શિષ્યો ઽયં મે મહાભાગો હેયાદેયાદિવર્જિતઃ
મારો આ શિષ્ય બહુ ધન્ય છે, સ્વીકાર-ત્યાગના દોષથી રહિત છે.
ન ઘ્રાણગ્રાહ્યં દેવેશ ન પાતવ્યં ન ચેતરત્
દેવેશ, એ ને સુઘાંઘવું નહિ, પીવું નહિ, કે બીજું કશું કરવું નહિ.
ઉન્મત્તવિકૃતાકારઃ શઙ્કરાત્મેતિ કીર્તિતઃ
એને 'શંકરનું સ્વરૂપ' કહેવાય છે—પાગલ અને વિકૃત દેખાવાવાળો.
એતન્મે દીયતાં દેવ મૃતાનામમૃતિસ્તથા
દેવ, મને આ આપો—મૃતકોને અમરત્વ પણ મળે.
સ્વાંશેન વાયુના દેહમાવિશજ્જગદીશ્વરઃ
જગતના સ્વામી પોતાનો અંશ લઈને વાયુ દ્વારા શરીરમાં પ્રવેશ્યા.
પર્યાયૈરુચ્યતે ઽધીશઃ સાક્ષાદ્વિષ્ણુઃ શિવઃ પરઃ
પરમેશ્વર ક્યારેક સીધા વિષ્ણુ, શિવ કે સર્વોચ્ચ કહેવાય છે.
મમાજ્ઞાકારકો રામભક્તઃ પૂજિતવિગ્રહઃ
એ મારી આજ્ઞા પ્રમાણે ચાલે છે, રામભક્ત છે અને મૂર્તિની પૂજા કરે છે.
ત્વયા કૃતમિદં વેશ્મ વિસ્તૃતં સુપ્રતિષ્ટિતમ્
આ વિશાળ અને મજબૂત ઘર તું બનાવ્યું છે.
સમર્ચિતાઃ પ્રયાસ્યામઃ સ્વસ્વવાસં તતઃ પરમ્
અમને પૂજ્યા પછી હવે આપણે આપણી-આપણી જગ્યા પર જઈશું.
અયોગ્યં પ્રાર્થયામીશ હ્યર્થી દોષં ન પશ્યતિ
પ્રભુ, માંગનાર અયોગ્ય વસ્તુ માંગે છે, પણ તેમાં દોષ દેખાતો નથી.
અથેશો વિષ્ણુમાલોક્ય ગૃહીત્વા તત્કરં કરે
પછી ભગવાને વિષ્ણુને જોઈને, તેમનો હાથ પોતાના હાથમાં લીધો.
ક્ષામોદરો ઽસિ ગોવિન્દ દેયં તે ભોજનં કિમુ
ગોવિંદ, તારો પેટ તો પાતળો છે; તને શું ખવડાવવું?
ગચ્છ વા પાર્વતીગેહં યા કુક્ષિં પૂરયિષ્યતિ
તુ પાર્વતીના ઘરે જા, એ તારો પેટ ભરી દેશે.
આદિશ્ય નન્દિનં દેવો દ્વારાધ્યક્ષં યથોક્તવત્
પછી દેવએ નંદીને, દ્વારપાળને, જે કહેલું હતું તે પ્રમાણે આદેશ આપ્યો.
સંપાદયાન્નં દેવેશા ભોક્તુકામા વયં મુને
દેવોના સ્વામી, ભોજન તૈયાર કરાવો; હે મુનિ, અમારે ખાવાનું છે.
મૃદુશય્યાં સમારુહ્ય શયિતૌ દેવતોત્તમૌ
મળમળિયા પથારી પર ચડીને, એ બે મહાન દેવતાઓ સૂઈ ગયા.
ગત્વા તડાગં ગંભીરં સ્રાસ્યન્તૌ દેવસત્તમૌ
પછી એ બે શ્રેષ્ઠ દેવતાઓ ઊંડા તળાવ પાસે ગયા અને સ્નાન કરવા લાગ્યા.
મુનયો રાક્ષસાશ્ચૈવ જલક્રીડાં પ્રચક્રિરે
મુનિઓ અને રાક્ષસોએ પાણીમાં રમતો આરંભ કર્યો.
ચક્રતુઃ શઙ્કરઋ પદ્મકિઞ્જલ્કાઞ્જલિના હરેઃ
તેમણે શંકર અને હરિ પર કમળના પરાગથી હાથભર વરસાવ્યા.
નેત્રે કેશરસંપાતાત્પ્રમીલયત કેશવઃ
પરાગના વહેણથી, કેશવે આંખો મીંચી લીધી.
હર્યુત્તમાઙ્ગં બાહુભ્યાં ગૃહીત્વા સંન્યમજ્જયત્
એણે બંને હાથથી હરિનું માથું પકડીને પાણીમાં ડૂબાડ્યો.
પીડિતઃ સ હરિઃ સૂક્ષ્મં પાતયામાસ શઙ્કરમ્
હરિને દબાવાયો, તો એણે શંકરને ધીમે ધીમે નીચે દબાવ્યો.
અતાડયદ્ધ્વરેર્વક્ષઃ પાતયામાસ ચાચ્યુતમ્
એણે શત્રુના છાતી પર માર્યો અને અચ્યૂતને પણ નીચે દબાવ્યો.
શીર્ષે ચૈવાકિરચ્છંભુમથ શંભુરથો હરિઃ
કોઈએ શંભુના માથા પર પરાગ છાંટ્યો, પછી શંભુએ પણ હરિ પર એ જ કર્યું.
જલક્રીડાસંભ્રમેણ વિસ્રસ્તજટબન્ધનાઃ
પાણીમાં રમવાની મોજમાં, એમની જટાઓ ખુલી પડી.
ઇતરે તરબદ્ધ્વાસુ જટાસુ ચ મુનીશ્વરાઃ
બીજા મહાન મુનિઓએ એકબીજાની જટાઓ સાથે બાંધીને રાખી.
પાતયન્તો ઽન્યતશ્ચાપિ ક્ત્રોશન્તો રુદતસ્તથા
કેટલાએ એકબીજાને પાણીમાં દબાવ્યા, કેટલાએ બૂમો પાડ્યા અને રડ્યા પણ.
આકાશે વાનરેશસ્તુ નનર્ત ચ નનાદ ચ
આકાશમાં વાનરરાજાએ નૃત્ય કર્યું અને ગર્જના કરી.
સુગીત્યા લલિતા યાસ્તુ આગાયત વિધા દશ
મીઠા અને મનમોહક સ્વરે જે ગાયન કર્યું, તેમણે દસ પ્રકારનાં ગીતો રજૂ કર્યા.
સ્વયં ગાતું હિ લલિતં મન્દંમન્દં પ્રચક્રમે
પછી તેણે પોતે જ ધીમે અને મૃદુ સ્વરે લલિત ગીત ગાવાનું શરૂ કર્યું.