ನ ಚಾನ್ಯದ್ರೋಚತೇ ರಾಜನ್ವಿನಾ ವೈ ಭೋಜನಂ ತವ
ರಾಜನೇ, ನಿನ್ನ ಊಟವನ್ನಷ್ಟೇ ನನಗೆ ಇಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ, ಬೇರೆ ಯಾವುದು ನನಗೆ ರುಚಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ನ ಚ ವೇದೇಷು ದೃಷ್ಟೋ ಽಯಮುಪವಾಸೋ ಹರೇರ್ದಿನೇ
ಹರಿಯವರ ದಿನದಲ್ಲಿ ಉಪವಾಸ ಮಾಡುವುದನ್ನು ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೂ ಕಾಣಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ವೇದಬಾಹ್ಯ ಕಥಂ ಧರ್ಮಂ ಭವಾಂಶ್ಚರಿತುಮಿಚ್ಛತಿ
ವೇದಕ್ಕೆ ಹೊರಗಿನ ಧರ್ಮವನ್ನು ನೀನು ಹೇಗೆ ಆಚರಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೀಯೆ?
ಉವಾಚ ಮಾನಸೇ ಕ್ರುದ್ಧಃ ಪ್ರಹಸನ್ನಿವ ಭೂಪತೇ
ಅವನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕೋಪಗೊಂಡು, ನಗುತ್ತಿರುವಂತೆ ಮಾತನಾಡಿದನು, ರಾಜನೇ.
ಯಜ್ಞಕರ್ಮಕ್ರಿಯಾ ವೇದಃ ಸ್ಮೃತಿರ್ವೇದೋ ಗೃಹಾಶ್ರಮೇ
ಯಜ್ಞ ಮತ್ತು ವಿಧಿಗಳನ್ನು ವೇದದಿಂದ ತಿಳಿಯಬಹುದು; ಗೃಹಸ್ಥಾಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಮೃತಿ ವೇದದಂತೆ.
ಪುರಾಣಪುಂರುಷಾಜ್ಜಾತಂ ಯಥೇದಂ ಜಗದದ್ಭುತಮ್
ಹೆಗ್ಗಣ, ಪುರಾಣದ ಪ್ರಾಚೀನ ಪುರುಷನಿಂದ ಈ ಅದ್ಭುತ ಜಗತ್ತು ಹುಟ್ಟಿದಂತೆ—
ವೇದಾರ್ಥಾದಧಿಕಂ ಮನ್ಯೇ ಪುರಾಣಾರ್ಥಂ ವರಾನನೇ
ಚೆನ್ನಮುಖವಳೇ, ಪುರಾಣಗಳ ಅರ್ಥವೇ ವೇದಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದು ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಬಿಭೇತ್ಯಲ್ಪಶ್ರುತಾದ್ವೇದೋ ಮಾಮಯಂ ಪ್ರಹರಿಷ್ಯತಿ
ಕಡಿಮೆ ವಿದ್ಯೆಯವರನ್ನು ವೇದ ಭಯಪಡುವುದು; ಅದು ನನ್ನನ್ನು ದಂಡಿಸಬಹುದು.
ತಿಥಿವೃದ್ಧಿಕ್ಷಯೋ ವಾಪಿ ಪರ್ವಗ್ರಹವಿನಿರ್ಣಯಃ
ತಿಥಿಗಳ ಹೆಚ್ಚಳ-ಕಡಿತ ಅಥವಾ ಹಬ್ಬಗಳ ನಿರ್ಧಾರ, ಗ್ರಹಗಳ ಸಂಯೋಗ—
ಯನ್ನ ದೃಷ್ಟಂ ಹಿ ವೇದೇಷು ತತ್ಸರ್ವಂ ಲಕ್ಷ್ಯತೇ ಸ್ಮೃತೌ
ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣದ ಎಲ್ಲವೂ ಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿ ವಿವರವಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಂ ತು ಹತ್ಯಾಯಾಮಾತುರಸ್ಯೌಷಧಂ ಪ್ರಿಯೇ
ಪ್ರಿಯೆ, ಕೊಲೆ ಮಾಡಿದವರಿಗೆ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವೆಂದರೆ ರೋಗಿಗೆ ಔಷಧಿಯಂತೆ.
ಯದ್ವೇದೈರ್ಗೀಯತೇ ಸುಭ್ರು ಉಪಾಙ್ಗೈರ್ಯತ್ಪ್ರಗೀಯತೇ
ಸುಂದರಿ, ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಲ್ಪಡುವದು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಉಪಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಪಠಿಸಲ್ಪಡುವದು—
ರಟನ್ತೀಹ ಪುರಾಣಾನಿ ಭೂಯೋ ಭೂಯೋ ವರಾನನೇ
ಚೆನ್ನಮುಖವಳೇ, ಅವಳು ಇಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಪುನಃ ಪುರಾಣಗಳನ್ನು ಜಪಿಸುತ್ತಾಳೆ.
ಪುರಾಣಮನ್ಯಥಾ ಮತ್ವಾ ತಿರ್ಯಗ್ಯೋನಿಮವಾಪ್ನುಯಾತ್
ಯಾರು ಪುರಾಣವನ್ನು ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನೋಡುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಪ್ರಾಣಿಗಳಾಗಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾರೆ.
ಪಿತರಂ ಕೋ ನ ವನ್ದೇತ ಮಾತರಂ ಕೋ ನ ಪೂಜಯೇತ್
ಯಾರು ತಂದೆಯನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದಿಲ್ಲ? ಯಾರು ತಾಯಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುವುದಿಲ್ಲ?
