ಏತೇಷ್ವನ್ಯತಮಂ ಯಸ್ತು ಪಿವೇದಜ್ಞಾನತೋ ದ್ವಿಜಃ
ಈ ಎಲ್ಲದಲ್ಲಿಯೂ ಯಾವುದನ್ನಾದರೂ ಯಾರು ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಕುಡಿಯುತ್ತಾರೆ,
ಸಮಕ್ಷಂ ವಾ ಪರೋಕ್ಷಂ ವಾ ಬಲಾಚ್ಚೌಯಣ ವಾ ತಥಾ
ಅದು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿರಲಿ, ಗುಪ್ತವಾಗಿರಲಿ, ಅಥವಾ ಬಲವಂತದಿಂದ ಆಗಿರಲಿ,
ಸುವರ್ಣಸ್ಯ ಪ್ರಮಾಣಂ ತು ಮನ್ವಾದ್ಯೈಃ ಪರಿಭಾಷಿತಮ್
ಸುವರ್ಣದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಮನುವು ಮತ್ತು ಇತರರು ಹೀಗೆ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ:
ಗವಾಕ್ಷಾಗತಮಾರ್ತಣ್ಡರಶ್ಮಿಮಧ್ಯೇ ಪ್ರದೃಶ್ಯತೇ
ಕಿಟಕಿಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಾಗ ಅದು ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.
ತ್ರಸರೇಣ್ವಷ್ಟಕಂ ನಿಷ್ಕಸ್ತತ್ರಯಂ ರಾಜಸರ್ಷಪಃ
ಎಂಟು ಧೂಳಿನ ಕಣಗಳು ಒಂದು ನಿಷ್ಕವಾಗುತ್ತದೆ; ಅದರಲ್ಲಿ ಮೂರು ಸೇರಿ ರಾಜಸರಸಪ್ಪು ಆಗುತ್ತದೆ.
ಯವತ್ರಯಂ ಕೃಷ್ಣಲಃ ಸ್ಯಾನ್ಮಾಷಸ್ತತ್ಪಞ್ಚಕಂ ಸ್ಮೃತಃ
ಮೂರು ಜೋಳದ ಕಾಳುಗಳು ಒಂದು ಕೃಷ್ಣಲ; ಐದು ಕೃಷ್ಣಲಗಳು ಒಂದು ಮಾಷ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಹತ್ವಾ ಬ್ರಹ್ಮಸ್ವಮಜ್ಞಾನಾದ್ದ್ವಾದಶಾಂಬ್ದಂ ತು ಪೂರ್ವವತ್
ಯಾರಾದರೂ ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಸೊತ್ತನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ, ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪವನ್ನು ಹಿಂದಿನಂತೆ ಅನುಸರಿಸಬೇಕು.
ಗುರುಣಾಂ ಯಜ್ಞಕತೄಣಾಂ ಧಾರ್ಮಿಷ್ಟಾನಾಂ ತಥೈವ ಚ
ಗುರುಗಳ, ಯಜ್ಞ ಮಾಡುವವರ, ಧರ್ಮನಿಷ್ಠರ ಸೊತ್ತಿಗೂ ಇದೇ ನಿಯಮ.
ಕೃತಾನುತಾಪೋ ದೇಹೇ ಚ ಸಂಪೂರ್ಣೇ ಲೇಪಯೇದ್ ಧೃತಮ್
ದೇಹದಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ ಉಂಟಾದಾಗ, ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅನುಸರಿಸಬೇಕು.
ಬ್ರಹ್ಮಸ್ವಂ ಕ್ಷತ್ರಿಯೋ ಹೃತ್ವಾ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪಮವಾಪ್ಯ ಚ
ಕ್ಷತ್ರಿಯನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಸೊತ್ತನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ನಂತರ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ ಪಡಿದರೆ,
ತತ್ರ ಸಾಂತಪನಂ ಕೃತ್ವಾ ದ್ವಾದಶಾಹೋಪವಾಸತಃ
ಅಲ್ಲಿ ಸಾಂತಪನ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ಮಾಡಿ ಹನ್ನೆರಡು ದಿನ ಉಪವಾಸ ಮಾಡಬೇಕು.
ರನ್ತಾಸನಮನುಷ್ಯಸ್ತ್ರೀಧೇನುಭೂಮ್ಯಾದಿಕೇಷು ಚ
ಯಾರಾದರೂ ಇತರರ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಂಡರೂ, ಹಸು, ಭೂಮಿ ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಪಡೆದರೂ,
ತ್ರಸರೇಣುಸಮಂ ಹೇಮ ಹೃತ್ವಾ ಕುರ್ಯಾತ್ಸಮಾಹಿತಃ
ಒಬ್ಬನು ಧೂಳಿನಷ್ಟು ಚಿನ್ನವನ್ನು ಕಳವು ಮಾಡಿದರೂ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಏಕಾಗ್ರಗೊಳಿಸಿ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ಮಾಡಬೇಕು.
ಪ್ರಾಣಾಯಾಮತ್ರಯಂ ಕುರ್ಯಾದ್ಧೃತ್ವಾ ನಿಷ್ಕಪ್ರಮಾಣಕಮ್
ನಿಷ್ಕದಷ್ಟು ಚಿನ್ನವನ್ನು ಕಳವು ಮಾಡಿದವನು ಮೂರು ವಿಧದ ಉಸಿರಾಟದ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.
