મનસા સો ઽતિભીતસ્તુ વવન્દે ચરણં ગુરોઃ
મનથી ખૂબ ડરાયેલો એ ગુરુના પગે વંદન કરવા ગયો.
ક્ષમસ્વ ભગવન્સર્વં નાપરાધઃ કૃતો મયા
હે ભગવન, બધું માફ કરો; મેં કોઈ દોષ કર્યો નથી.
આત્માનં ગર્હયામાસ હ્યવિવેકપરાયણમ્
એણે પોતાને નિર્દયતાથી દોષ આપ્યો, કારણ કે એ અવિવેકમાં પડેલો હતો.
વિવેકરહિતો લોકે પશુરેવ ન સંશયઃ
આ જગતમાં જેને વિવેક નથી, એ ખરેખર પશુ સમાન છે—આમાં શંકા નથી.
વિવેકરહિતો ઽજ્ઞો ઽહં યતઃ પાપં સમાચરેત્
હું અજ્ઞાની અને વિવેકવિહિન છું, એટલે આ પાપ કર્યું છે.
વિવેકહીનમાન્પોતિ કો વા યો વાપ્યનિર્વૃતિમ્
જેને વિવેક નથી, એ સુખ ક્યાંથી પામે? કે દુઃખથી મુક્ત કોણ થાય?
નાત્યન્તિઙ્કં ભવેદેતદ્દાદશાબ્દં ભવિષ્યતિ
આ અવસ્થા કાયમની નહીં રહે—બાર વર્ષ સુધી જ રહેશે.
પૂર્વરુપં ત્વમાપન્નો ભોક્ષ્યસે મેદિનીમિમામ્
પછી તું ફરી પહેલો સ્વરૂપ પામશે અને આ ધરતીનો આનંદ માણીશ.
રાજાપિ દુઃખસંપન્નો રાક્ષસીં તાનુમાશ્રિતઃ
રાજા દુઃખથી પીડાતા, રાક્ષસીનું રૂપ ધારણ કરી બેઠેલા હતા.
કૃષ્ણક્ષપાદ્યુતિર્ભીમો બભ્રામ વિજને વને
કાળી રાત જેવી ભયાનક કાયાથી, એ એકલી જ વેરાન જંગલમાં ભટકતી હતી.
વિહઙ્ગમાન્પ્લવઙ્ગાંશ્ચ પ્રશસ્તાંસ્તાનભક્ષયત્
એ ઉત્તમ એવા પક્ષીઓ અને વાંદરોને પણ ભક્ષી જતી હતી.
રક્તાન્તપ્રેતકેશૈશઅચ ચિત્રાસીદ્ભૂર્ભયઙ્કરી
પૃથ્વી પર લોહીથી લથપથ પ્રેત અને ભૂતના વાળથી ભયાનક દૃશ્ય સર્જાયું હતું.
કૃત્વાતિદુઃખિતાં પશ્ચાદ્વનાન્તરમુપાગમત્
ઘણું દુઃખ ફેલાવીને, પછી એ જંગલના વધુ અંદર ભાગે પહોંચી.
જગામ નર્મદાતીરં મુનિસિદ્ધનિષેવિતમ્
પછી એ નર્મદા નદીના કાંઠે પહોંચી, જ્યાં ઋષિ અને સિદ્ધો રહેતા હતા.
અપશ્યત્કઞ્ચન મુનિં રમન્તં પ્રિયયા સહ
ત્યાં એણે એક મુનિને પોતાની પ્રિય સાથે આનંદ કરતા જોયા.
જાગ્રાહ ચાતિવેગેન વ્યાધો મૃગશિશં યથા
એણે વીજળી જેવી ઝડપથી, શિકારી જેવું, એને પકડી લીધો.
શિરસ્યઞ્જલિમાધાય પ્રોવાચ ભયવિહ્વાલા
માથા પર હાથ જોડીને, ભયથી વ્યાકુળ થઈ એ બોલી.
પ્રાણપ્રિય પ્રદાનેન કુરુ પૂર્ણં મનોરથમ્
મારા માટે પ્રાણપ્રિય વસ્તુ આપી, મારી મનની ઇચ્છા પૂર્ણ કર.
ન રાક્ષસસ્તતો ઽનાથાં પાહિ માં વિજને વને
મને આ એકાંત જંગલમાં, રાક્ષસથી બચાવ, હું નિરાધાર છું.
તથાપિ બાલવૈધવ્યં કિં વક્ષ્યામ્યરિમર્દન
હવે, દુશ્મનોને હરાવનાર, મારા બાળવિધવાપણું શું કહું?
પતિરેવ પરો બન્ધુઃ પરમં જીવનં મમ
મારા પતિ જ મારા સાચા સગા અને જીવનનો આધાર છે.
ત્રાયસ્વ બન્ધુરહિતાં બાલાપત્યાં જનેશ્વર
હે જનના સ્વામી, મને બચાવ, હું સગાવિહોણી અને સંતાન વિના છું.
દુહિતાહં ભગવતસ્ત્રાહિ માં પતિદાનતઃ
હું ભગવંતની દીકરી છું—મને પતિ આપીને બચાવ.
વદન્તીતિ મહાપ્રાજ્ઞાઃ પ્રાણદાનં કુરુષ્વ મે
મહાજ્ઞાની લોકો કહે છે—મારા માટે પ્રાણદાન કર.
એવં સંપ્રાર્થ્યમાનો ઽપિ બ્રાહ્મણ્યા રાક્ષસો દ્વિજમ્ અભક્ષયકૃષ્ણસારશિશું વ્યાઘ્રો યથા બલાત્
એવી વિનંતી છતાં, રાક્ષસે એ દ્વિજને જોરથી કાળી હરણની માદકને વાઘ પકડે તેમ ભક્ષી લીધો.
પૂર્વશાપહતં ભૂપમશપત્ક્રોધિતા પુનઃ
પહેલાના શાપથીAlready પીડાતા રાજાને, એ ક્રોધથી ફરી શાપ આપ્યો.
તસ્માત્સ્ત્રીસઙ્ગમં પ્રાત્પસ્ત્વમપિ પ્રાપ્સ્યસે મૃતિમ્
એથી, સ્ત્રી સાથેના સંબંધના કારણે, તું પણ નિશ્ચિતપણે મૃત્યુ પામશે.
રાક્ષસત્વં ધ્રુવં તે ઽસ્તુ મત્પતિર્ભક્ષિતો યતઃ
મારો પતિ ખાધો ગયો હોવાથી, તને રાક્ષસ બનવું જ પડશે.
પ્રમન્યુઃ પ્રાહિ વિસૃજન્કોપાદઙ્ગારસંચયમ્
પ્રમન્યુ ગુસ્સાથી ભરાઈને, રોષમાં અગ્નિના કણો વરસાવ્યા.
એકસ્યૈવાપરાધસ્ય શાપસ્ત્વેકો મમોચિતઃ
એક જ ગુનાહ માટે, મારી તરફથી એક જ શાપ યોગ્ય છે.