મન્ત્રાણાં યત્સમારાધ્ય સર્વેષ્ટં પ્રામુયાહૃવિ
મંત્રોથી યોગ્ય રીતે પૂજા કરવાથી, મનગમતા બધા ફળો પ્રાપ્ત થાય છે.
સસર્ગા બામકર્ણોઢ્યો ભૃગુર્વઢ્યાસનો મરુત્
અહીં ઋષિ ભૃગુ છે, છંદ બામકર્ણોઢ્ય છે અને દેવતા મરુત છે.
દેવભાગો મુનિશ્છન્દો ગાયત્રી દેવતા રવિઃ
આમાં દેવોનો ભાગ છે, ઋષિ છંદસ છે, છંદ ગાયત્રી છે અને દેવતા રવિ છે.
સત્યાય હૃદયં પશ્ચાદ્બ્રહ્મણે શિર ઈરિતમ્
સત્ય માટે હૃદય અને બ્રહ્મા માટે માથું નક્કી કરાયું છે.
નેત્રં સ્યાદગ્રયે પશ્ચાત્શર્વાયાસ્રમુદાહૃતમ્
આંખો આગળ છે અને શર્વ માટે પીઠ પાછળ પ્રવાહ રાખવામાં આવ્યો છે.
પુનઃ ષડર્ણૈર્હ્રી લક્ષ્મ્યાઃ કૃત્વાન્તઃ સ્થૈઃ ષડઙ્ગકમ્
પછી છ અક્ષરો વડે હ્રીં અને લક્ષ્મીનું સ્મરણ કરીને, અંદરથી છ અંગો રચવા.
આદિત્યં ચ રવિં પશ્ચાદ્ભાનું ભાસ્કરમેવ ચ
પછી, આદિત્ય, રવિ, ભાનુ અને ભાસ્કરનું આહ્વાન કરવું.
સદ્યાદિપઞ્ચ હ્રસ્વાદ્યાન્ ન્યસેન્ઙેં હૃદયોંઽતિમાન્
'સ'થી શરૂ થતા પાંચ ટૂંકા અક્ષરો હૃદય વગેરે સ્થાનોમાં ક્રમશઃ સ્થાપવા.
મૂર્દ્ધાસ્યકણ્ઠહૃત્કુક્ષિનાભિલિઙ્ગગુદેષુ ચ
માથું, મોં, કંઠ, હૃદય, પેટ, નાભિ, લિંગ અને ગુદા—આ બધા સ્થાનોમાં.
મૂર્દ્ધાદિકણ્ઠપર્યન્તં ન્યસેઞ્ચાન્દ્રિમનુસ્પ્રરન્
માથાથી કંઠના અંત સુધી ચંદ્રમાની શક્તિ સ્થાપવી અને તેનો વિચાર કરવો.
ન્યસેત્કણ્ઠાદિનાભ્યન્તં ધ્યાયન્પ્રદ્યોતનં હૃદિ
કંઠથી નાભિ સુધી, હૃદયમાં તેજનું ધ્યાન રાખીને તેને સ્થાપવું.
નાભ્યાદિપાદપર્યન્તં ન્યસેદ્વહ્નિમનુસ્મરન્
નાભિથી પગના તળિયા સુધી, અગ્નિનું સ્મરણ કરીને તેને સ્થાપવું.
આદિઠાન્તાર્ણપૂર્વં ઙેંનમોન્તં સોમમણ્ડલમ્
પ્રથમ અક્ષરથી અંત સુધી, 'ઙેં' અંતે રાખીને, એ ચંદ્રમંડળ બને છે.
ડકારાદિક્ષકારાન્તવર્ણાદ્યં પહ્નિમણ્ડલમ્
'ડ'થી 'ક્ષ' સુધીના અક્ષરોનું ક્રમ સૂર્યમંડળ દર્શાવે છે.
અગ્રીષોમાત્મકો ન્યાસઃ કથિતઃ સર્વસિદ્ધિદઃ
આ રીતે અગ્નિ અને સોમથી બનેલો ન્યાસ વર્ણવાયો, જે સર્વ સિદ્ધિ આપે છે.
નમોન્તે વ્યાપકં મન્ત્રી હંસ્નયાસો ઽયમીરિતઃ
'નમ:'થી પૂર્ણ થતો આ મંત્ર સર્વત્ર વ્યાપક છે અને હંસ ન્યાસ કહેવાય છે.
ઉક્તાદિત્યમુખાનેતાન્વિન્યસેઞ્ચ નવગ્રહાન્
પહેલાં જે રીતે સમજાવ્યું છે, એ પ્રમાણે સૂર્યને મુખ્ય રાખીને નવ ગ્રહોની વ્યવસ્થા કરવી.
ભ્રૂમધ્યે ચ તથા ભાલે બ્રહ્મરઙ્ઘ્રે ન્યસેત્ક્રમાત્
એ પછી ભ્રૂમધ્ય અને કપાળ પર પણ, ક્રમશઃ, બ્રહ્માના પગ પાસે એમ ગ્રહોને સ્થાપિત કરવી.
પુનર્ન્યાસત્રયં કુર્યાન્મૂલેન વ્યાપકં ચરેત્
પછી મૂળ અને વ્યાપક રીતથી ફરી ત્રણ પ્રકારની સ્થાપના કરવી.
દાનાભયાબ્જયુગલં ધારયન્તં કરૈ રવિમ્
સૂર્ય ભગવાનને, દાન અને અભય રૂપે બે કમળ પોતાના હાથમાં ધારણ કર્યા છે એમ ધ્યાનમાં લાવવું.
ધ્યાત્વૈવં પ્રજપેન્મન્ત્રી વસુલક્ષં દશાંશતઃ
આ રીતે ધ્યાન કરીને, પૂજારીએ મંત્રને એક લાખ વખત જપવો અને દસમો ભાગ હવનરૂપે અર્પણ કરવો.
પ્રથમં પીઠયજને ધર્માદીનાં સ્થલે યજેત્
પ્રથમ પીઠયજ્ઞમાં, ધર્મ અને બીજા દેવતાઓના સ્થાને પૂજા કરવી.
પરમાદિમુખં મધ્યે ખબિંબાન્તં પ્રપૂજયેત્
મધ્યમાં સર્વોચ્ચ અને પ્રારંભિક મુખ તથા આકાશમંડળના અંતને પૂજવું.
દીપ્તા સૂક્ષ્મા જયા ભદ્રા વિભૂતિર્વિમલા તથા
પ્રભાવાળી, સૂક્ષ્મ, વિજયી, શુભ, વૈભવશાળી અને નિર્મળ એવી.
હ્રસ્વત્રયોક્તિજાઃ ક્લીબહી ના વહ્નીન્દુસંયુતાઃ
ત્રણ ટૂંકા ઉચ્ચારણવાળા, નપુંસક સ્વરૂપના છે, અને તેમાં અગ્નિ કે ચંદ્રનો સંયોગ નથી.
બ્રહ્મવિષ્ણુશિવાત્મા તે સૃષ્ટિઃ શેષાન્વિતાપ્યસૌ
તેનો આત્મા બ્રહ્મા, વિષ્ણુ અને શિવ છે; સર્જન સાથે બીજા બધા પણ જોડાયેલા છે.
તારાદ્યો ઽયં પીઠમન્ત્રસ્ત્વનેનાસનમાદિશેત્
'તારા'થી શરૂ થતો આ પીઠમંત્ર આસન નિર્ધારણ માટે ઉપયોગમાં લેવો.
નવાર્ણાય ચ મનવે મૂર્તિં સંકલ્પયેત્સુધીઃ
નવ અક્ષરવાળા મંત્ર માટે, વિદ્વાને માનવ માટે યોગ્ય મૂર્તિનું કલ્પન કરવું.
તતઃ ષડઙ્ગામારાધ્ય દ્વિક્ષ્વષ્ટાઙ્ગં પ્રપૂજયેત્
પછી છ અંગોની પૂજા કરીને, બે સ્થળે આઠ અંગોની પણ પૂજા કરવી.
સૂર્યં દિશાસુ સદ્યાદિપઞ્ચ હ્રસ્વાદિકાનિમાન્
દિશાઓમાં સૂર્યની સાથે, સદ્યા અને બીજા પાંચ તથા ટૂંકા ઉચ્ચારણવાળા દેવતાઓની પૂજા કરવી.