બ્રહ્મણઃ પદમન્વેષ્ટુમુત્સુકઃ પિતરં યયૌ
બ્રહ્માનું સ્થાન શોધવાની ઉત્સુકતાથી, તે પિતાજી પાસે ગયો.
શુકઃ પ્રદક્ષિણીકૃત્ય યયૌ કૈલાસપર્વતમ્
શુકદેવે પ્રદક્ષિણ કરી, પછી કૈલાસ પર્વત તરફ ગયો.
ક્ષણૈકં સ્થીયતાં પુત્ર ઇતિ ચ ક્રોશ દુર્મનાઃ
દુઃખી મનથી એણે રડતાં કહ્યું: 'મારા દીકરા, એક ક્ષણ માટે ઊભો રહી જા!'
મોક્ષમેવાનુસંચિત્ય ગત એવ પરં પદમ્
મુક્તિની જ શોધ કરતાં, એ પરમ અવસ્થાએ પહોંચી ગયો.
પુનઃ પપ્રચ્છ તં વિપ્ર શુકાભિપતનં મુનિમ્
પછી ઋષિએ ફરીથી એ બ્રાહ્મણને શુકદેવના અવતરણ વિશે પૂછ્યું.
યચ્છ્રૃત્વા માનસં મે ઽદ્ય શાન્તિમગ્ર્યામુપાગતમ્
આ સાંભળીને, આજે મારું મન સર્વોત્તમ શાંતિમાં આવી ગયું છે.
નહિ સમ્પૂર્ણતામેતિ તૃષ્ણા કૃષ્ણગુણાર્ણવે
કૃષ્ણના ગુણોના દરિયામાં તરસ ક્યારેય સંતોષાતી નથી.
કુત્ર તે નિવસંતીહ સંશયો મે મહાનયમ્
આજે તેઓ અહીં ક્યાં રહે છે? આ વિષયમાં મને મોટો સંશય છે.
ધારયામાસ ચાત્માનં યથાશાસ્ત્રં મહામુનિઃ
મહાન ઋષિએ શાસ્ત્ર પ્રમાણે પોતાને સંયમમાં રાખ્યો.
તતઃ સ પ્રાઙ્મુખો વિદ્વાનાદિત્યેન વિરોચિતે
પછી એ વિદ્વાન પૂર્વ દિશા તરફ મોઢું કરીને, સૂર્ય જેવી તેજસ્વી લાગ્યો.
ન તત્ર પક્ષિસંઘાતો ન શબ્દો ન ચ દર્શનમ્
ત્યાં કોઈ પક્ષીઓનો ટોળો નહોતો, કોઈ અવાજ નહોતો, ને કંઈ દેખાતું પણ નહોતું.
સ દદર્શ તદાત્માનં સર્વસંગવિનિઃસૃતઃ
એ સમયે એણે પોતાને બધાં બંધનોથી મુક્ત જોયો.
સ પુનર્યોગમાસ્થાય મોક્ષમાર્ગોપલબ્ધયે
પછી એ યોગમાં સ્થિર થઈને, મુક્તિનો માર્ગ શોધવા લાગ્યો.
અન્તરીક્ષચરઃ શ્રીમાન્વ્યાસપુત્રઃ સુનિશ્ચિતઃ
વ્યાસપુત્ર, જે નિશ્ચિત અને તેજસ્વી હતો, આકાશમાં વિહરતો ગયો.
દદૃશુઃ સર્વભૂતાનિ મનોમારુતરંહસમ્
બધાં જીવોએ એને મન અને પવન જેટલી ઝડપથી જતા જોયો.
પુષ્પ વર્ષૈશ્ચ દિવ્યૈસ્તમવચક્રુર્દિવૌકસઃ
દેવતાઓએ એને દૈવી ફૂલોની વર્ષા કરીને સન્માન આપ્યો.
ઋષયશ્ચૈવ સંસિદ્ધાઃ કો ઽયં સિદ્ધિમુપાગતઃ
અને સિદ્ધ ઋષિઓએ પૂછ્યું: 'આ કોણ છે, જે સિદ્ધિ પર પહોંચી ગયો છે?'
ઉવાચ ચ મહાતેજાસ્તાનૃષીન્સંપ્રહર્ષિતઃ
મહાન તેજવાળા એણે આનંદથી એ ઋષિઓને જવાબ આપ્યો.
તસ્મૈ પ્રતિવચોદેયં ભવદ્ભિસ્તુ સમાહિતૈઃ
તમારો મન એકાગ્ર રાખીને, એને આ જવાબ આપો.
તમો હ્યષ્ટવિધં ત્યક્ત્વા જહૌ પઞ્ચવિધં રજઃ
એણે આઠ પ્રકારનું અંધકાર છોડી દીધું અને પાંચ પ્રકારની વાસના ત્યજી.
તતસ્તસ્મિન્પદે નિત્યે નિર્ગુણે લિઙ્ગપૂજિતે
પછી એ શાશ્વત અને ગુણરહિત અવસ્થામાં, જ્યાં લિંગની પૂજા થતી હતી,
સંશ્લિષ્ટે શ્વેતપીતે ચ રુક્મરૂપ્યમયે શુભે
સફેદ અને પીળા રંગે એકસાથે જોડાયેલા, સોનાં-ચાંદીથી બનેલા તેજસ્વી રૂપમાં,
સો ઽવિશઙ્કેન મનસા તથૈવાભ્યપતચ્છુકઃ
શુકએ નિર્ભય મનથી ત્યાં જઈ પહોંચ્યો.
અદૃશ્યેતાં દ્વિજશ્રેષ્ઠ તદદ્ભુતમિવાભવત્
દ્વિજશ્રેષ્ઠ, બંને અદૃશ્ય થઈ ગયા; જાણે કંઈ અદ્ભુત ઘટના બની હોય એમ લાગ્યું.
ન ચ પ્રતિજઘાનાસ્ય સ ગતિં પર્વતોત્તમઃ
અને પરમ પર્વતે તેની ગતિ અટકાવી નહોતી.
શુકો દદર્શ ધર્માત્મા પુષ્પિતદ્રુમકાનનમ્
ધર્મપ્રવૃત્ત શુકએ ફૂલેલા વૃક્ષોનું વન જોયું.
નિરાકારં તુ સાકારાદદૃશુસ્તં વિવાસસઃ
રૂપ ધરાવનારા દુરથી પણ રૂપરહિતને જોઈ શક્યા.
ઉત્તમાં ગતિમાસ્થાય પૃષ્ટતો ઽનુસસાર હ
સર્વોત્તમ માર્ગ પ્રાપ્ત કરીને, તે પાછળથી અનુસરી ગયો.
દર્શયિત્વા પ્રભાવં સ્વં સર્વભૂતો ઽભવત્તદા
પછી પોતાનું શક્તિ દર્શાવી, તે સર્વ જીવમાં વ્યાપી ગયો.
નિમેષાન્તરમાત્રેણ શુકાભિપતનં યયૌ
પળક ઝપકાય એટલામાં જ શુકનું ઉર્ધ્વગમન થયું.