ಗೌರಸರ್ಷಪಮಾನಂ ತು ಹೃತ್ವಾ ಹೇಮ ವಿಚಕ್ಷಣಃ
ಹುಣಸೆಕಾಳಿನಷ್ಟು ತೂಕದ ಚಿನ್ನವನ್ನು ಕಳವು ಮಾಡಿದ ಜ್ಞಾನಿ, ಅದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
ಯವಮಾತ್ರಸುವರ್ಣಸ್ಯ ಸ್ತೇಯಾಚ್ಛುದ್ಧೋ ಭವೇದ್ದಿಜಃ
ಯಾವದಷ್ಟು ಚಿನ್ನವನ್ನು ಕಳವು ಮಾಡಿದ ದ್ವಿಜನು, ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತದಿಂದ ಶುದ್ಧನಾಗುತ್ತಾನೆ.
ಹೇಮ ಕೃಷ್ಣಲಮಾತ್ರಂ ತು ಹೃತ್ವಾ ಸಾಂತಪನಂ ಚರೇತ್
ಕಪ್ಪು ಸಾಸಿವೆಗಟ್ಟಿನಷ್ಟು ಚಿನ್ನವನ್ನು ಕಳವು ಮಾಡಿದವನು ಸಾಂತಪನ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.
ಗೋಮೂತ್ರಪಕ್ವಯವಭುಗ್ವರ್ಷೇಣೈಕೇನ ಶುದ್ಧ್ಯತಿ
ಒಂದು ವರ್ಷ ಹಸುವಿನ ಮೂತ್ರದಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಿದ ಜೋಳವನ್ನು ತಿಂದರೆ ಶುದ್ಧಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾವ್ರತಂ ಕುರ್ಯಾದ್ದ್ವಾದಶಾಬ್ದಂ ಸಮಾಹಿತಃ
ಬ್ರಾಹ್ಮಣಹತ್ಯೆಯ ವ್ರತವನ್ನು ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷ ಏಕಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ಆಚರಿಸಬೇಕು.
ಕುರ್ಯಾತ್ಸಾಂತಪನಂ ಸಮ್ಯಗನ್ಯಥಾ ಪತಿತೋ ಭವೇತ್
ಸಾಂತಪನ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು; ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಪಾತಕಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ.
ಹತ್ವಾ ಚ ರಜತಂ ವಿದ್ವಾನ್ಕುರ್ಯಾಚ್ಚಾನ್ದ್ರಾಯಣಂ ಮುನೇ
ಚಿನ್ನವನ್ನು ಕಳವು ಮಾಡಿದವನು, ಮಹರ್ಷೇ, ಬೆಳ್ಳಿಯನ್ನು ಕಳವು ಮಾಡಿದರೆ ಪಂಡಿತನು ಚಾಂದ್ರಾಯಣ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.
ಚಾನ್ದ್ರಾಯಣದ್ವಯಂ ತಸ್ಯ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಪಾಪವಿಶೋಧಕಮ್
ಅವನಿಗೆ ಎರಡು ಚಾಂದ್ರಾಯಣ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಗಳನ್ನು ಪಾಪ ನಿವಾರಣೆಗೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಸಹಸ್ರಾದಧಿಕಸ್ತೇಯೇ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾವ್ರತಂ ಚರೇತ್
ಸಾವಿರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಳವು ಮಾಡಿದವನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣಹತ್ಯೆಯ ವ್ರತವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು.
ಸಹಸ್ರನಿಷ್ಕಮಾನೇ ತು ಪರಾಕಂ ಪರಿಕೀರ್ತಿತಮ್
ಸಾವಿರ ನಿಷ್ಕದಷ್ಟು ಚಿನ್ನವನ್ನು ಕಳವು ಮಾಡಿದರೆ ಪರಾಕ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಗುರುತಲ್ಪಗತಾನಾಂ ಚ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಮುದೀರ್ಯತೇ
ಗುರುವಿನ ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ಹತ್ತಿದವರಿಗೆ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವನ್ನು ಈಗ ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಸ್ವಯಮೇವ ಸ್ವಮುಷ್ಕಂ ತು ಚ್ಛಿನ್ದ್ಯಾತ್ಪಾಪಮುದೀರಯನ್
ತಾನು ಮಾಡಿದ ಪಾಪವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿ, ತಾನೇ ತನ್ನ ವೃಷಣವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಬೇಕು.
ಗಚ್ಛನ್ಮಾರ್ಗೈ ಸುಖಂ ದುಃಖಂ ನ ಕದಾಚಿದ್ವಿಚಾರಯೇತ್
ಹೋಗುವ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸುಖವಾಗಿರಲಿ ದುಃಖವಾಗಿರಲಿ, ಎಂದಿಗೂ ಯೋಚನೆ ಮಾಡಬಾರದು.
ಮರುತ್ಪ್ರಪತನಂ ವಾಪಿ ಕುರ್ಯಾತ್ಪಾಪಮುದಾಹರನ್
ತಾನು ಮಾಡಿದ ಪಾಪವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾ, ಗಾಳಿಗೆ ಹಾರಿ ಬಿದ್ದರೂ ಅಥವಾ ಪರ್ವತದಿಂದ ಹಾರಿ ಬಿದ್ದರೂ ಸರಿ.
ಬ್ರಾಹ್ಮಹತ್ಯಾವ್ರತಂ ಕುರ್ಯಾದ್ವಾದಶಾಬ್ದಂ ಸಮಾಹಿತಃ
ಬ್ರಾಹ್ಮಣಹತ್ಯೆಯ ವ್ರತವನ್ನು ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷ ಏಕಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ಆಚರಿಸಬೇಕು.
ಕಾರೀಷವಹ್ನಿನಾ ದಗ್ಧಃ ಶುದ್ಧಿಂ ಯಾತಿ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ
ಹಸುವಿನ ಕೊಳೆಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಸುಟ್ಟರೆ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜನು ಶುದ್ಧನಾಗುತ್ತಾನೆ.