તદુત્પત્તિં વદ ભ્રાતરનુગ્રાહ્યો ઽસ્મિ તે યદિ
ભાઈ, જો હું તારી કૃપાનો લાયક હોઉં, તો તેની ઉત્પત્તિ મને કહો.
વદૃતાં શૃણ્વતાં ચૈંવ પુણ્યદાં પાપનાશિનીમ્
એ વાત કહો, જે સાંભળવાથી પુણ્ય મળે અને પાપ નાશ પામે.
દક્ષાત્મજે તસ્ય ભાર્યે દિતિશ્ચાદિતિરેવ ચ
દક્ષની પુત્રીઓ, તેની પત્નીઓ, દિતિ અને અદિતિ હતી.
તે તયોરાત્મજા વિપ્ર પરસ્પરજયૈષિણઃ
બ્રાહ્મણ, તેમની સંતાન પરસ્પર જીત મેળવવા ઈચ્છતા હતા.
આદિર્ દૈત્યો દિતેઃ પુત્રો હિરણ્યકશિપુર્બલી
દિતિનો પુત્ર, દૈત્યોમાં પ્રથમ અને શક્તિશાળી, હિરણ્યકશિપુ હતો.
વિરોચન સ્તસ્ય સુતો બભૂવ દ્વિજભક્તિમાન્
તેનો પુત્ર વિરોચન હતો, જે બ્રાહ્મણપ્રેમી હતો.
સ એવ વાહિનીપાલો દૈત્યાનામભવન્મુનેઃ
એ જ સેના પ્રમુખ, મુનિ, દૈત્યોએનું નેતૃત્વ સંભાળ્યો.
વિજિત્ય વસુધાં સર્વાં સ્વર્ગં જેતું મનો દધે
પૃથ્વી આખી જીત્યા પછી, તેણે સ્વર્ગ મેળવવાનો મનમાં સંકલ્પ કર્યો.
ગજેગજે પઞ્ચશતી પદાતેઃ કિં વર્ણ્યતે તસ્ય ચમૂર્વરિષ્ટા
દરેક દળમાં પાંચસો હાથી હતા; તેની પદાતી તો વર્ણનથી પણPare છે. તેની સેના સર્વોત્તમ હતી.
પિત્રા સમં શૌર્યપરાક્રમાભ્યાં બાણો બલેઃ પુત્રશતગ્રજો ઽભૂત્
બલિના સૌ પુત્રોમાંથી મોટો, બાણ, શૌર્ય અને પરાક્રમમાં પિતાને બરાબર હતો.
ધ્વજાતપર્ત્રૈર્ગગનાબુરાશેસ્તરઙ્ગવિદ્યુત્સ્મરણં પ્રકુર્વન્
ધ્વજ અને પટાકાઓથી આકાશ વીજળીવાળા ઘનઘોર વાદળ જેવું લાગી રહ્યું હતું.
સુરશ્ચ યુદ્ધાય પુરાત્તથૈવ વિનિર્યયુર્વજ્રકરાદયશ્ચ
દેવતાઓ પણ, વજ્રધારી અને અન્ય સાથે, અગાઉની જેમ જ યુદ્ધ માટે નીકળી પડ્યા.
કલ્પાન્તમેઘાનિર્ધોષં ડિણ્ડિંમધ્વનિસંભ્રમમ્
ઢોલના ગર્જનાથી આખું વાતાવરણ કલ્પાંતના મેઘના ગડગડાટ જેવું ધ્વનિથી ગુંજી ઉઠ્યું.
દેવાશ્ચ દૈત્યસેનાસુ સંગ્રામે ઽત્યન્તદારુણે
દેવતાઓએ દૈત્યસેનાઓ સાથે અત્યંત ભયાનક યુદ્ધ કર્યું.
ઇત્યેવં સુમહાન્ઘોષો વદતાં સેનયોરભૂત્
બંને સેનાઓના ગર્જના અને બોલાવાથી અતિ વિશાળ ઘોષ ઊભો થયો.
