ન જાનન્તિ પરં ભાવં તં વન્દે સર્વનાયકમ્
જેની પરમ સ્વરૂપને લોકો ઓળખતા નથી, એવા સર્વના નાયકને હું વંદન કરું છું.
પ્રમાણાતીતસદ્ભાવસ્તં વન્દે જ્ઞાનસાક્ષિણમ્
જેનું સાચું સ્વરૂપ સર્વ પ્રમાણથી પર છે, એવા જ્ઞાનના સાક્ષી ભગવાનને હું વંદન કરું છું.
ઊર્વોર્વૈશ્યઃ સમુત્પન્નઃ પદ્યાં શૂદ્રો ઽભ્યજાયત
તેમના જાંઘમાંથી વૈશ્ય અને પગમાંથી શૂદ્ર જન્મ્યા.
મુખાદગ્નિસ્તર્થેન્દ્રશ્ચ પ્રાણાદ્વાયુરજાયત
તેમના મુખમાંથી અગ્નિ અને ઇન્દ્ર, તથા શ્વાસમાંથી વાયુ ઉત્પન્ન થયા.
ષડઙ્ગરુપિણે તુભ્યં ભૂયોભૂયો નમો નમઃ
છહ અંગો ધરાવનારા તમને વારંવાર નમન છે.
ત્વમગ્નિર્નિરૃતિશ્ચૈવ વરુણસ્ત્વં દિવાકરઃ
તમે અગ્નિ, નિૃતિ, વરુણ અને સૂર્ય પણ છો.
ગિરયઃ સિદ્ધગન્ધર્વાનદ્યો ભૂમિશ્ચ સાગરાઃ
પર્વતો, સિદ્ધો, ગંધર્વો, નદીઓ, ધરતી અને સાગરો—
ત્વદ્રૂપમખિલં દેવ તસ્માન્નિત્યં નમો ઽસ્તુ તે
હે દેવ, સર્વ સ્વરૂપો તમારાં જ સ્વરૂપ છે, તેથી તમને હંમેશા નમસ્કાર હોય.
દૈતેયૈર્બાધિતાન્પુત્રાન્મમ પાહિ જનાર્દન
હે જનાર્દન, દૈત્યોથી પીડાતા મારા પુત્રોની રક્ષા કરો.
ઉવાચ પ્રાઞ્જલિર્ભૂત્વા હર્ષાશ્રુક્ષાલિતસ્તની
તેણી જોડેલા હાથથી બોલી, આનંદના આંસુઓથી છાતી ભીની થઈ.
અકણ્ટકાં શ્રિયાં દેહિ મત્સુતાનાં દિવૌકસામ્
મારા સ્વર્ગવાસી પુત્રોને નિર્વિકાર સમૃદ્ધિ આપો.
અજ્ઞાતં કિં તવ શ્રીશ કિં મામીહયસિ પ્રભો
હે શ્રીના સ્વામી, તમને શું અજાણ છે? હે પ્રભુ, તમે મને કેમ પરખો છો?
વૃથાપુત્રાસ્મિ દેવેશ દૈતેયૈઃ પરિપીડિતા
હે દેવોના સ્વામી, હું દૈત્યોથી પીડાઈને સંતાનવિહિન થઈ ગઈ છું.
તાનહત્વા શ્રિયં દેહિ મત્સુતેભ્યઃ સુરેશ્વર
હે દેવોના સ્વામી, તેમને સંહાર્યા પછી મારા પુત્રોને સમૃદ્ધિ આપો.
ઉવાચ હર્ષયન્વિપ્ર દેવમાતરમાદરાત્
વિદ્વાન પુરુષે આદરપૂર્વક દેવમાતાને આનંદિત કરી બોલ્યા.
યતઃ સપન્તિપુત્રેષુ વાત્સલ્યં દેવિ દુર્લભમ્
હે દેવી, સ્પર્ધામાં રહેનાર પુત્રોમાં માતૃવત્સલ્ય દુર્લભ હોય છે.
તેષાં સંપદ્વરા પુત્રા ન હીયન્તે કદાચન
જેમના ઘરમાં સર્વોત્તમ સમૃદ્ધિ અને સંતાન છે, એ ક્યારેય ઘટતા નથી.
ન તસ્ય પુત્રશોકઃ સ્યાદેષ ધર્મઃ સનાતનઃ
એને પોતાના સંતાનો માટે કદી દુઃખ થતું નથી; આ તો શાશ્વત ધર્મ છે.
અસંખ્યાતાણ્ડરોમાણં સર્વેશં સર્વકારણમ્
અગણિત બ્રહ્માંડ જેમના રોમછિદ્રોમાં છે, એવા સર્વના સ્વામી અને સર્વનું કારણ એ છે.
તમહં દેવદેવેશં ધારયામ કિથં પ્રભો
હે દેવોના દેવ, હે પ્રભુ, હું તમને કેવી રીતે ધારણ કરી શકું?
ધારયામિ કથં દેવ ત્વામહં પુરુષોત્તમમ્
હે દેવ, હે સર્વોત્તમ પુરુષ, હું તમને કેવી રીતે ધારણ કરી શકું?
મુચ્યતે સ કથં દેવોગ્રામ્યેષુ જનિમર્હતિ
હે દેવ, જે મનુષ્યોમાં જન્મ લાયક છે, એવા દૈવી પુરુષને મુક્તિ કેવી રીતે મળે?
તથાયમપિ કો વેદ તવ વિશ્વેશ ચેષ્ટિતમ્
હે વિશ્વના સ્વામી, તમારાં કર્મો કોણ જાણે છે?
ત્વામેવ ચિન્તયે દેવ યથેચ્છાસિ તથા કુરુ
હું તો માત્ર તમારો જ ચિંતન કરું છું, હે દેવ; તમે તમારી ઈચ્છા મુજબ કરો.
દત્ત્વાભયં દેવમાતુરિદં વચનમબ્રવીત્
દેવમાતાએ નિર્ભયતા આપી પછી આ વચન કહ્યાં.
તથાપિ શૃણુ વક્ષ્યામિ ગુહ્યાદ્ગુહ્યતરં શુભે
છતાં પણ, હે શુભે, સાંભળ—હું તને એક વધુ ગુપ્ત વાત કહું છું.
વંહતિ સતતં તેં માં ગતાસૂયા અદામ્ભિકાઃ
જે લોકો હંમેશા ઈર્ષા અને કપટથી મુક્ત છે, એ મને સતત ધારણ કરે છે.
મત્કથાશ્રવણાસક્તા વહન્તિ સતતં હિ મામ્
જેને મારી કથાઓ સાંભળવામાં પ્રેમ છે, એ મને હંમેશા ધારણ કરે છે.
વહન્તિ સતતં દેવિ સ્ત્રિયો ઽપિ ત્યક્તપ્રત્સરાઃ
હે દેવી, જે સ્ત્રીઓએ અહંકાર ત્યાગ્યો છે, એ પણ મને હંમેશા ધારણ કરે છે.
હિતકૃદ્વાહ્યણાનાં યઃ સ માં વહતિ સર્વદા
જે બીજાના હિત માટે કાર્ય કરે છે, એ મને સદા ધારણ કરે છે.