કિમિદં દેવિ ચેત્યુક્ત્વા નીવીબન્ધં ચકાર હ
'આ શું છે, હે દેવી?' એમ કહીને શિવજીએ એમની નીઈ બાંધીને આપી.
તતઃ પ્રાહ શિવા શંભું સ્મિત્વા પર્વતનન્દિની
પછી પર્વતનંદિની પાર્વતીજી સ્મિત કરીને શંભુને બોલ્યા.
પૂર્વમેવ મયા સર્વં જ્ઞાતપ્રાયમભૂત્કિલ
મારે તો પહેલેથી જ લગભગ બધું જાણીતું હતું.
શિરો વિભૂષિતં દેવ બ્રહ્મશીર્ષસ્ય માલયા
હે દેવ, મારા માથા પર બ્રહ્માજીના માથાની માળા શોભે છે.
શેષશ્ચ વાસુકિશ્ચૈવ સવિષૌ તવ કઙ્કણૌ
શેષ અને વાસુકિ, બંને ઝેરવાળા, તમારા કંકણ છે.
મહોક્ષો વાહનં ગોત્રં કુલં ચાજ્ઞાતમેવ ચ
મહાન વૃષભ તમારું વાહન છે અને તમારું કુળ તથા વંશ પણ જાણીતા છે.
એવં વદન્તીં ગિરિજાં વિષ્ણુઃ પ્રાહાતિકોપનઃ
આ રીતે ગિરિજાએ કહ્યું ત્યારે વિષ્ણુએ ગુસ્સો કર્યા વિના જવાબ આપ્યો.
દુષ્પ્રાણા ન પ્રિયા ભદ્રે તવ નૂનમસંયમાત્
હે સજ્જન, તારી અણઅંકુશિત વૃત્તિને કારણે જીવન સાચવવું બહુ મુશ્કેલ છે.
ઇત્યુક્ત્વાથ નખાભ્યાં હિ હરિશ્છેત્તું શિરો ગતઃ
આવું કહીને હરિએ પોતાના નખથી તેનું માથું કાપવા માટે હાથ વધાર્યો.
પાર્વતીવચનં સર્વં પ્રિયં મમ ન ચાપ્રિયમ્
પાર્વતીના બધા શબ્દો મને પ્રિય છે, એમાં કશુંય અપ્રિય નથી.
ઓમિત્યુક્ત્વાથ ભગવાંસ્તૂષ્ણીંભૂતો ઽભવદ્ધ્વરિઃ
'ઑમ' કહીને ભગવાન હરિ ચૂપ રહી ગયા.
અર્થયામિ વિનિષ્કામં મમ પૂજાવ્રતં તથા
હું કોઈ ઈચ્છા વિના મારી પૂજા અને વ્રત માટે વિનંતી કરું છું.
તચ્છ્રત્વા શઙ્કરો દેવઃ સ્મિત્વા પ્રાહ વપીશ્વરમ્
આ સાંભળી દેવ શંકરે સ્મિત કરીને વાપીના ઇશ્વરને કહ્યું.
કો ગુરુઃ કશ્ચ મન્ત્રસ્તે કીદૃશં પૂજન તથા
તારો ગુરુ કોણ છે? તારો મંત્ર કયો છે? અને તું કેવી રીતે પૂજા કરે છે?
વેપમાનસમસ્તાઙ્ગ સ્તોતુમેવં પ્રચક્રમે
સંપૂર્ણ શરીર કાંપતું હતું, છતાં તેણે સ્તુતિ કરવાનું શરૂ કર્યું.
યોરિને યોગધાત્રે ચ યોગિનાં ગુરવે નમઃ
યોગના મૂળ અને યોગના પોષક, યોગીઓને ગુરુ, તમને વંદન.
વેદાનાં પતયે તુભ્યં દેવાનાં પતયે નમઃ
વેદોના સ્વામી અને દેવોના સ્વામી, તમને વંદન.
અષ્ટમૂર્તે નમસ્તુભ્યં પશૂનાં પતયે નમઃ
અષ્ટમૂર્તિ અને તમામ પ્રાણીઓના સ્વામી, તમને વંદન.
સુભૃઙ્ગરાજધત્તૂરદ્રોણપુષ્પપ્રિયસ્ય તે
ધતૂરા, દ્રોણા અને ભમરા જેવા ફૂલોને જે પ્રિય છે, એવા તમને વંદન.
નમસ્તે ઽસ્તુ નમસ્તે ઽસ્તુ ભૂય એવ નમોનમઃ
તમને વંદન, તમને ફરીથી વંદન, વારંવાર તમને વંદન.
તતસ્ત્યક્ત્વા ભયં પ્રાહ હનુમાન્ વાક્યકોવિદઃ
પછી ભય છોડીને વાક્યકુશળ હનુમાન બોલ્યા.
દિવા સંપાદિતૈસ્તૈયૈઃ પુષ્પાદ્યૈરપિ તાદૃશૈઃ
દિવસે એ ફૂલો અને એવા જ અન્ય દ્રવ્યોથી પૂજા કરવામાં આવે છે.
સાયઙ્કાલે તુ સંપ્રાપ્તે અશિરઃસ્નાનમાચરેત્
સાંજના સમયે માથું ન ધોઈને સ્નાન કરવું જોઈએ.
અથ ભસ્મ સમાદાય આગ્નેયં સ્નાનમાચરેત્
પછી ભસ્મ લઈને અગ્નિસ્નાન કરવું જોઈએ.
પઞ્ચાક્ષરેણ મન્ત્રેણ નામ્ના વા યેન કેનચિત્
પાંચ અક્ષરનાં મંત્રથી કે કોઈ પણ નામથી,
ઈશાનઃ સર્વવિદ્યાનામુક્ત્વા શિરસિપાતયેત્
બધા વિદ્યા ના સ્વામી ઈશાનનું સ્મરણ કરીને, તેને માથા પર મુકવું.
અઘોરેભ્યો ઽથ ઘોરેભ્યો ભસ્મ વક્ષસિ નિક્ષિપેત્
પછી 'અઘોરેભ્યોઃ' અને 'ઘોરેભ્યોઃ' ઉચ્ચારી, ભસ્મ છાતી પર મુકવું.
સદ્યોજાતં પ્રપદ્યામિ નિક્ષિપેદથ પાદયોઃ
સદ્યોજાતમાં શરણ લઈ, પછી પગે ભસ્મ મુકવું.
ત્રૈવર્ણિકાનામુદિતઋ સ્નાનાદિવિધિરુત્તમઃ
ત્રણ વર્ણવાળાઓ માટે, સ્નાન અને અન્ય વિધિ માટે આ શ્રેષ્ઠ રીત છે.
શિવેતિ પદમુઞ્ચાર્ય ભસ્મ સંમન્ત્રયેત્સુધીઃ
'શિવ' નામ ઉચ્ચારી, વિદ્વાન ભસ્મને મંત્રથી પવિત્ર કરે.