શ્રીપૂર્વં જયપૂર્વં ચ તદ્દ્વિધા રામનામ ચ
રામનું નામ બે પ્રકારનું છે: એકમાં 'શ્રી' પહેલું આવે છે અને બીજામાં 'જય' પહેલું આવે છે.
છન્દસ્તુ દેવતા પ્રોક્તો રામઃ પાપૌઘનાશનઃઋ
છંદ 'દેવતા' કહેવાયો છે અને રામ પાપના ઢગલાને નાશ કરનાર છે.
ધ્યાનાર્ચનાદિકં સવ હ્યસ્ય કુર્યાદ્દશાર્ણવત્
મનન, પૂજા અને અન્ય સાધનાઓ પણ, જેમ દસ અક્ષરવાળા મંત્ર માટે થાય છે તેમ, એ માટે કરવી જોઈએ.
પુરુષાય હૃદન્તો ઽયં મનુરષ્ટાદશાક્ષરઃ
આ અઢાર અક્ષરનો મંત્ર પુરુષ માટે છે અને તેને હૃદયમાં સ્થાપિત કરવો જોઈએ.
તારો બીજં નમઃ શક્તિશ્ચન્દ્રાક્ષ્યબ્ધ્યગ્નિષડ્ભુજૈઃ
'તાર' બીજ છે, 'નમઃ' શક્તિ છે, ચંદ્ર જેવી આંખો, સમુદ્ર, અગ્નિ અને છ હાથવાળા સ્વરૂપો સાથે.
નિઃશાણભેરીપટહશઙ્ખતુર્યાદિનિઃસ્વનૈઃ
ઢોલ, ભેરી, પઠાહ, શંખ, તુર્ય અને બીજા વાદ્યોના ગર્જન સાથે.
ચન્દનાગરુકસ્તૂરીકર્પૂરાદિસુવાસિતે
ચંદન, અગર, કસ્તૂરી, કપૂર અને અન્ય સુગંધોથી સુગંધિત.
દેવગન્ધર્વનારીભિર્ગાયન્તીભિરલકૃતે
દેવીઓ અને ગંધર્વ સ્ત્રીઓ નિર્વિકાર સ્વરે ગાઈ રહી છે.
સૌમિત્રિસીતાસહિતં જટામુકુટશોભિતમ્
સૌમિત્ર અને સીતાજી સાથે, જટાવાળો મુકુટ ધારણ કરેલો.
હત્વા રાવણમાયાન્તં કૃતત્રૈલોક્યરક્ષણમ્
રાવણને સંહાર કરીને આવ્યા છે અને ત્રણેય લોકનું રક્ષણ પૂર્ણ કર્યું છે.
ઘૃતાક્તૈઃ પાયસૈર્હુત્વા યજનં પૂર્વવઞ્ચરેત્
પૂર્વની જેમ ઘી અને પાયસથી હવન કરીને યજ્ઞ કરવો જોઈએ.
રામાય હનયુગ્માન્તે વર્માસ્ત્રાગ્નિપ્રિયાન્તિમઃ
રામ માટે 'હન'ના જોડના અંતે, અંતિમ ભાગ કવચ, શસ્ત્ર અને અગ્નિને પ્રિય છે.
વિશ્વામિત્રો મુનિશ્ચાસ્યાનુષ્ટુપ્છન્દ ઉદાહૃતમ્
મુનિ વિશ્વામિત્રે આ માટે અનુષ્ટુપ્ છંદ નિર્ધારિત કર્યો છે.
મન્ત્રોત્થિતૈઃ ક્રમાદ્વર્ણૈસ્તતો ધ્યાયેઞ્ચ પૂર્વવત્
પછી, જેમ પહેલાં કર્યું તેમ, મંત્રમાંથી ઉત્પન્ન થયેલા અક્ષરોને ક્રમશઃ ધ્યાનમાં લેવું.
તારઃ સ્વબીજં કમલા રામભદ્રેતિ સંપઠેત્
'તાર', પોતાનું બીજ, 'કમલા' અને 'રામભદ્ર'નું પાઠ કરવું.
