કુર્યાત્પીઠે ચોર્દ્ધ્વકે નાગયુગ્મં દેવાભ્યાશે દક્ષિણે વામતશ્ચ
પાટલા પર અને તેના ઉપર, દેવતા પાસે જમણી અને ડાબી બાજુએ સાપનું જોડું મૂકવું જોઈએ.
સુશ્વેતેન તસ્ય મધ્યે મહેશં લિઙ્ગાકારં પીઠયુક્તં પ્રપૂજ્યમ્
તેના મધ્યમાં ખૂબ જ સફેદ રૂપ ધરાવતા, પીઠાવાળા લિંગરૂપ મહેશનું પૂજન કરવું જોઈએ.
પુષ્પૈઃ પત્રૈઃ શ્રીતિલૈરક્ષતૈશ્ચ તિલોન્મિશ્રૈઃ કેવલૈશ્ચપ્રપૂજ્ય
ફૂલ, પાંદડા, શુભ તલ, અખંડિત ધાન્ય અને શુદ્ધ તલથી પૂજન કરવું જોઈએ.
પૂજાશેષં તે સમાપ્યાથ સર્વે ગીતં નૃત્યં તત્ર તત્રાપિ ચક્રુઃ
પૂજાના બધા વિધિઓ પૂર્ણ કર્યા પછી, ત્યાં બધા જ જગ્યાએ ગીત અને નૃત્ય કર્યું.
કાલે ચાસ્મિન્સુવ્રતે ગૌતમસ્ય શિષ્યઃ પ્રાપ્તઃ શઙ્કરાત્મેતિ નામ્ના
એ સમયે, સુવ્રતે, ગૌતમના શિષ્ય શંકરાત્મા નામે ત્યાં આવ્યા.
ક્વચિદ્દ્વિજાતિપ્રવરઃ ક્વચિઞ્ચણ્ડાલસન્નિભઃ
ક્યારેક તે શ્રેષ્ઠ દ્વિજાતિ જેવા દેખાતા, અને ક્યારેક ચંડાળ જેવા લાગતા.
ગર્જત્યુત્પતતે ચૈવ નૃત્યતિ સ્તૌતિ ગાયતિ
ક્યારેક તે ગર્જના કરતા, ઉછળી પડતા, નૃત્ય કરતા, સ્તુતિ કરતા અને ગીત ગાતા.
શિવજ્ઞાનૈકસંપન્નઃ પરમાનન્દનિર્ભરઃ
તેમને માત્ર શિવજ્ઞાન પ્રાપ્ત હતું અને તેઓ પરમ આનંદથી ભરપૂર હતા.
બુભુજે ગુરુણા સાકં ક્વચિદુચ્છિષ્ટમેવ ચ
તેઓ પોતાના ગુરુ સાથે જમતા, અને ક્યારેક ગુરુના બચેલા અન્ન પણ ખાતા.
હસ્તં ગૃહીત્વૈવ ગુરોઃ સ્વયમેવાભુનક્ક્વચિત્
ક્યારેક ગુરુનો હાથ પકડીને, પોતે જ ભોજન કરતા.
સર્વદા તં ગુરુર્દૃષ્ટ્વા કરમાલંબ્ય મન્દિરમ્
ગુરુએ તેમને હંમેશાં જોઈને, તેમનો હાથ પકડી મંદિરમાં લઈ જતાં.
સ્વયં તદસ્ય પાત્રેણ બુભુજેગૌતમો મુનિઃ
ગૌતમ મુનિએ પણ, એના જ વાસણથી પોતે જમણ કર્યું.
નિર્દિષ્ટો ગુરુપત્ન્યા તુ બુભુજે સો ઽવિશેષતઃ
ગુરુપત્ની દ્વારા કહ્યાથી, તેણે કોઈ ભેદભાવ વિના ભોજન કર્યું.
