તદાજ્ઞાયાં સ્થિતાઃ સર્વે લભન્તે પરમં સુખમ્
જે બધા એ આજ્ઞામાં સ્થિર રહે છે, તેઓ સર્વોચ્ચ સુખ પામે છે.
મહીયં બ્રાહ્મણાનાં તુ દાતવ્યા સર્વ યત્નતઃ
બ્રાહ્મણોને જમીન આપવી એ સર્વશક્તિથી કરવી જોઈએ.
પરં નિર્વાણમાન્પોતિ ભૂમિદો નાત્ર સંશયઃ
જેમણે જમીન આપી છે, તે સર્વોચ્ચ મુક્તિ પામે છે; આમાં કોઈ શંકા નથી.
બ્રહ્મલોકમવાપ્નોતિ પુનરાવૃત્તિદુર્લભમ્
એ બ્રહ્મલોક સુધી પહોંચે છે, જ્યાંથી પાછા આવવું અતિ દુર્લભ છે.
અતિદાનં તુ તજ્જ્ઞેયં સર્વપાપપ્રાણાશનમ્
આ સર્વોપરી દાન છે, જે બધા પાપોનો નાશ કરે છે—આવું જાણવું.
દશહસ્તાં મહીં દત્ત્વા સર્વપાપૈઃ પ્રમુચ્યતે
દસ હાથ જેટલી જમીન આપવાથી બધા પાપોથી મુક્તિ મળે છે.
ભૂમિદાનસમં નાન્યત્રિષુ લોકેષુ વિદ્યતે
ત્રણે લોકમાં જમીન દાન જેવી બીજી કોઈ વસ્તુ નથી.
તસ્ય પુણ્યફલં વક્તું ન ક્ષમો ઽબ્દશતૈરહમ્
એના પુણ્યફળનું વર્ણન હું સો વર્ષ બોલું તો પણ કરી શકતો નથી.
સ્વલ્પામપિ મહીં દદ્યાદ્યઃ સ વિષ્ણુર્ન સંશયઃ
જે કોઈ થોડી પણ જમીન આપે છે, એ નિશ્ચયે વિષ્ણુ છે.
પૃથ્વી પ્રદીયતે યેન સ વિષ્ણુર્નાત્ર સંશયઃ
જે પૃથ્વી આપે છે, એ વિષ્ણુ જ છે; આમાં કોઈ શંકા નથી.
સ્વલ્પામપિ મહીન્દત્ત્વા વિષ્ણુસાયુજ્યમાન્પુયાત્
થોડી પણ જમીન આપવાથી વિષ્ણુ સાથે એકરૂપતા મળે છે.
દત્ત્વા લભેત ગઙ્ગાયાં ત્રિરાત્રસ્નાનજં ફલમ્
દાન આપવાથી ગંગામાં ત્રણ રાત સ્નાન કર્યાનું ફળ મળે છે.
દ્રોણિકાં પૃથિવીં દત્ત્વા યત્ફલં લભતે શૃણુ
પાત્ર જેટલી જમીન આપવાથી જે ફળ મળે છે, તે સાંભળ.
કૃત્વા યત્ફલમાન્પોતિ તદાપ્નોતિ સ પુષ્કલમ્
જે કર્મથી જે ફળ મળે છે, એ બધું જ પુષ્કળ મળે છે.
તસ્ય પુણ્યં પ્રવક્ષ્યામિ વદતો મે નિશામય
એનું પુણ્યફળ હું કહું છું, મારા વચન ધ્યાનથી સાંભળો.
વિધાય જાહ્નવીતીરે પત્ફલં તલ્લભેદ્ધુવમ્
જાહ્નવીના કાંઠે દાન આપવાથી એ ફળ નિશ્ચયે મળે છે.
સર્વપાપપ્રશમનમપવર્ગફલપ્રદમ્
આ સર્વ પાપોનું શમન કરે છે અને મોક્ષનું ફળ આપે છે.
યચ્છુત્વા શ્રદ્ધયા યુક્તો ભૂમિદાનફલં લભેત્
જે શ્રદ્ધાથી તેને સાંભળે છે, તેને ભૂમિદાન જેટલું પુણ્ય મળે છે.
દરિદ્રો વૃત્તિહીનશ્ચ નામ્ના ભદ્રમતિર્બલે
હે બલવાન, ભદ્રમતિ નામનો એક ગરીબ અને ઉપાર્જન વિહોણો માણસ હતો.
શ્રુતાનિ ચ પુરાણાનિ ધર્મશાસ્ત્રાણિ સર્વશઃ
એણે બધા પુરાણો અને ધર્મશાસ્ત્રો સાંભળ્યા હતા.
કામિની માલિની ચૈવ શોભા ચેતિ પ્રકીર્તિતાઃ
કામિની, માલિની અને શોભા — આ નામો ઉલ્લેખવામાં આવ્યા છે.
પુત્રાણામસુરશ્રેષ્ઠ સર્વે નિત્યં બુભુક્ષિતાઃ
હે અસુરશ્રેષ્ઠ, તેના બધા પુત્રો હંમેશા ભૂખ્યા જ રહેતા.
પશ્યન્સ્વયં ક્ષુધાર્ત્તશ્ચ વિલલાપાકુલેન્દ્રિયઃ
આ જોઈને, પોતે પણ ભૂખથી પીડાતો અને ઇન્દ્રિયોથી વ્યાકુળ થઈ, એ દુઃખી થયો.
ધિગ્જન્મ ધર્મરહિતં ધિગ્જન્મ ખ્યાતિવર્જિતમ્
ધર્મ વિના જીવન વ્યર્થ છે! નામ વગરનું જીવન પણ વ્યર્થ છે!
અહો ગુણાઃ સૌમ્યતા ચ વિદ્વત્તા જન્મ સત્કુલે
ગુણ, સૌમ્યતા, વિદ્યા અને સારા કુળમાં જન્મ — આ બધું પણ શું કામનું!
પ્રિયાઃ પુત્રાશ્ચપૌત્રાશ્ચ બાન્ધવા ભ્રાતરસ્તથા
પ્રિય પુત્રો, પૌત્રો, બંધુઓ અને ભાઈઓ —
ચાણ્ડાલો વા દ્વિજો વાપિ ભાગ્યવાનેવ પૂજ્યતે
ચાંડાળ હોય કે દ્વિજ, ભાગ્યશાળી જ માન પામે છે.
અહો સંપત્સંમાયુક્તો નિષ્ટુરો વાપ્યનિષ્ઠુરઃ
જેને સંપત્તિ મળે છે, એ કઠોર હોય કે નરમ, સૌ તેને માન આપે છે.
ઐશ્વર્યગુણયુક્તશ્ચેત્પૂજ્ય એવ ન સંશયઃ
જેમાં ઐશ્વર્ય અને ગુણ હોય, એ નિશ્ચયે જ પૂજ્ય બને છે — તેમાં કોઈ શંકા નથી.
આશાભિભૂતાઃ પુરુષા દુઃખમશ્નુવતે ઽક્ષયમ્
જે પુરુષો ઇચ્છા દ્વારા વશ થાય છે, તેઓ અનંત દુઃખ ભોગવે છે.