દશાસ્યાન્તકશબ્દાન્તે માં રક્ષ દેહિ સંપઠેત્
'દશાનનના સંહારક' શબ્દના અંતે, 'મને રક્ષા કર, આપ' એવું પાઠ કરવું.
બીજૈર્વિયુક્તો દ્વાત્રિંશદર્ણો ઽયં ફલદાયકઃ
બીજ વગરનો આ બત્રીસ અક્ષરનો મંત્ર ફળ આપનાર છે.
દેવતા રામભદ્રો ઽત્ર બીજં સ્વં શક્તિરિન્દિરા
અહીં દેવતા રામભદ્ર છે, બીજ પોતાનું છે અને શક્તિ ઇન્દિરા છે.
પઞ્ચાઙ્ગાનિ ચ વિન્યસ્ય મન્ત્રવર્ણાન્ક્રમાન્ન્યસેત્
પાંચ અંગો ગોઠવીને, પછી મંત્રના અક્ષરોને યોગ્ય ક્રમમાં ગોઠવવા જોઈએ.
આસ્યે દોઃસંધિયુગલે સ્તનહૃન્નાભિષુ ક્રમાત્
મોઢું, બંને હાથની સાંધીઓ, સ્તન, હૃદય અને નાભિ—આ ક્રમ પ્રમાણે.
ધ્યાનાર્ચનાદિકં ચાસ્ય પૂર્વવત્સમુપાચરેત્
પહેલાં જે રીતે સમજાવ્યું છે એ પ્રમાણે, ધ્યાન, પૂજા અને અન્ય વિધિઓ કરવી જોઈએ.
ધ્યાત્વા રામં પીતવર્ણં જપેલ્લક્ષં સમાહિતઃ
પીળા વર્ણના રામજીનું ધ્યાન કરીને, એકાગ્રતાથી મંત્રનું એક લાખ વખત જાપ કરવો.
તારો માયા રમાદ્વન્દ્વં દાશરથાય હૃઞ્ચ વૈ
‘તાર’, ‘માયા’, ‘રમા’નું જોડી, અને ‘દશરથ’ સાથે ‘હૃં’ એમ મંત્રના અક્ષરો છે.
ત્રૈલોક્યાન્તે તુ નાથાય હૃદન્તો વસુવર્ણવાન્
ત્રણે લોકના અંતે, ભગવાન માટે, અંતે ‘હૃદ’ સાથે, સોનાની જેમ તેજસ્વી.
આઞ્જનેયપદાન્તે તુ ગુરવે હૃદયાન્તિમઃ
‘આંજનેય’ શબ્દના અંતે, ગુરુ માટે, અંતે ‘હૃદ’ અક્ષર આવે છે.
ઙેતં રામપદ પશ્ચાદ્ધૃદયં પઞ્ચવણવત્
આ પછી ‘રામ’ શબ્દ આવે છે, જેમાં પાંચમો અક્ષર ‘હૃદય’ છે.
રામાન્તે ચન્દ્રભદ્રૌ ચ ઙેંતૌ પાવકવલ્લભા
‘રામ’ના અંતે ‘ચંદ્ર’ અને ‘ભદ્ર’, ‘ઙેમ’ના અંતે ‘પાવકવલ્લભા’ આવે છે.
વહ્નિઃ શેષાન્વિતશ્ચૈવ ચન્દ્રભૂષિતમસ્તકઃ
તેમની સાથે અગ્નિ અને શેષ છે, અને તેમના મસ્તક પર ચંદ્ર શોભે છે.
બ્રહ્મા મુનિઃ સ્યાદ્ગાયત્રી છન્દો રામો ઽસ્ય દેવતા
બ્રહ્મા ઋષિ છે, ગાયત્રી છંદ છે, અને રામજી એ મંત્રના દેવતા છે.
સરયૂતીરમન્દારવેદિકાપઙ્કજાસને
સરયૂ નદીના કાંઠે, મન્દારની વેદિકા પરના કમળાસન પર.