ಕೋ ಹಿ ದೂಷಯತೇ ವೇದಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ಕೋ ನಿಪಾತಯೇತ್
ಯಾರು ವೇದವನ್ನು ಕೆಡಿಸುತ್ತದೆ? ಯಾರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಬೀಳಿಸುತ್ತಾರೆ?
ಕೋ ಗಚ್ಛೇತ್ಪರದಾರಾನ್ ಹಿ ಕೋ ಭುಙ್ಕ್ತೇ ಹರಿವಾಸರೇ
ಯಾರು ಪರಸ್ತ್ರೀಯ ಬಳಿ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ? ಯಾರು ಹರಿದಿನದಲ್ಲಿ ಊಟಮಾಡುತ್ತಾರೆ?
ಯದ್ಭೋಜನೇನಾತ್ಮನಿಪಾತಕಾರಿಣಾ ಯಮಸ್ಯ ರವಾತೇಷು ಚಿರಂ ಸುಲೋಚನೇ
ಸುಂದರನೇತ್ರೆಯೇ, ಪಾಪಮಾಡುವವನ ಊಟ ತಿನ್ನುವುದರಿಂದ ಯಮಲೋಕದಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘ ಕಾಲ ದುಃಖ ಅನುಭವಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಯೇಷಾಂ ವಾಕ್ಯೇನ ಯುಕ್ತೋ ಽಯಂ ರಾಜಾ ಕುರ್ಯಾದ್ಧಿ ಭೋಜನಮ್
ಯಾರ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ಈ ರಾಜನು ನಡೆಯುತ್ತಾನೋ, ಅವರ ಮಾತು ಕೇಳಿ ಊಟ ಮಾಡಬೇಕು.
ಗೌತಮಾದೀನ್ಸಮಾಹೂಯ ಮೋಹಿನೀಪಾರ್ಶ್ವಮಾನಯತ
ಗೌತಮ ಮತ್ತು ಇತರರನ್ನು ಕರೆಯಿಸಿ, ಅವರನ್ನು ಮೋಹಿನಿಯ ಬಳಿಗೆ ತರಿರಿ.
ಮೋಹಿನೀ ಸಹಿತಾ ರಾಜ್ಞಾ ವವನ್ದೇ ಕಾರ್ಯತತ್ಪರಾ
ಮೋಹಿನಿ ರಾಜನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ, ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡು ಗೌರವದಿಂದ ವಂದಿಸಿದರು.
ಆಸನೇಷು ಮಹೀಪಾಲ ಜ್ವಲದಗ್ನಿಸಮಪ್ರಭಾಃ
ಭೂಪಾಲಕ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಆಸನಗಳಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ವಯಂ ಸಮಾಗತಾ ದೇವಿ ನಾನಾಶಾಸ್ತ್ರವಿಶಾರದಾಃ
ದೇವಿಯೇ, ನಾವು ವಿವಿಧ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಹೊಂದಿರುವವರು ಇಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದೇವೆ.
ತಚ್ಛತ್ವಾ ವಚನಂ ತೇಷಾಂ ಮೋಹಿನೀ ಬ್ರಹ್ಮಣಃ ಸುತಾ
ಬ್ರಹ್ಮನ ಪುತ್ರಿಯಾದ ಮೋಹಿನಿ ಅವರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದರು.
ಸಂದೇಹಸ್ತು ಜಡೌ ಹ್ಯೇಷ ಸ್ವಲ್ಪೋ ವಾ ಸ್ವಮತಿರ್ಯಥಾ
ಈ ಸಂಶಯವು ಮೂಢಮತಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಸ್ವಲ್ಪ ಬುದ್ಧಿಯವರಲ್ಲಿಯೂ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ಅನ್ನಾಧಾರಮಿದಂ ಸರ್ವಂ ಜಗತ್ಸ್ಥಾವರಜಙ್ಗಮಮ್
ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲ ಸ್ಥಾವರ-ಜಂಗಮಗಳಿಗೆ ಅನ್ನವೇ ಆಧಾರ.
ಕರ್ಕನ್ಧುಮಾತ್ರಂ ಪ್ರಹುತಂ ಪುರೋಡಾಶಂ ಹಿ ದೇವತಾಃ
ಕರ್ಕಂದ ಹಣ್ಣು ಅಥವಾ ಪುರುಡಾಶವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಅರ್ಪಿಸಿದರೂ ದೇವತೆಗಳು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಪಿಪೀಲಿಕಾಪಿ ಕ್ಷುಧಿತಾ ಮುಖೇನಾದಾಯ ತಣ್ಡುಲಮ್
ಹಸಿವಾದ ಸೊಳ್ಳೆಯೂ ತನ್ನ ಬಾಯಿಂದ ಒಂದು ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಅಯಂ ಖಾದತಿ ನಾನ್ನಾದ್ಯಂ ಸಂಪ್ರಾಪ್ತೇ ಹರಿವಾಸರೇ
ಹರಿಯವರ ದಿನದಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಿದವನು, ನಿಜವಾಗಿ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸದಂತಾಗುತ್ತಾನೆ.
ವಿಧಾವಾನಾಂ ಯತೀನಾಂ ಚ ಯುಜ್ಯತೇ ವ್ರತಸೇವನಮ್
ವ್ರತಗಳಿಗೆ ನಿಷ್ಠರಾಗಿರುವವರಿಗೂ ಯತಿಗಳಿಗೆ ವ್ರತಾಚರಣೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ.