વિભૂષ્ય ભૂષણૈર્દેવં પુનઃ સ્નાપ્યમહેશ્વરમ્
દેવતાને આભૂષણોથી શણગારી, મહેશ્વરનું ફરીથી સ્નાન કરાવવું.
વસ્ત્રં તથોપવીતં ચ ગન્ધદ્રવ્યકમેવ ચ
પછી કપડું, યજ્ઞોપવીત અને સુગંધિત પદાર્થો અર્પણ કરવું.
તૂષ્ણીમથોપચારં વા કાલીયં પુષ્પમેવ ચ
પછી મૌન રહેવું, અથવા ઉપચાર કરવો, અથવા કાળી ફૂલ ચડાવવું.
અનેકદ્રવ્યધૂપં ચ ગુગ્ગુલં કેવલં તથા
અને અનેક પ્રકારના ધૂપ, તેમજ શુદ્ધ ગુગ્ગળથી પણ ધૂપ કરવું.
ધૂપં દત્વા યથાશક્તિ કપિલાઘૃતદીપકાન્
શક્તિ પ્રમાણે ધૂપ અર્પણ કરી, કપિલા ગાયના ઘીના દીવા પ્રગટાવા.
નૈવેદ્યમુપપન્નં ચ દત્વા પુષ્પસમન્વિતમ્
યોગ્ય ભોજન, સાથે ફૂલ ચડાવીને અર્પણ કરવું.
પ્રદક્ષિણનમસ્કારૌ પૂજૈવં હિ સમાપ્યતે
પ્રદક્ષિણ અને નમસ્કાર કરી, આ રીતે પૂજા પૂર્ણ થાય છે.
ગીતિર્વાદ્યં પુરાણં ચ નૃત્યં હાસોક્તિરેવ ચ
ગાન, વાદ્ય, પુરાણપાઠ, નૃત્ય અને આનંદભરી વાતો કરવી.
ક્ષમાપનં ચોદ્રસનં પ્રોક્તં પઞ્ચોપચારકમ્
માફી માગવી અને ભોજન અર્પણ કરવું, આ પાંચ પ્રકારની પૂજા ગણાય છે.
ઉપવીત ચ કૈકર્યં ષોડશાનુપચારકાન્
જનેઉ અને સેવા સાથે, પૂજાના સોળ પ્રકારના ઉપચાર થાય છે.
એકેનાહ્ના સમસ્તાનાં પાતકાનાં ક્ષયો ભવેત્
આ બધું એક જ દિવસે કરવાથી બધા પાપોનો નાશ થાય છે.
એવમેતત્કપિશ્રેષ્ઠ યુદુક્તં પૂજનં મમ
હે વાનરશ્રેષ્ઠ, હું તને મારી પૂજાની રીત કહી આપી છે.
આરાધનં યથાલિઙ્ગે વિસ્તરેણ ત્વયોદિતમ્
લિંગની પૂજા કેવી રીતે કરવી, તે તું વિગતે સમજાવી છે.
તતઃ પ્રાહ કપિશ્રેષ્ઠો દેવદેવમુમાપતિમ્
પછી વાનરમુખ્યએ દેવોના દેવ અને ઉમાપતિને કહ્યું.
તાં કરોમિ પુરા દેવ પશ્ચાત્ત્વત્પાદપૂજનમ્
હે દેવ, પહેલાં હું એ કરું અને પછી તારા પગની પૂજા કરું.
સરસસ્તીરમાગત્ય કૃત્વા સૈકતવેદિકામ્
પોઈચાળે તળાવના કાંઠે જઈને રેતીની વેદી બનાવી.
પ્રક્ષાલ્ય પાદૌ હસ્તૌ ચ સમાચમ્ય સમાહિતઃ
પગ અને હાથ ધોઈ, પોતે શુદ્ધ થઈ, મન એકાગ્ર કર્યું.
દેવવેદ્યામથો ચક્રે પદ્મં ચ સુમનોહરમ્
પછી દેવવેદી અને અતિ સુંદર કમળ તૈયાર કર્યું.
પ્રાણાનાયમ્ય સંન્યસ્ય શુલ્કધ્યાનસમન્વિતઃ
શ્વાસ રોકી, ઇન્દ્રિયોને વશ કરી, પગ પર ધ્યાનમાં લીન થયો.
અથ દેવાર્યનં કર્ત્તું યત્નમાસ્થિતવાન્કપિઃ
પછી વાનરે ભગવાનની આરાધના કરવા પ્રયત્ન શરૂ કર્યો.
શિરઃ કમણ્ડલુગતં નિધાયાગ્નિનિમન્ત્રિતમ્
પછી કમંડળુનું અગ્નિમંત્રિત પાણી માથા પર મૂકી દીધું.
અથ સ્નાપયિતું દેવમાદાય કરસંપુટે
પછી ભગવાનને સ્નાન કરાવવા, હાથના કપમાં પાણી લીધું.
લિઙ્ગમાત્રં કરગતં દૃષ્ટ્વા ભીતિસમન્વિતઃ
હાથમાં માત્ર લિંગ જોઈ, તે ડરી ગયો.
યદેતત્પીઠરહિતં શિવલિઙ્ગં કરસ્થિતમ્
એ શિવલિંગ પીઠ વિના તેના હાથમાં હતું.
અથ રુદ્રં જપિષ્યામિ તદાયતિ મહેશ્વરઃ
પછી તેણે વિચાર્યું: 'હવે હું રુદ્રજાપ કરું,' અને મહેશ્વરને સ્મરણ કર્યો.
યદા તુ ન સમાયાતો મહેશો ઽથ કપીશ્વરઃ
પણ જયારે મહેશ્વર આવ્યા નહીં, ત્યારે વાનરમુખ્યે—
કિમર્થં રુદ્યતે ભદ્ર રુદિતે કારણં વદ
હે ભદ્ર, તું કેમ રડી રહ્યો છે? મને કહો, આંસુઓનું કારણ શું છે?
પીઠહીનમિદં લિઙ્ગં પશ્ય મે પાપસંચયમ્
જુઓ, આ લિંગને પીઠ નથી; મારા પાપોનો ઢગલો જોઈને વિચાર કર.
યદિ નાયાતિ પીઠં તે લિઙ્ગે મા સાહસં કુરુ
જો તારાં લિંગને પીઠ ન મળે, તો ઉતાવળે કંઈ ન કર.
પશ્ય દર્શય મે લિઙ્ગં પીઠં ચાત્રાગતં ન વા
જુઓ, મને લિંગ બતાવ અને અહીં પીઠ આવી છે કે નહીં એ પણ બતાવ.