ಓ ಮಹರ್ಷಿ ನಾರದ, ವ್ಯಾಕರಣ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಧಾತುಗಳ ಗುಂಪುಗಳ ವಿಭಿನ್ನ ಸ್ವರೂಪಗಳ ಕುರಿತು ವಿವರಣೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಮೊದಲಿಗೆ, 'ದ್ಯುತಾ' ಎಂಬ ಧಾತುವಿನಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಇಪ್ಪತ್ತೆರಡು ಧಾತುಗಳು ಅನುದಾತ್ತ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಇದಾದ ನಂತರ, 'ಜ್ವಲದ್' ಎಂಬ ಧಾತುವಿನಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಐವತ್ತೆರಡು ಧಾತುಗಳು ಉದಾತ್ತ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿವೆ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅನುದಾತ್ತ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಧಾತುಗಳು ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳಾಗಿವೆ, ಆದರೆ 'ಭಾ' ಮತ್ತು 'ದ್ಯುತ್' ಎಂಬ ಧಾತುಗಳಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವವುಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಉದಾತ್ತ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. 'ಸದ್' ಮತ್ತು 'ಆಶ್ರಯ' ಎಂಬ ಧಾತುಗಳಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಧಾತುಗಳು ಉದಾತ್ತ; ಹಾಗೆಯೇ 'ಕುಚಾದ್' ಮತ್ತು 'ವೇದ' ಎಂಬ ಧಾತುಗಳಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಧಾತುಗಳು ಕೂಡ ಉದಾತ್ತ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. 'ಸ್ವರಿತ', 'ಇಚ್ಛ', ಮತ್ತು 'ಭೃಣ್' ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ಧಾತುಗಳು ಸ್ವರಿತ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿವೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. 'ಅಷ್ಟಾದಶ' ಎಂಬ ಧಾತುವಿನಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವವುಗಳು ಆತ್ಮನೇಪದದಲ್ಲಿ ಇವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. 'ಹೃ' ಎಂಬ ಧಾತುವಿನಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಧಾತುಗಳು ಪರಸ್ಮೈಪದವಾಗಿವೆ; 'ಗುಪ್', 'ಆ', ಮತ್ತು 'ತ್ರ' ಎಂಬ ಮೂರು ಧಾತುಗಳು ಎರಡೂ ಸ್ವರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ. 'ಸ್ಕಂಭ್' ಎಂಬ ಧಾತುವಿನಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಹದಿನೈದು ಧಾತುಗಳು ಪರಸ್ಮೈಪದವಾಗಿವೆ. 'ಪಚ್' ಎಂಬ ಧಾತುವಿನಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಸ್ವರಿತ ಗುರುತಿನ ಧಾತುಗಳು ಪರಸ್ಮೈಪದವಾಗಿವೆ. 'ಭೂ' ಎಂಬ ಧಾತುವಿನಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ, ಒಟ್ಟು ಸಾವಿರ ಆರು ಧಾತುಗಳು ಧಾತುಗಳಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. 'ದ್ವಿಷ್' ಎಂಬ ಧಾತುವಿನಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ನಾಲ್ಕು ಧಾತುಗಳು ಸ್ವರಿತ ಧಾತುಗಳಾಗಿವೆ. 'ಇರ್' ಎಂಬ ಧಾತುವಿನಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಹದಿಮೂರು ಧಾತುಗಳು ಅನುದಾತ್ತ ಧಾತುಗಳಾಗಿವೆ. 'ಷು' ಎಂಬ ಧಾತುವಿನಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಏಳು ಧಾತುಗಳು ಪರಸ್ಮೈಪದವಾಗಿವೆ. 'ಘು' ಎಂಬ ಧಾತುವಿನಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಮೂರು ಧಾತುಗಳು ಕೂಡ ಪರಸ್ಮೈಪದವಾಗಿವೆ. 'ಷ್ಟುಞ್' ಎಂಬ ಧಾತುವು ವ್ಯಾಕರಣಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. 'ಇಙ್' ಎಂಬ ಧಾತುವು ಆತ್ಮನೇಪದದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಾರದ muniಗೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. 'ಞಿಷ್' ಎಂಬ 'ನಿದ್ರೆ' ಅರ್ಥದ ಧಾತುವು ಪರಸ್ಮೈಪದವಾಗಿಯೂ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. 'ದಿ', 'ಧಿ', 'ವೇ', ಮತ್ತು 'ಹ್ವೇ' ಎಂಬ ಧಾತುಗಳು ಪರಂಪರೆಯಂತೆ ಆತ್ಮನೇಪದವಾಗಿವೆ. 