ભાઙ્કારૈઃ સ્યન્દનાનાં ચ બાણક્રેઙ્ગારનિઃસ્વનૈઃ
રથોના ઘોંઘાટ અને બાણોના તીક્ષ્ણ અવાજથી આખું મેદાન ધ્વનિથી ભરાઈ ગયું.
ટઙ્ગારૈર્ધનુષાં ચૈવ લોકઃ શબ્દત્મયો ઽભવત્
ધનુષ્યના ટકારા અને શસ્ત્રોના અથડામણથી આખું જગત ધ્વનિમય બની ગયું.
અકાલપ્રલયં મેને નિરીક્ષ્ય સકલં જગત્
આ દૃશ્ય જોઈને બધાએ અકાળ પ્રલય આવી ગયો એમ માન્યું.
ચલદ્વિદ્યુન્નિભા રાત્રિશ્છાદિતા જલદૈરિવ
મેઘોથી ઢંકાયેલી રાત્રિ, ચમકતી વીજળી જેવી ઝાંખી પડી રહી હતી.
નારાચૈશ્ચૂર્ણયામાસુર્વેવાસ્તે લઘુવિક્રમાઃ
ઝડપી દેવતાઓએ લોખંડના બાણોથી પોતાના શત્રુઓને ચૂરચૂર કરી નાખ્યા.
અશ્વૈરશ્વાંશ્ચ કેચિત્તુ ગદાદણ્ડૈરથાર્દ્દયન્
કેટલાંકએ ઘોડા પર ઘોડા ચઢાવીને અથડાવ્યા, તો બીજા ગદા અને દંડથી માર મારતા હતા.
સમુક્ત્રાન્તાસવઃ કેચિદ્વિમાનાનિ સમાશ્રિતાઃ
કેટલાંક અમૃત પીધા પછી પોતાના વિમાનમાં જઈને આશ્રય લીધો.
તે દેવભાવમાપન્ના દૈતેયાન્સમુપાદ્રવન્
દૈવત્વ ધારણ કરીને તેઓ દૈત્યોએ પર તૂટી પડ્યા.
શસ્ત્રૈર્બહુવિધૈર્દ્દેવાન્નિજધ્નુરતિદારુણાઃ શક્રસ્યૈશ્વર્યમિચ્છન્તી દૈત્યાનાં ચ પરાજયમ્
દેવતાઓએ અનેક પ્રકારના શસ્ત્રોથી દૈત્યોએને ભયાનક રીતે માર્યા, ઇન્દ્રનું રાજ્ય મેળવવા અને દુશ્મનોને હરાવવા ઇચ્છતા.
પરિધૈશ્છુરિકાભિશ્ચ કુન્તૈશ્ચક્રૈશ્ચ શઙ્કુભિઃ
અગ્નિની ઘેરાબંધ, છરીઓ, ભાલા, ચક્રો અને કાંટાળાં શસ્ત્રોથી,
શક્ત્યોપલૈઃ શતઘ્રીભિઃ પાશૈશ્ચ તલમુષ્ટિભિઃ
શક્તિ, પથ્થરો, શતઘ્ની, ફાંસીઓ અને હાથમાં આવતાં શસ્ત્રોથી,
રથાશ્વનાગપદગૈઃ સઙ્કુલો વવૃધે રણઃ
રથ, ઘોડા, હાથી અને પગદળથી યુદ્ધ ભયંકર રીતે ભરાઈ ગયું.
એવમષ્ટસહસ્રાણિ યુદ્ધમાસીત્સુદારુણમ્
આ રીતે, આઠ હજાર યોદ્ધાઓએ અતિ ભયાનક યુદ્ધ કર્યું.
સુરલોકં પરિત્યતજ્ય સર્વે ભીતાઃ પ્રદુદ્રુવુઃ
બધાએ દેવલોક છોડીને ડરથી ભાગી ગયા.
વૈરોચનિસ્ત્રિભુવનં નારાયણપરાયણઃ
વૈરોચનિ, જે નારાયણના ભક્ત હતા, તેમણે ત્રિલોક પર રાજ કર્યું.