યજ્ઞરુપ યજદ્રૂપ યજ્ઞાઙ્ગં ત્વાં યજામ્યહમ્
યજ્ઞરૂપ, યજ્ઞમય, યજ્ઞના અંગવાળા, હું આપની પૂજા કરું છું.
ઉવાચ પ્રહસન્હર્ષં વર્ધ્દયન્કશ્યપસ્ય સઃ
હસતાં અને આનંદ વધારતાં, તેણે કશ્યપને કહ્યું.
અચિરાત્સાધયિષ્યામિ નિખિલં ત્વન્મનોરથમ્
હું તારા બધા મનની ઇચ્છાઓ બહુ જલ્દી પૂર્ણ કરીશ.
અસ્મિઞ્જન્મન્યપિ તથા સાદયામ્યુત્તમં સુખમ્
આ જ જન્મમાં પણ હું તને શ્રેષ્ઠ સુખ આપીને ખુશ કરીશ.
આરેભે ગુરુણા યુક્તઃ કાવ્યેન ચ મુનીશ્વરૈઃ
મારા ગુરુ અને મહાન ઋષિઓએ કાવ્ય દ્વારા મને કાર્ય માટે લગાડ્યો હતો.
હવિઃ સ્વીકરણાર્થાય ઋષિભિર્બ્રહ્મવાદિભિઃ
હવિ સ્વીકારવા માટે બ્રહ્મજ્ઞાની ઋષિઓએ આમ કહ્યું હતું.
આમન્ત્ર્ય માતાપિતરૌ સ બટુર્વામનો યયૌ
પછી એ યુવાન વામન માતા-પિતાને વિદાય લઈ નીકળી પડ્યો.
હવિર્ભોક્તુમિવાયાતો બલેઃ પ્રત્યક્ષતો હરિઃ
હરિ પોતે બલિના સામે હવિ ગ્રહણ કરવા જેવા રૂપે પ્રગટ થયા.
યો ભક્તિયુક્તસ્તસ્યાન્તઃ સદા સંનિહિતો હરિઃ
જેમાં ભક્તિ હોય છે, તેમાં હરિ હંમેશા અંતરમાં વસે છે.
જ્ઞાત્વા નારાયણં દેવમુદ્યયુઃ સભ્યસંયુતાઃ
નારાયણને દેવરૂપે ઓળખીને, સભાસદો સાથે સૌ ઊભા થયા.
સ્વસારમવિચાર્યૈવ ખલાઃ કાર્યાણિ કુર્વતે
દુષ્ટ લોકો પોતાની બહેન માટે પણ વિચાર્યા વિના કામ કરે છે.
વિષ્ણુર્વામનરુપેણ હ્યદિતેઃ પુત્રાતાં ગતઃ
વિષ્ણુ વામન રૂપે, ખરેખર અદિતીના પુત્ર બન્યા.
ન કિઞ્ચિદપિ દાતવ્યં મન્મતં શૃણુ પણ્ડિત
કંઈ પણ આપવું નહીં—મારી વાત સાંભળ, હે વિદ્વાન.
પરબુદ્ધિર્વિનાશાય સ્ત્રીબુધ્દિઃ પ્રલયઙ્કરી
બીજાની સલાહ વિનાશ લાવે છે; સ્ત્રીની સલાહ તો સંપૂર્ણ નાશ કરે છે.
શત્રૂણાં હિતકૃતદ્યસ્તુ સ હન્તવ્યો વિશેષતઃ
જે દુશ્મનોનું ભલું કરે છે, તેને ખાસ કરીને નાશ કરવો જોઈએ.
યદાદત્તે સ્વયં વિષ્ણુઃ કિમસ્માદધિકં વરમ્
જ્યારે વિષ્ણુ પોતે સ્વીકારે છે, ત્યારે આથી વધારે શું વરદાન હોઈ શકે?
સ ચેત્સાક્ષાદ્ધવિર્ભોગી મત્તઃ કો ઽભ્યધિકો ભુવી
જો એ પોતે હવિ ગ્રહણ કરે છે, તો પૃથ્વી પર મારો કરતાં મોટો કોણ છે?
તદેવ પરમં દાનં દત્તં ભવતિ ચાક્ષયમ્
એ જ સર્વોત્તમ દાન છે અને એવું આપેલું ક્યારેય નાશ પામતું નથી.
યેન કેનાપ્યર્ચિતશ્વેદ્દદાતિ પરમાં ગતિમ્
જે કોઈ પણ રીતે તેની પૂજા કરે છે, તેને એ પરમ અવસ્થાની પ્રાપ્તિ કરાવે છે.
અનિચ્છયાપિ સંસ્પૃષ્ટો દહત્યેવ હિ પાવકઃ
ઇચ્છા ન હોય છતાં પણ, અગ્નિ સ્પર્શે તો બળે જ છે.
સ વિષ્ણુલોકમાન્પોતિ પુનરાવૃત્તિદુર્લભમ્
એ વિષ્ણુના લોકને પામે છે, જ્યાંથી પાછા ફરવું બહુ દુર્લભ છે.
સ યાતિ વિષ્ણુભવનમિતિ પ્રાહુર્મનીષિણઃ
એ વિષ્ણુના ઘર જાય છે, એમ વિદ્વાનો કહે છે.
હરિભક્ત્યા મહાભાગ તેન વિષ્ણુઃ પ્રસીદતિ
હરિની ભક્તિથી, હે મહાભાગ્યશાળી, વિષ્ણુ પ્રસન્ન થાય છે.
સ્વયમાયાતિ ચેદ્વિષ્ણુઃ કૃતાર્થો ઽસ્મિ ન સંશયઃ
જો વિષ્ણુ સ્વયં આવે તો હું પૂર્ણ થયો, એમાં કોઈ શંકા નથી.
પ્રવિવેશાધ્વરસ્થાનં હુતવહ્નિમનોરમમ્
એ યજ્ઞસ્થળે પ્રવેશ્યો, જે મન અને અગ્નિને આનંદ આપે છે.
વામનં સહસોત્થાય પ્રત્યગૃહ્ણાત્કૃતાઞ્જલિઃ
વામન તુરંત ઊભો થયો અને હાથ જોડીને તેને સ્વીકાર્યો.
સકુટુંબો વહન્મૂર્ધ્ના પરમાં મુદમાત્પવાન્
કુટુંબ સાથે, તેમને માથા પર લઈ, એ પરમ આનંદ પામ્યો.
રોમાઞ્ચિતતનુર્ભૂત્વા હર્ષાશ્રુનયનો ઽબ્રવીત્
તેના શરીરે રોમાંચ થયો, આંખોમાં આનંદના આંસુ આવ્યા અને એ બોલ્યો.
જીવિતં સફલં મે ઽદ્ય કૃતાર્થો ઽસ્મિ ન સંશયઃ
આજે મારું જીવન ફળ્યું, હું પૂર્ણ થયો, એમાં કોઈ શંકા નથી.
ત્વદાગમનમાત્રેણ હ્યનાયાસો મહોત્સવઃ
તમારા માત્ર આવવાથી મહાન ઉત્સવ સહેજે થયો.