ગાયત્રી ચ ભવેચ્છન્દો દેવતા ભુવનેશ્વરી
એ ગાયત્રી છંદરૂપે અને ભુવનેશ્વરી દેવીરૂપે પણ ઓળખાય છે.
સંહારસૃષ્ટિમાર્ગેણ માતૃકાન્યસ્તવિગ્રહઃ
સૃષ્ટિ અને સંહારના માર્ગે માતાઓ વિવિધ સ્વરૂપે પ્રગટે છે.
હૃલ્લેખાં મૂર્ધ્નિ વદને ગગનાં હૃદયાંબુજે
હૃલ્લેખાને મસ્તક, મુખ અને હૃદયકમળમાં ગગનરૂપે સ્થાપવું જોઈએ.
ઊર્દ્ધ્વપ્રાગ્દક્ષિણોદીચ્યપશ્ચિમેષૂત્તરે ઽપિ ચ
ઉપર, પૂર્વ, દક્ષિણ, ઉત્તર, પશ્ચિમ અને અન્ય દિશાઓમાં પણ.
અઙ્ગાનિ વિન્યસેત્પશ્ચાજ્જાતિયુક્તાનિ ષટ્ ક્રમાત્
પછી, છ અંગોને તેમનાં જાતિ પ્રમાણે ક્રમશઃ ગોઠવવા જોઈએ.
સાવિત્ર્યા સહિતં વિષ્ણું કપોલે દક્ષિણે ન્યસેત્
સાવિત્રી સાથે વિષ્ણુને જમણા ગાલે સ્થાપવું જોઈએ.
શ્રિયા ધનપતિં ન્યસ્ય વામકર્ણાગ્રકે પુનઃ
શ્રી સાથે ધનપતિને ફરીથી ડાબા કાનની ટોચે સ્થાપવું.
સવ્યકર્ણોપરિ નિધાકર્ણગણ્ડાન્તરાલયોઃ
ડાબા કાનની ઉપર અને કાન તથા ગાલ વચ્ચેના ભાગમાં.
કણ્ઠમૂલે સ્તનદ્વન્દ્વે વામાંસે હૃદયાંબુજે
કંઠમૂળ, બંને સ્તન, ડાબા ખભા અને હૃદયકમળમાં.
ભાલાંશ્ચ પાર્શ્વજઠરે પાર્શ્વાંસાપરકે હૃદિ
ભાળ, બાજુઓ, પેટ, બીજી બાજુ અને હૃદયમાં.
મૂલેન વ્યાપકં દેહે ન્યસ્ય દેવીં વિચિન્તયેત્
મૂળથી આખા શરીરમાં વ્યાપી રહેલી દેવીનું ધ્યાન કરવું.
સ્મરાસ્યામિન્દુમુકુટાં વરપાશાઙ્કુશાભયામ્
ચંદ્રમુકુટધારી, વર, પાશ, અંકુશ અને અભયમુદ્રા ધરાવતી દેવીના મુખનું ધ્યાન કરવું.
અષ્ટદ્રવ્યૈર્દશાંશેન બ્રહ્મવૃક્ષસમિદ્વરૈઃ
આઠ દ્રવ્યો, દશમાંશ ભાગ અને બ્રહ્મવૃક્ષની સમિધથી.
તન્દુલાજ્યતિલં વિપ્ર દ્રવ્યાષ્ટકમુદાહૃતમ્
બ્રાહ્મણ, તાંદુલ, ઘી, તલ—આ આઠ દ્રવ્યો ગણાય છે.
પદ્મમષ્ટદલં બાહ્યે વૃત્તં ષોડશભિર્દ્દલૈઃ
બહાર આઠ પાંદડાવાળું, ગોળ અને સોળ પાંદડાવાળું કમળ.
તતઃ સંપૂજયેત્પીઠં નવશક્તિસમન્વિતમ્
પછી નવ શક્તિઓથી યુક્ત પીઠનું પૂજન કરવું.
નિત્યા વિલાસિની ગોગ્ધીત્યઘોરા મઙ્ગલા નવ
તે સદા રમતી, તેજસ્વી, શુભ અને હમેશાં નવી લાગતી છે.
તસ્યાં સંપૂજયેદ્દેવીમાવાહ્યાવરણૈઃ ક્રમાત્
તેમાં, ક્રમશઃ આવરણો વડે દેવીનું આહ્વાન કરીને પૂજન કરવું જોઈએ.
ષટ્કોણેષુ યજેન્મન્ત્રી પશ્ચાન્મિથુનદેવતાઃ
છ કોણોમાં યજમાનએ પૂજા કરવી, પછી જોડી દેવતાઓનું પણ પૂજન કરવું.
ગાયત્રીં પૂજયેન્મત્રી બ્રહ્માણમપિ તાદૃશમ્
યજમાનએ ગાયત્રીનું પૂજન કરવું અને એ જ રીતે બ્રહ્માનું પણ.
સાવિત્રીં પીતવસનાં યજેદ્વિણું ચ તાદૃશમ્
સાવિત્રી, પીળા વસ્ત્ર પહેરેલી, અને એ જ રીતે વિષ્ણુનું પણ પૂજન કરવું.
યજેત્સરસ્વતીમચ્છાં રુદ્રં તાદૃશલક્ષણમ્
સરસ્વતી, સુંદર, અને એવા જ સ્વરૂપના રુદ્રનું પણ પૂજન કરવું.
કરાભ્યાં બિભ્રતીં પીતાં તુન્દિલં ધનદાયકમ્
જેના હાથમાં ધન છે, પીળી, ગોળ અને ધનની દાત્રી છે, તેનું પૂજન કરવું.
ધનદાઙ્કસમારૂઢાં મહાલક્ષ્મીં પ્રપૂજયેત્
ધનદાના ગોદમાં બેઠેલી મહાલક્ષ્મીનું પૂજન કરવું.
ધારયન્તં જપારક્તં પૂજયેદ્રક્તભૂષણમ્
જે લાલ જપા ફૂલ ધરાવે છે અને લાલ આભૂષણોથી શોભે છે, તેનું પૂજન કરવું.
પાણિના રમણાઙ્કસ્થાં રતિં સમ્યક્સમર્ચયેત્
પત્ની પોતાના પ્રિયના ગોદમાં હાથથી ધરી છે, તેવી રતીનું યોગ્ય રીતે પૂજન કરવું.
સૃણિપાશધરં કાન્તં વરાઙ્ગાસૃક્કલાઙ્ગુલિમ્
ફાંસ અને અંકુશ ધરાવનારા, સુંદર શરીર અને લાલ આંગળીઓ ધરાવનારા દેવનું પૂજન કરવું.
પુષ્કરે વિગલદ્રત્નસ્ફુરચ્ચષકધારિણમ્
કમળમાં, ઝરતાં રત્નોથી શોભતા અને ચમકતો પ્યાલો ધરાવનારા દેવનું પૂજન કરવું.
ધૃતરક્તોત્પલામન્યપાણિના તુ ધ્વજસ્પૃશામ્
એક હાથમાં લાલ કમળ અને બીજાથી ધ્વજને સ્પર્શ કરતી દેવીનું પૂજન કરવું.
કર્ણિકાયાં નિધી પૂજ્યૌ ષટ્કોણસ્યાથ પાર્શ્વયોઃ
કમળના મધ્યમાં ધનના ભંડારનું પૂજન કરવું અને છકોણના બાજુઓએ પણ.