કણ્ટકાનન્નવદ્ભુક્ત્વા યથાપૂર્વમતિષ્ઠત
કાંટાવાળું અને આવું જ ભોજન કરીને, તે પહેલા જેવો જ રહ્યો.
દિનેદિને તત્પ્રદત્તં લોષ્ટમંબુ ચ ગોમયમ્
દરેક દિવસે તેને માત્ર માટીનો એક ડેલો, પાણી અને ગાયનું લોટ મળતું હતું.
એતાદૃશો મુનિરસૌ ચણ્ડાલસદૃશાકૃતિઃ
એ ઋષિનું રૂપ ચંડાળ જેવું લાગતું હતું.
અન્ત્યજોચિતવેષશ્ચ વૃષપર્વાણમભ્યગાત્
એ અંત્યજને જેવો વેશ ધારણ કરીને વૃષપરવાન પાસે ગયો.
વૃષપર્વા તમજ્ઞાત્વા પીડયિત્વા શિરો ઽચ્છિનત્
વૃષપરવાએ તેને ઓળખ્યા વિના તેને દુઃખ આપ્યું અને તેનું માથું કાપી નાખ્યું.
અતીવ કલુષં હ્યાસીત્તત્રસ્થા મુનયસ્તથા
ત્યાં હાજર બધા ઋષિઓ ખૂબ જ પાપી બની ગયા.
નિર્યયૌ ચક્ષુષો વારિ શોકં સંદર્શયન્નિવ
તેમની આંખોમાંથી આંસુ વહી પડ્યા, જાણે દુઃખ દેખાડી રહ્યા હોય.
કિમનેન કૃતે પાપં યેન ચ્છિન્નમિદં શિરઃ
એણે એવું કયું પાપ કર્યું કે તેનું માથું કપાઈ ગયું?
મમાપિ મરણં સત્યં શિષ્યચ્છદ્મા યતો ગુરુઃ
હવે તો મારું પણ મૃત્યુ નિશ્ચિત છે, કેમ કે ગુરુએ શિષ્યનું રૂપ ધારણ કર્યું હતું.
મરણં યત્ર દૃષ્ટં સ્યાત્તત્ર નો મરણં ધ્રુવમ્
જ્યાં મૃત્યુ દેખાય છે, ત્યાં આપણું પણ મૃત્યુ નિશ્ચિત છે.
એનં સંજીવયિષ્યામિ ભાર્ગવં શઙ્કરપ્રિયમ્
હું આ ભાર્ગવને, જે શંકરપ્રિય છે, જીવંત કરીશ.
ઇતિ વાદિનિ વિપ્રેન્દ્રે ગૌતમો ઽપિ મમાર હ
જ્યારે એ બ્રાહ્મણશ્રેષ્ઠ એ રીતે બોલી રહ્યો હતો, ત્યારે ગૌતમ પણ મરી ગયો.
તસ્યૈવં હતિમાજ્ઞાય પ્રહ્લાદાદ્યા દિતીશ્વરાઃ
આ રીતે તેની હત્યા થઈ એ જાણીને, પ્રહલાદ અને બીજા દૈત્યપ્રમુખો—
મૃતમાસીદથ બલં તસ્ય બાણસ્ય ધીમતઃ
પછી એ બુદ્ધિશાળી બાણનું બળ નાશ પામ્યું.
ગૌતમેન મહેશસ્ય પૂજયા પૂજિતો વિભુઃ
ગૌતમ દ્વારા મહેશની પૂજા થકી એ મહાન ભગવાનની પૂજા કરવામાં આવી.
અહો કષ્ટમહોકષ્ટં મહેશા બહવો હતાઃ
હાય! કેટલું ભયાનક, અત્યંત દુઃખદ છે! મહેશના અનેક ભક્તો માર્યા ગયા.
ઇતિ નિશ્ચિત્ય ગતવાન્મન્દરાચલમવ્યયમ્
આ રીતે નક્કી કરીને, તે અવિનાશી મન્દર પર્વત પર ગયો.