ગર્ભસ્ય સહ જાતસ્ય સપ્તમીમીદૃશીં દશામ્
ગર્ભ સાથે જન્મેલા માટે, સાતમો મહિનો આવી સ્થિતિ લાવે છે.
નાભ્યુત્થાને મનુષ્યાણાં યોગાઃ સ્યુર્નાત્ર સંશયઃ
માનવમાં, નાભિમાંથી વિવિધ યોગો ઉત્પન્ન થાય છે, તેમાં કોઈ શંકા નથી.
વ્યાધિભિર્ભક્ષ્યમાણાનાં ત્યજતાં વિપુલન્ધનમ્
જેને રોગો ગ્રસે છે અને જે પોતાનું મોટું ધન છોડી દે છે,
વેદના નાપકર્ષન્તિ યતમાનાશ્ચિકિત્સકાઃ
ત્યાં, ડોકટરો પ્રયત્ન કરે છતાં પણ, પીડા દૂર થતી નથી.
વ્યાધિભિઃ પરિકૃષ્યન્તે મૃગા જ્યાઘ્રૈરિવાર્દિતાઃ
જીવો રોગોથી એવી રીતે પીડાય છે જેમ શિકારીઓ હરણોને માર્યા હોય.
દૃશ્યન્તે જરયા ભગ્ના નાગૈર્નાગા ઇવોત્તમાઃ
વૃદ્ધાવસ્થાથી તૂટેલા લોકો જોવા મળે છે, જેમ મહાન હાથીઓ બીજા હાથીઓથી હાર ખાય છે.
શ્વાપદાશ્ચ દરિદ્રાશ્ચ પ્રાયો નાર્તા ભવન્તિ તે
જંગલી પ્રાણીઓ અને ગરીબો સામાન્ય રીતે આવી રીતે દુઃખી થતા નથી.
આક્રમ્ય રોગ આદત્તે પશૂન્પશુપચો યથા
રોગ જીવોને એ રીતે પકડે છે જેમ કસાઈ પશુઓને પકડી લે છે.
સ્રોતસા મહસા ક્ષિપ્રં હ્રિયમાણં બલીયસા
મજબૂત પ્રવાહમાં ઝડપથી વહેતા માણસને બળજબરીથી લઈ જવામાં આવે છે.
સ્વભાવા હ્યતિવર્તન્તે યે નિર્મુક્તાઃ શરીરિષુ
જે શરીરથી મુક્ત થાય છે, તેઓ પોતાના સ્વભાવથી પણ ઉપર ઊઠી જાય છે.
યતતે ચ યથાશક્તિ ન ચ તદ્વર્તતે તથા
માણસ પોતાની શક્તિ પ્રમાણે પ્રયત્ન કરે છે, પણ બધું મનગમતું થતું નથી.
નાપ્રિયં પ્રતિપદ્યેરન્નુત્થાનસ્ય ફલં પ્રતિ
પ્રયત્નનું ફળ મેળવવા માટે ક્યારેય અપ્રિય વસ્તુ સ્વીકારવી ન જોઈએ.
અપ્રમત્તાઃ શઠાઃ ક્રૂરા વિક્રાન્તાઃ પર્યુપાસતે
સાવધાન, ચાલાક, ક્રૂર અને બહાદુર લોકો પણ બીજાની સેવા કરે છે.
સ્વં સ્વં ચ પુનરન્યેષાં ન કઞ્ચિદતિગચ્છતિ
દરેક પોતાનું અને બીજાનું પણ શોધે છે, પણ કોઈ પોતાનાથી વધારે નથી પામતો.
વહૄન્તિ શિબિકામન્યે યાન્ત્યન્યે શિબિકારુહઃ
કેટલાક પલકી ઉઠાવે છે અને કેટલાક પલકીમાં બેસે છે.
મનુજાશ્ચ ગતશ્રીકાઃ શતશો વિવિધાઃ સ્ત્રિયાઃ
જેઓએ પોતાનું સૌભાગ્ય ગુમાવ્યું છે એવા પુરુષો અને અનેક પ્રકારની સ્ત્રીઓ જોવા મળે છે.
ઇદમન્યત્પરં પશ્ય નાત્ર મોહં કરિષ્યસિ
આ બીજી શ્રેષ્ઠ વાત જો, અહીં તું ભ્રમમાં નહીં પડેશ.
સર્વં ત્યક્ત્વા સ્વરૂપસ્થઃ સુખી ભવ નિરામયઃ
બધું છોડી, પોતાના સ્વરૂપમાં સ્થિર રહી, સુખી અને નિરોગી થા.
યેન દેવાઃ પરિત્યજ્ય ભર્ત્યલોકં દિવં ગતાઃ
જેનાથી દેવતાઓએ મનુષ્યલોક છોડીને સ્વર્ગમાં જઈને વસ્યા.
સનત્કુમારઃ પ્રયયૌ પૂજિતસ્તેન સાદરમ્
સનત્કુમારે, તેની પૂજા અને આદરથી, ત્યાંથી વિદાય લીધી.
બ્રહ્મણઃ પદમન્વેષ્ટુમુત્સુકઃ પિતરં યયૌ
બ્રહ્માનું સ્થાન શોધવાની ઉત્સુકતાથી, તે પિતાજી પાસે ગયો.
શુકઃ પ્રદક્ષિણીકૃત્ય યયૌ કૈલાસપર્વતમ્
શુકદેવે પ્રદક્ષિણ કરી, પછી કૈલાસ પર્વત તરફ ગયો.
ક્ષણૈકં સ્થીયતાં પુત્ર ઇતિ ચ ક્રોશ દુર્મનાઃ
દુઃખી મનથી એણે રડતાં કહ્યું: 'મારા દીકરા, એક ક્ષણ માટે ઊભો રહી જા!'
મોક્ષમેવાનુસંચિત્ય ગત એવ પરં પદમ્
મુક્તિની જ શોધ કરતાં, એ પરમ અવસ્થાએ પહોંચી ગયો.
પુનઃ પપ્રચ્છ તં વિપ્ર શુકાભિપતનં મુનિમ્
પછી ઋષિએ ફરીથી એ બ્રાહ્મણને શુકદેવના અવતરણ વિશે પૂછ્યું.
યચ્છ્રૃત્વા માનસં મે ઽદ્ય શાન્તિમગ્ર્યામુપાગતમ્
આ સાંભળીને, આજે મારું મન સર્વોત્તમ શાંતિમાં આવી ગયું છે.
નહિ સમ્પૂર્ણતામેતિ તૃષ્ણા કૃષ્ણગુણાર્ણવે
કૃષ્ણના ગુણોના દરિયામાં તરસ ક્યારેય સંતોષાતી નથી.
કુત્ર તે નિવસંતીહ સંશયો મે મહાનયમ્
આજે તેઓ અહીં ક્યાં રહે છે? આ વિષયમાં મને મોટો સંશય છે.
ધારયામાસ ચાત્માનં યથાશાસ્ત્રં મહામુનિઃ
મહાન ઋષિએ શાસ્ત્ર પ્રમાણે પોતાને સંયમમાં રાખ્યો.
તતઃ સ પ્રાઙ્મુખો વિદ્વાનાદિત્યેન વિરોચિતે
પછી એ વિદ્વાન પૂર્વ દિશા તરફ મોઢું કરીને, સૂર્ય જેવી તેજસ્વી લાગ્યો.