಿ ತೇ
ಜ್ಞಾನವೇ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ; ಅದನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ನಾನೀಗ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
ಸಮ್ಯಗ್ ವಿಚಾರಯೇದ್ಧೀಮಾನ್ಸದ್ಭಿಃ ಶಾಸ್ತ್ರಾರ್ಥಕೋವಿದೈಃ
ಬುದ್ಧಿವಂತನು ಶಾಸ್ತ್ರದ ಅರ್ಥವನ್ನು ತಿಳಿದಿರುವ ಸಜ್ಜನರ ಜೊತೆ ಸರಿಯಾಗಿ ವಿಚಾರಿಸಬೇಕು.
ಅನಿತ್ಯಾನಿ ಪರಿತ್ಯಜ್ಯ ನಿತ್ಯಮೇವ ಸಮಾಶ್ರಯೇತ್
ಸ್ಥಿರವಲ್ಲದವುಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಸದಾ ಶಾಶ್ವತವಾದುದರಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು.
ಅವಿರಕ್ತೋ ಭವೇದ್ಯಸ್ತು ಸ ಸಂಸಾರೇ ಪ್ರವರ್ತತೇ
ಯಾರು ವೈರಾಗ್ಯವಿಲ್ಲದವರೋ, ಅವರು ಸಾಂಸಾರಿಕ ಚಕ್ರದಲ್ಲೇ ತಿರುಗಾಡುತ್ತಾರೆ.
ತಸ್ಯ ಸಂಸಾರವಿಚ್ಛಿತ್ತಿಃ ಕದಾಚಿನ್ನೈವ ಜಾಯತೇ
ಅವನಿಗೆ ಸಂಸಾರದಿಂದ ಮುಕ್ತಿಯಾಗುವುದು ಯಾವಾಗಲೂ ಸಂಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಶಮಾದಿಗುಣಹೀನಸ್ಯ ಜ್ಞಾನಂ ನೈವ ಚ ಸಿಧ್ಯತಿ
ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಗುಣಗಳಿಲ್ಲದವನಿಗೆ ಜ್ಞಾನವು ಸಿದ್ಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಹರಿಧ್ಯಾನಪರೋ ನಿತ್ಯಂ ಮುಮುಕ್ಷುರಭಿಧೀಯತೇ
ಯಾರು ಸದಾ ಹರಿಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವನನ್ನು ಮುಕ್ತಿಯಾಸೆ ಹೊಂದಿದವನೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಸರ್ವಗಂ ಭಾವಯೇದ್ವಿಷ್ಣುಂ ಸರ್ವಭೂತದಯಾಪರಃ
ಅವನು ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರುವವನಂತೆ ಭಾವಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಮೇಲೂ ದಯೆ ತೋರಬೇಕು.
ಇತಿ ಜಾನಾತಿ ಯೋ ವಿಪ್ರತಜ್ಜ್ಞಾನಂ ಯೋಗಜಂ ವಿದುಃ
ಯಾರು ಹೀಗೆ ತಿಳಿದಿರುವರೋ, ಅಂಥವರ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಯೋಗದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದದ್ದು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಯೋಗೋ ಜ್ಞಾನಂ ವಿಶುದ್ಧಂ ಸ್ಯಾತ್ತಜ್ಜ್ಞಾನಂ ಮೋಕ್ಷದಂ ವಿದುಃ
ಯೋಗವೇ ಶುದ್ಧ ಜ್ಞಾನ; ಆ ಜ್ಞಾನವೇ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.