સાધનાભાવિની હ્યેષા દૌર્બોધીં શૃણુ નારદ
પણ જો સાધન ન મળે, તો એ અવરોધ વિશે હવે સાંભળ, નારદ.
યથાજ્ઞાનકૃતા સા તુ દૌર્બોધીતિ પ્રકીર્તિતા
અજ્ઞાનથી જે અવરોધ થાય છે, તેને જ અવરોધ કહેવાય છે.
દેવપૂજાવિહીનો યઃ સ ગચ્છેન્નરકં ધ્રુવમ્
જે દેવપૂજા છોડે છે, તે નિશ્ચયે દુર્ગતિ પામે છે.
દેવે નિવેદિતં પશ્ચાદ્ભુઞ્જીત સ્વગણૈઃ સ્વયમ્
દેવને અર્પણ કર્યા પછી, પોતાનાં લોકો સાથે પોતે પણ ભોજન કરવું.
પુરાણમિતિહાસં ચ શૃણુયાત્સ્વજનૈઃ સહ
પૌરાણિક કથાઓ અને ઇતિહાસ પોતાના પરિવાર સાથે સાંભળવા જોઈએ.
ન સાંગશયિકં તસ્ય દુર્મતેર્જાયતે ફલમ્
દુર્ભાવનાવાળા માણસને આવી રીતથી પૂર્ણ ફળ મળતું નથી.
યાન્સમારાધ્ય વિપ્રેન્દ્ર સાધકો ભુક્તિમુક્તિમાન્
હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણ, કઈ દેવની આરાધના કરીને સાધક ભોગ અને મોક્ષ પામે છે?
સ્મૃતિર્માંસેંદુમન્વાઢ્યા સા પુનશ્ચન્દ્રશેખરા
એ સ્મૃતિ, જે માંસ અને સોમના રસથી ભરપૂર છે, એ ફરી ચંદ્રશેખર ભગવાનની જ છે.
સર્વાન્તે જનમુઞ્ચાર્ય તતો મે વશમાનય
બધા અંતે જપ પૂરો કરી પછી એને મારા વશમાં લાવવું.
ગણકો ઽસ્ય મુનિશ્છન્દો ગાયત્રી વિયુદાદિકા
આ મંત્રના ઋષિ ગણક છે, છંદ છે, અને શરૂઆત ગાયત્રીથી થાય છે.
શ્રીમન્મહાગણપતિપ્રીતયે વિનિયોગકઃ
આ વિધિ શ્રીમહાગણપતિને પ્રસન્ન કરવા માટે છે.
ગુહ્યે બીજં પદોઃ શક્તિં ન્યસેત્સાધકસત્તમઃ
શ્રેષ્ઠ સાધક ગુપ્ત સ્થાને બીજ અને પગ પાસે શક્તિનું સ્થાન કરે.
ષડઙ્ગાનિ ન્યસેદસ્ય જાતિયુક્તાનિ મન્ત્રવિત્
મંત્રજ્ઞાને છ અંગો યોગ્ય રીતે જોડી વિધિપૂર્વક સ્થાપિત કરવી.
ગામાદ્યં ચૈવ ભૂર્લોકં નાભ્યન્તં પાદયોર્ન્યસેત્
'ગ' અક્ષર શરૂઆતમાં અને ભૂલોક પગની અંદર સ્થાપિત કરવો.
સ્વર્લોકં ચૈવ ગૂમાદ્યં કણ્ઠદિમસ્તકાવધિ
'ગુ'થી શરૂ થતા સ્વલોકને ગળાથી માથા સુધી સ્થાપિત કરવો.
મૂલમન્ત્રં સમુઞ્ચાર્ય માતૃકાવર્ણમીરયેત્
મૂળમંત્ર બોલ્યા પછી માતૃકાના બધા અક્ષરો ઉચ્ચારવા.
ક્ષાન્તં વિન્યસ્ય મૂલેન વ્યાપકં રચયેત્સુધીઃ
મૂળમાં 'ક્ષ' રાખી, વિદ્વાન વ્યાપક સ્વરૂપ રચે.
પઞ્ચત્રિબાણવહ્નીન્દુચન્દ્રાક્ષિનિગમૈઃ ક્રમાત્
પાંચ બાણ, અગ્નિ, ઇન્દુ, ચંદ્ર, આંખ અને માર્ગોને ક્રમશઃ સ્થાપિત કરવું.
ભાલદેશે મુખે કણ્ઠે હૃદિ નાભ્યૂરુજાનુષુ
ભાળ, મોઢું, ગળું, હૃદય, નાભિ, જાંઘ અને ઘૂંટણ પર સ્થાપિત કરવું.
વદેત્તત્પુરુષાયાન્તે વિદ્મહેતિ પદં તતઃ
છેલ્લે 'તત્પુરુષાય વિદમહે' પદ બોલવું.
તન્નો દન્તિઃ પ્રચોવર્ણા દયાદિતિ વદેત્પુનઃ
પછી ફરી 'તન્નો દંતિઃ પ્રચોવર્ણા દયા' બોલવું.
એવં ન્યાસવિધિં કૃત્વા ધ્યાયેદેવં હૃદંબુજે
આ રીતે નિયમપૂર્વક ન્યાસ કરી, પછી હૃદયકમળમાં ધ્યાન કરવું.
સશક્તિકં ભૂષિતાઙ્ગં દન્ત ચક્રાદ્યુદાયુધમ્
શક્તિ સાથે, શોભાયમાન અંગો અને દાંત, ચક્ર વગેરે શસ્ત્રો ધરાવતો.
ચતુર્લક્ષં જપેન્મન્ત્રં અષ્ટદ્રવ્યૈર્દશાંશતઃ
મંત્ર ચાર લાખ વખત જપવો, આઠ વસ્તુઓથી દશમાંશ હવન કરવો.
ઇક્ષવઃ સક્તવો મોચાફલાનિ ચિપિટાસ્તિલાઃ
ઉસ, સક્તુ, કેળા, પૌંઆ અને તલનો ઉપયોગ કરવો.
પીઠમાધારશક્ત્યાદિપરતત્વાન્તમર્ચયેત્
પીઠ, આધાર, શક્તિ વગેરેથી શરૂ કરી પરમ તત્વ સુધી પૂજા કરવી.
ભૂપુરં તદ્બહિઃ કૃત્વા ગમેશં તત્ર પૂજયેત્
પછી એ સ્થાનની બહાર ધરાપીઠ બનાવી, ત્યાં ગણપતિની પૂજા કરવી.
અગ્રા તેજોવતી સત્યા નવમી વિધ્નનાશિની
આગળ તેજવતી, સત્યા, નવમી અને વિઘ્નનાશિની છે.
પીઠમન્ત્રો ઽયમેતેન દદ્યાદાસનમુત્તમમ્
આ પીઠમંત્રથી શ્રેષ્ઠ આસન અર્પણ કરવું.
વિકોણબાહ્યે પૂર્વાદિચતુર્દિક્ષઅવર્ચયેત્ક્રમાત્
પૂર્વ દિશાથી શરૂ કરીને ચારેય દિશાઓના બહારના ખૂણામાં ક્રમશઃ પૂજા કરવી.