'ಹ್ನು' ಎಂಬ ಧಾತು ಅನುದಾತ್ತ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಚರ್ಕರೀತ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. 'ದಾ' ಎಂಬ ಧಾತುವಿನಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಧಾತುಗಳು ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಮೈಪದವಾಗಿವೆ. 'ಮಾ', 'ಹಾ', ಮತ್ತು 'ದ್ವ' ಎಂಬ ಧಾತುಗಳು ಅನುದಾತ್ತ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ದಾನ ಧಾತುಗಳ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಸ್ವರಿತವಾಗಿವೆ. 'ಘೃ' ಎಂಬ ಧಾತುವಿನಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಹನ್ನೆರಡು ಧಾತುಗಳು ಪರಸ್ಮೈಪದವಾಗಿವೆ. 'ದಿವ್' ಎಂಬ ಧಾತುವಿನಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ಧಾತುಗಳು ಪರಸ್ಮೈಪದವಾಗಿವೆ. 'ಪೂ' ಎಂಬ ಧಾತುವಿನಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಏಳು ಧಾತುಗಳು ಆತ್ಮನೇಪದವಾಗಿವೆ. 'ಸ್ಯತಿ' ಎಂಬ ಧಾತುವಿನಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಧಾತುಗಳು ಪರಸ್ಮೈಪದವಾಗಿವೆ. 'ಮೃಷ್' ಎಂಬ ಧಾತುವಿನಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಐದು ಧಾತುಗಳು ಸ್ವರಿತವಾಗಿವೆ. ಇಲ್ಲಿ 'ರಾಧು' ಎಂಬ ಧಾತು ಕರ್ಮಕವಾಗಿದೆ; ಹಾಗೆಯೇ 'ಸ್ವಾದಿ' ಮತ್ತು 'ಚುರಾದಿ' ಎಂಬ ಧಾತುಗಳು ವೃದ್ದಿ ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಕರ್ಮಕವಾಗಿವೆ. 'ರಧ್' ಎಂಬ ಧಾತುವಿನಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಎಂಟು ಧಾತುಗಳು ಪರಸ್ಮೈಪದವಾಗಿವೆ. 'ದಿವ್' ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ನೂರು ಧಾತುಗಳು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. 'ದುನೋತಿ' ಎಂಬ ಧಾತುವಿನಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಏಳು ಧಾತುಗಳು ಪರಸ್ಮೈಪದವಾಗಿವೆ. 'ಟಿಕ' ಎಂಬ ಧಾತುವಿನಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಧಾತುಗಳು ಪರಸ್ಮೈಪದವಾಗಿವೆ. 'ತುಡ್' ಎಂಬ ಧಾತುವಿನಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಆರು ಧಾತುಗಳು ಸ್ವರಿತವಾಗಿವೆ. 'ವ್ರಶ್ಚ್' ಎಂಬ ಧಾತುವಿನಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ನೂರ ಐದು ಧಾತುಗಳು ಉದಾತ್ತವಾಗಿವೆ. 'ಣು' ಎಂಬ ಧಾತುವಿನಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ನಾಲ್ಕು ಧಾತುಗಳು ಪರಸ್ಮೈಪದವಾಗಿವೆ. 'ಪೃಣ್' ಮತ್ತು 'ಮೃಣ್' ಎಂಬ ಧಾತುಗಳು ಆತ್ಮನೇಪದದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ; 'ರಿ' ಎಂಬ ಧಾತುವಿನಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಆರು ಧಾತುಗಳು ಪರಸ್ಮೈಪದವಾಗಿವೆ. 'ಪ್ರಚ್ಛಾದಿ' ಎಂಬ ಹದಿನಾರು ಧಾತುಗಳು ಪರಸ್ಮೈಪದವಾಗಿವೆ. ಹಾಗೆಯೇ, 'ಕೃತಿ' ಎಂಬ ಧಾತುವಿನಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಧಾತುಗಳು ಪರಸ್ಮೈಪದವಾಗಿವೆ. 'ಕೃತಿ' ಎಂಬ ಧಾತು ಸ್ವರಿತ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಮೈಪದವಾಗಿದ್ದು, 'ರುದ್ಧ' ಮತ್ತು 'ನಂದಾ' ಕೂಡ ಹಾಗೆ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. 'ಉದಾತ್ತ', 'ಶಿಷ', 'ಪಿಷ', 'ರುಧ್' ಮತ್ತು ಇತರ ಧಾತುಗಳಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ಧಾತುಗಳು ಉದಾತ್ತವಾಗಿವೆ. 'ಮನು', 'ವನ', ಮತ್ತು 'ಆತ್ಮನ' ಎಂಬ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಧಾತು ಸ್ವರಿತ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಉಚ್ಛರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು 'ಕೃಣ್' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿ, ಧಾತುಗಳ ಗುಂಪುಗಳು, ಅವುಗಳ ಸ್ವರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ಪರಸ್ಮೈಪದ-ಆತ್ಮನೇಪದ ಭೇದಗಳು ವ್ಯಾಕರಣ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿವರವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ, ಮಹರ್ಷಿ.