ಮಹಾಮುನಿಗಳೇ, ಸಂಧರ್ಭವನ್ನು ವಿವರಿಸುವಾಗ, ವಿಧಿಲಿಂಗ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಮಾನ ಭಾವಗಳು, ಆಶೀರ್ವಾದಾರ್ಥಕ ಲಿಂಗಗಳು ಎರಡು ವಿಧಗಳಾಗಿವೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಿರಿ. ಭವಿಷ್ಯಕಾಲವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ‘ḷṭ’ ಎಂಬ ಕಾಲವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಧಾತುವೇ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದರೆ ಅದು ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಪೂರ್ವಕಾಲದ ರೂಪಗಳು—ಅವು ಸಂಹಿತೆಯಿಂದ ಆರಂಭಗೊಂಡ ಉದಾಹರಣೆಗಳಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತವೆ. ‘ಹೋತ್ರು’, ‘ಕಾರ’, ‘ಸೇಯಂ’, ‘ಲಾಂಗಲಿ’, ‘ಷಾ’ ಎಂಬ ರೂಪಗಳು ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಸ್ಥಿರಗೊಂಡಿವೆ. ಮಹಾಮುನಿಗಳೇ, ‘ಶೀತಾರ್ಥ’, ‘ಸೆಂದ್ರ’, ‘ಸೌಕಾರ’ ಎಂಬ ರೂಪಗಳೂ ಇದೇ ರೀತಿಯವು. ಈ ಮೊದಲನೆಯ ರೂಪಗಳು ಇಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿವೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅರ್ಪಣೆಯನ್ನು ಗುರುಗಿಂತ ಕೆಳಗೆ ಇಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ‘ಶೌರಿ’ ಮತ್ತು ‘ಏತೌ’ ಎಂಬ ಪದಗಳು ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ; ‘ಇಮೌ’ ದುರ್ಗೆಯನ್ನು, ‘ಅಮೂ’ ನಮ್ಮನ್ನು, ‘ಅರ್ಜುನಃ’ ಕೂಡ. ಇಲ್ಲಿ ‘ಷಡ್ಜಿ’ ಎಂದರೆ ಆರು, ‘ಷಣ್ಮಾತರಃ’ ಆರು ತಾಯಿಗಳು, ‘ವಾಕ್ಚುರ’ ಮತ್ತು ‘ವಾಕ್ಧಸ್ರಿತಾ’ ಎಂಬ ಪದಗಳೂ ಇದೇ ರೀತಿಯವು. ಈಗ, ‘ಪ್ರಶ್ನ’ ಎಂಬುದು ಹರಿಯ ಆರುನೇ ರೂಪ; ‘ಕೃಷ್ಣಷ್ಟಿಕ’ ಎಂಬ ಪದವೂ ಅದೇ ರೀತಿಯದು. ನೀನು ಚಕ್ರಧಾರಿ, ನೀನು ಚೋರ, ನೀನು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯೂ ಹೌದು. ಅವಳು ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಗಂಗೆಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾಳೆ; ಹರಿಯು ಕತ್ತರಿಸಿದರೆ ಅದು ಮರಣ, ಶಿವನು ಕತ್ತರಿಸಿದರೆ ಅದು ನಾಶ. ಕೇಶವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು; ಇಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲರು ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ; ಅವುಗಳನ್ನು ಆ ಕಾರಣದಿಂದ ಬಯಸುತ್ತಾರೆ. ಈವನು ಶಾರಂಗಧಾರಿ, ಈವನು ರಾಮ; ಹೀಗೆ ಈ ಸಂಕಲನವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ. ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ರಾಮನಲ್ಲಿ, ಶುದ್ಧವಾದ, ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ರಾಮನಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸುತ್ತಿದೆ; ಓ ರಾಮಾ, ನಾನು ನಿನಗೆ ವಂದಿಸುತ್ತೇನೆ. ಎಲ್ಲರೂ—ಗೋಪಾಲಕರಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ—ಸ್ನೇಹಿತರು; ಮತ್ತು ಹರಿ ಪತಿಯಾಗಿದೆ. ದೋಷವಿಲ್ಲದೆ, ಹಸುವಿನ ಅಂಗಗಳೊಂದಿಗೆ, ಎರಡು, ಮೂರು, ನಾಲ್ಕು ಕೂಡ. ಎಂಟು, ಮಹಾಮುನಿಗಳೇ, ಈจัก್ರವರ್ತಿ ಚಂಚಲ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ. ಉಶನಸ್ ಮತ್ತು ಆವಿ ಎಂಬುವವರು ಪುರುಷನಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಾರೆ; ಅವರು ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದವರು, ವಿರಾಮದ ಗುರುತು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಹಸು, ದೋಣಿ, ರೂಪಗಳು, ಹಾಲು, ಹಸಿವು, ಆಕಾಶ ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಜ್ಞಾನವೂ ಕೂಡ. ನಾಯಕ, ನೀರು, ವಾಣಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಕರ್ತೃ, ಅಧಿಕ್ಯ, ವಾಯು. ಈವನು ಬ್ರಹ್ಮ, ದಂಡಧಾರಿ, ರಕ್ತ, ಸ್ವಲ್ಪ, ಮತ್ತು ಆದಿ. ಬದಿಗೆ ಚಲಿಸುವುದು, ಕಷ್ಟಕರವಾದುದು, ಕೊಡುವುದು; ಆಗುವುದು, ತಿನ್ನುವುದು, ಹೊಡೆಯುವುದು. ಎಷ್ಟು ಗುಣಗಳು, ದ್ರವ್ಯಗಳು, ಕ್ರಿಯೆಗಳು, ಸಂಯೋಗಗಳು, ಲಿಂಗಗಳು ಇವೆ ಎಂದು ನಾನು ಘೋಷಿಸುತ್ತೇನೆ. ನಿಪುಣನು, ಸ್ವಯಂಭು, ಕರ್ತೃ, ತಾಯಿ—ಪಿತೃ ಅಲ್ಲ. ಧನ, ಚಂದ್ರ, ಹಸುವಿನ ಕೈ; ರಥ, ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಇತರವು. ಅಂಚಿನಿಂದ ಜನಿಸಿದವರು, ವಿಷ, ವಜ್ರ, ಹಾವು; ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲವೂ, ವಿಶ್ವ, ಎರಡೂ ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ಇತರರು. ಪೂರ್ವ, ಉತ್ತರ, ದಕ್ಷಿಣ, ಮೇಲಿನದು, ಕೆಳಗಿನದು. ಮೊದಲನೆಯದು, ಕೊನೆಯದು, ಚಿಕ್ಕದು, ಅರ್ಧ, ನಿನಗೆ ಮತ್ತು ನಮಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಂತೆ. ಹಾಗೆಯೇ, ಸ್ವಂತ ಮತ್ತು ಪರರ ವಿರುದ್ಧತೆ, ಪರಿವರ್ತನೆ, ಅವಿನಾಶಿ. ಗಾರ್ಗ್ಯ, ನಾಡಾಯಣ, ಆತ್ರೇಯ, ಗಾಂಗೇಯ—ಇವರು ತಾಯಿಯ ಸಂಬಂಧಿಗಳು. ಇಬ್ಬರೂ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡಾಗ, ಕಾರ್ಯದ ಕರ್ತೃ, ಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ಕೇಸರಿ. ಸ್ವಾರ್ಥದಲ್ಲಿ, ಚೋರ್; ಸಮಾನ ಹಿತದಲ್ಲಿ, ಚಂದ್ರನಂತೆ ಮುಖವನ್ನು ನೋಡುವವನು. ಹಸು ಎಂದರೆ ಧನ; ಶ್ರೀಮಂತನು, ಕಷ್ಟದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಎಷ್ಟು ಅಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ? ಮಾಲೆಯಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದವನು, ತಪಸ್ವಿ, ಬುದ್ಧಿವಂತ, ಮೋಸಗಾರ—ಇವು ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಮಾತ್ರ. ಸ್ವಲ್ಪ ಅಪೂರ್ಣವಾದಾಗ ‘ಬಹುತೇಕ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಪಟ್ಟು ಜಾತಿಯಲ್ಲಿ, ಅಪವಾದದಲ್ಲಿ; ವೈದ್ಯನ ಪಾಶದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಶಂಸೆ. ಸಮೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇತ್ಯಾದಿಯಲ್ಲಿ, ಅನ್ನದಿಂದ ಮಾಡಿದದು; ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಮಾಡಿದದು, ಚಿನ್ನದಿಂದ ಮಾಡಿದದು ಕೂಡ. ಹೆಚ್ಚು ಕಪ್ಪು, ಅತ್ಯಂತ ಬಿಳುಪು—ಅದನ್ನು ಹೆಸರಿನಿಂದ ಏನು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ? ಅವಿನಾಶಿಗಳು. ಅಳತಿಯಲ್ಲಿ, ‘ಮಣಿಕಾಲು’ ಮತ್ತು ‘ಎರಡು ಕಾಲಿಗೆ ಸಮಾನ’ ಎಂಬುದು. ‘ಯಾವುದು’ ಮತ್ತು ‘ಎರಡರಲ್ಲಿ ಯಾವುದು’ ಎಂಬ ಪದಗಳು ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತವೆ.