અશ્વૈરશ્વાંશ્ચ કેચિત્તુ ગદાદણ્ડૈરથાર્દ્દયન્
કેટલાંકએ ઘોડા પર ઘોડા ચઢાવીને અથડાવ્યા, તો બીજા ગદા અને દંડથી માર મારતા હતા.
સમુક્ત્રાન્તાસવઃ કેચિદ્વિમાનાનિ સમાશ્રિતાઃ
કેટલાંક અમૃત પીધા પછી પોતાના વિમાનમાં જઈને આશ્રય લીધો.
તે દેવભાવમાપન્ના દૈતેયાન્સમુપાદ્રવન્
દૈવત્વ ધારણ કરીને તેઓ દૈત્યોએ પર તૂટી પડ્યા.
શસ્ત્રૈર્બહુવિધૈર્દ્દેવાન્નિજધ્નુરતિદારુણાઃ શક્રસ્યૈશ્વર્યમિચ્છન્તી દૈત્યાનાં ચ પરાજયમ્
દેવતાઓએ અનેક પ્રકારના શસ્ત્રોથી દૈત્યોએને ભયાનક રીતે માર્યા, ઇન્દ્રનું રાજ્ય મેળવવા અને દુશ્મનોને હરાવવા ઇચ્છતા.
પરિધૈશ્છુરિકાભિશ્ચ કુન્તૈશ્ચક્રૈશ્ચ શઙ્કુભિઃ
અગ્નિની ઘેરાબંધ, છરીઓ, ભાલા, ચક્રો અને કાંટાળાં શસ્ત્રોથી,
શક્ત્યોપલૈઃ શતઘ્રીભિઃ પાશૈશ્ચ તલમુષ્ટિભિઃ
શક્તિ, પથ્થરો, શતઘ્ની, ફાંસીઓ અને હાથમાં આવતાં શસ્ત્રોથી,
રથાશ્વનાગપદગૈઃ સઙ્કુલો વવૃધે રણઃ
રથ, ઘોડા, હાથી અને પગદળથી યુદ્ધ ભયંકર રીતે ભરાઈ ગયું.
એવમષ્ટસહસ્રાણિ યુદ્ધમાસીત્સુદારુણમ્
આ રીતે, આઠ હજાર યોદ્ધાઓએ અતિ ભયાનક યુદ્ધ કર્યું.
સુરલોકં પરિત્યતજ્ય સર્વે ભીતાઃ પ્રદુદ્રુવુઃ
બધાએ દેવલોક છોડીને ડરથી ભાગી ગયા.
વૈરોચનિસ્ત્રિભુવનં નારાયણપરાયણઃ
વૈરોચનિ, જે નારાયણના ભક્ત હતા, તેમણે ત્રિલોક પર રાજ કર્યું.
ઇત્યાજ ચાશ્વમેઘૈઃ સ વિષ્ણુપ્રીણનતત્પરઃ
તેમણે વિષ્ણુને પ્રસન્ન કરવા માટે અશ્વમેઘ યજ્ઞો કર્યા.
દેવાનાં પ્રીણનાર્થાય યૈઃ ક્રિયન્તે દ્વિજૈર્મખાઃ
દેવતાઓને પ્રસન્ન કરવા માટે દ્વિજોએ યજ્ઞો કરે છે.
અદિતિઃ સ્વાત્મજાન્વીક્ષ્ય દેવમાતાતિદુઃખિતા
અદિતિ, દેવમાતા, પોતાના પુત્રોને જોઈને ખૂબ દુઃખી થઈ.
કિઞ્ચિત્કાલં સમાસીના તિષ્ટન્તી ચ તતઃ પરમ્
કેટલાક સમય સુધી એ બેઠી રહી અને પછી પણ ત્યાં જ રહી.
કઞ્ચિત્કાલં ફલાહારા તતઃ શીર્ણદલાશના
કેટલાક સમય ફળ ખાઈને રહી, પછી સુકાઈ ગયેલા પાંદડા ખાઈને જીવતી રહી.
સઞ્ચિદાનન્દસન્દોહં ધ્યાયત્યાત્માનમત્મના
એ આનંદના સ્વરૂપ પર ધ્યાન કરી, આત્માને આત્માથી જોતાં રહી.
દુરન્તં તત્તપઃ શ્રુત્વા દૈતેયા માયિનો ઽદિતિમ્
એના કઠિન તપની વાત સાંભળી, માયાવી દૈત્યોએ અદિતિના પાસે ગયા.
કિમર્થં તપ્યતે માતઃ શરીરપરિશોષણમ્
માતા, તમે શરીર દુર્બળ કરીને તપશ્ચર્યાનું દુઃખ કેમ સહો છો?
ત્યજેદં દુઃખબહુલં કાયશોષણકારણમ્
આ દુઃખથી ભરેલું, શરીર સુકાવતું તપ છોડો.
શરીરં યન્તતો રક્ષ્યં ધર્મસાધનતત્પરૈઃ
ધર્મમાં લાગેલા લોકોએ શરીરનું રક્ષણ કરવું જોઈએ.
સુખં ત્વં તિષ્ટ સુભગે પુત્રાનસ્માન્ન ખેદય
હે શુભે, આરામથી બેસો; અમને, તમારા પુત્રોને, દુઃખ ન આપો.
ગાવો વા પશવો વાપિયત્ર ગાવો મહીરુહાઃ
જ્યાં ગાયો હોય કે અન્ય પશુઓ હોય, જ્યાં ગાયો કે વૃક્ષો હોય,
દરિદ્રો વાપિ રોગી વા દેશાન્તરગતો ઽપિ વા
ભલે એ ગરીબ હોય, કે બીમાર હોય, કે વિદેશમાં ગયો હોય,
અન્ને વા સલિલે વાપિ ધનાદૌ વા પ્રિયાસુ ચ
એ ખોરાકમાં હોય કે પાણીમાં, ધનમાં હોય કે પ્રિયજનોમાં,
સાધ્વી ચ સ્ત્રી પતિપ્રાણા ગન્તવ્યં તેન વૈ વનમ્
સાચી પત્ની, જે પતિને જીવન સમાન માને છે, એ પતિ સાથે જંગલમાં જવું જોઈએ.
ગૃહં ચ માર્યાતનયેર્વિહીનં યથા તથા માતૃવિહીનમર્ત્યઃ
જેમ સંતાન વિહોણું ઘર સુનવું લાગે છે, તેમ માતા વિના માણસ અધૂરો રહે છે.
ઇત્યુક્તાપ્યદિતિર્દૈપ્યૈર્ન ચચાલ સમાધિતઃ
દૈત્યોએ આવું કહ્યું છતાં, અદિતિ ધ્યાનમાં લીન રહી અને જરાય ડગલીઘી નહીં.
નિરીક્ષ્ય ક્રોધસંયુક્તા હન્તું ચક્રુર્મનોરથમ્
આ જોઈને, દૈત્યોએ ગુસ્સાથી ભરાઈ, મનમાં એને મારવાનો નક્કી કર્યો.
દંષ્ટ્રગ્રૈરસૃજન્વહ્નિં સો ઽદહત્કાનનં ક્ષણાત્
એમના દાંતમાંથી અગ્નિ ઉત્પન્ન કરી, એક પળમાં જંગલ સળગી ઉઠ્યું.
તેનૈવ દગ્ધા દૈતેયા યે પ્રધર્ષયિતું ગતાઃ
એ જ અગ્નિથી, જે દૈત્યો એને દુઃખ આપવા આવ્યા હતા, એ બધા ભસ્મ થઈ ગયા.