સર્વૈર્નમસ્યતે યસ્તુ સર્વૈરેવ સમર્ચ્યતે
જેને બધા પૂજે છે અને સૌ માન આપે છે—
રચિતાઞ્જલયઃ સર્વે ત્વામેવૈકમુપાસિતે
બધાએ હાથ જોડીને માત્ર તમારું જ પૂજન કર્યું.
નમસ્કારાદિપુણ્યાનાં ફલદસ્ત્વં મહેશ્વરર
હે મહેશ્વર, તમે નમસ્કાર અને અન્ય સારા કર્મોના ફળ આપનાર છો.
તચ્છ્રુત્વા શઙ્કરઃ પ્રાહ દેવદેવં જનાર્દનમ્
આ સાંભળીને શંકરે દેવદેવ જનાર્દનને કહ્યું:
કિન્તુ નાસ્તિકજન્તૂનાં પ્રવૃત્ત્યર્થમિદં મયા
'પણ મેં આ બધું નાસ્તિક જીવોને સદ્ માર્ગે લગાડવા માટે કર્યું છે.'
તસ્માલ્લોકોપકારાર્થમિદં સર્વં કૃતં મયા
'માટે, લોકકલ્યાણ માટે જ મેં આ બધું કર્યું છે.'
અથ તે ગૌતમગૃહં પ્રાપ્તા દેવર્ષયસ્તદા
પછી એ સમયે દેવઋષિઓ ગૌતમના ઘરે આવ્યા.
દેવો હનૂમતા સાર્દ્ધ્વં ગાયન્નાસ્તે મુનીશ્વર
દેવ, હનુમાન સાથે ત્યાં રહીને ગાયન કરે છે, હે મુનિશ્વર.
હનુમત્કરમાલંબ્ય દેવાભ્યાં સંગતો હરઃ
હનુમાનજીનો હાથ પકડીને શિવજી બે દેવતાઓ સાથે જોડાયા.
ગાયન્નાસ્તે ચ હનુમાંસ્તુંબુરુપ્રમુખાસ્તથા
હનુમાનજી ગાતા બેઠા છે, અને ટુંબુરુ તથા બીજા બધા પણ એમ જ ગાયન કરે છે.
આહૂય પાર્વતીમીશ ઇદં વાક્યમુવાચ હ
શિવજી પાર્વતીજીને બોલાવીને એમને આ રીતે કહ્યું.
દેવ્યાહ ન ચ યુક્તં તદ્ભર્ત્ત્રા શુશ્રૂષણં સ્ત્રિયઃ
દેવી બોલ્યા: પતિની એવી રીતે સેવા કરવી સ્ત્રી માટે યોગ્ય નથી.
કેશપ્રસાધને દેવ તત્ત્વં સર્વં ન ચેપ્સિતમ્
હે દેવ, વાળ ગોઠવવાની બધી બાબતો મને ઇચ્છિત નથી.
તતશ્ચરમસંલગ્ન કેશપુષ્પાદિમાર્જનમ્
પછી, અંતે, વાળ અને ફૂલો સાફ કર્યા.
તદા કિમુત્તરં વાચ્યં તવ દેવાદિવન્દિત
પછી શું જવાબ આપવો, હે દેવતાઓ દ્વારા વંદિત, એ કહો.
એવં હિ ભાષમાણાં તાં કરેણાકૃષ્ય શઙ્કરઃ
એમ બોલતી પાર્વતીજીને શંકરજીએ હાથથી ખેંચી લીધી.
વિભજ્ય ચ કરાભ્યાં સ પ્રસસાર નખૈરપિ
શિવજીએ એમના હાથથી વાળ અલગ કર્યા અને નખથી ગોઠવ્યા.
કૃત્વા ધંમિલ્લમકરોદથ માલાં કરાગતામ્
વાળની ચોટી બનાવી અને હાથમાં રહેલી માળા તૈયાર કરી.
કલ્પપ્રસૂનમાલાં ચ બ્રહ્મદત્તાં મહેશ્વરઃ
મહેશ્વરે બ્રહ્માજી આપેલી કલ્પવૃક્ષના ફૂલોની માળા બનાવી.
અથાંસપૃષ્ઠ સંલગ્નમાર્જનં કૃતવાન્ વિભુઃ
પછી ભગવાને એમના ખભા અને પીઠ જોડાયેલા ભાગને સાફ કર્યા.
કિમિદં દેવિ ચેત્યુક્ત્વા નીવીબન્ધં ચકાર હ
'આ શું છે, હે દેવી?' એમ કહીને શિવજીએ એમની નીઈ બાંધીને આપી.
તતઃ પ્રાહ શિવા શંભું સ્મિત્વા પર્વતનન્દિની
પછી પર્વતનંદિની પાર્વતીજી સ્મિત કરીને શંભુને બોલ્યા.
પૂર્વમેવ મયા સર્વં જ્ઞાતપ્રાયમભૂત્કિલ
મારે તો પહેલેથી જ લગભગ બધું જાણીતું હતું.
શિરો વિભૂષિતં દેવ બ્રહ્મશીર્ષસ્ય માલયા
હે દેવ, મારા માથા પર બ્રહ્માજીના માથાની માળા શોભે છે.
શેષશ્ચ વાસુકિશ્ચૈવ સવિષૌ તવ કઙ્કણૌ
શેષ અને વાસુકિ, બંને ઝેરવાળા, તમારા કંકણ છે.
મહોક્ષો વાહનં ગોત્રં કુલં ચાજ્ઞાતમેવ ચ
મહાન વૃષભ તમારું વાહન છે અને તમારું કુળ તથા વંશ પણ જાણીતા છે.
એવં વદન્તીં ગિરિજાં વિષ્ણુઃ પ્રાહાતિકોપનઃ
આ રીતે ગિરિજાએ કહ્યું ત્યારે વિષ્ણુએ ગુસ્સો કર્યા વિના જવાબ આપ્યો.
દુષ્પ્રાણા ન પ્રિયા ભદ્રે તવ નૂનમસંયમાત્
હે સજ્જન, તારી અણઅંકુશિત વૃત્તિને કારણે જીવન સાચવવું બહુ મુશ્કેલ છે.
ઇત્યુક્ત્વાથ નખાભ્યાં હિ હરિશ્છેત્તું શિરો ગતઃ
આવું કહીને હરિએ પોતાના નખથી તેનું માથું કાપવા માટે હાથ વધાર્યો.
પાર્વતીવચનં સર્વં પ્રિયં મમ ન ચાપ્રિયમ્
પાર્વતીના બધા શબ્દો મને પ્રિય છે, એમાં કશુંય અપ્રિય નથી.