પઞ્ચાઙ્ગશુદ્ધિરાહિત્યં દોષસ્ત્વાદ્યઃ પ્રકીર્તિતઃ
પંચાંગની શુદ્ધિ ન હોવી, એ પહેલો દોષ કહેવાયો છે.
તૃતીયઃ પાપષડ્વર્ગો ભૃગુઃ ષષ્ટઃ કુજો ઽષ્ટમઃ
ત્રીજો દોષ છે પાપના છ સમૂહ, છઠ્ઠા સ્થાને શુક્ર અને આઠમા સ્થાને મંગળ.
દંપત્યોરષ્ટમં લગ્નં રાશિર્વિષઘટી તથા
પતિ-પત્નીમાંથી કોઈનું લઘ્ન આઠમા સ્થાને હોવું કે ઝેરવાળી રાશિ હોવી એ પણ દોષ છે.
ગ્રહણોત્પાતભં ક્રૂરવિદ્ધર્ક્ષં ક્રૂરસંયુતમ્
ગ્રહણ, અપશકુન, ક્રૂર દૃષ્ટિવાળી રાશિ અથવા પાપગ્રહો સાથે સંયુક્ત હોવું પણ દોષરૂપ છે.
તિથિવારર્ક્ષયોગાનાં કરણસ્ય ચ મેલનમ્
તિથિ, વાર, નક્ષત્ર, યોગ અને કરણનો સંયોગ પણ ધ્યાનમાં લેવો જોઈએ.
યસ્મિન્પઞ્ચાઙ્ગદોષો ઽસ્તિ તસ્મિંલ્લગ્ને નિરર્થકમ્
પંચાંગમાં કોઈ દોષ હોય તો એ સમયેનું લઘ્ન નિષ્ફળ ગણાય છે.
લગ્નલગ્નાંશકૌ સ્વસ્વપતિના વીક્ષિતૌ યુતૌ
લઘ્ન અને તેનું ભાગ, બંને પોતાના સ્વામી દ્વારા જોવાય કે સંયુક્ત હોય તો,
વરસ્ય મૃત્યુઃ સ્યાત્તાભ્યાં સપ્તસપ્તોદયાંશકૌ
જો સાતમા સ્થાન અને તેના ભાગ બંને એવા સ્વામીથી જોવાય તો વરનું મૃત્યુ થવાની શક્યતા રહે છે.
ત્યાજ્યાઃ સૂર્યસ્ય સંક્રાન્તેઃ પૂર્વતઃ પરતસ્તથા
સૂર્યના સંક્રમણ પહેલા અને પછીનો સમય ટાળવો જોઈએ.
ષડ્વર્ગઃ શુભદઃ શ્રેષ્ઠો વિવાહસથાપનાદિષુ
શુભતા આપતી છ વિભાગો લગ્ન, સ્થાપના અને આવા કાર્યોમાં શ્રેષ્ઠ ગણાય છે.
ઉચ્ચગે શુભસંયુક્તે તલ્લગ્નં સર્વદા ત્યજેત્
લઘ્ન ઉચ્ચમાં હોય અને શુભ ગ્રહો સાથે સંયુક્ત હોય તો પણ એ લઘ્ન હંમેશા ટાળવું જોઈએ.
શુભત્રયયુતં લગ્નં ન ત્યજેત્તુઙ્ગગો યદિ
લઘ્નમાં ત્રણ શુભ ગ્રહો જોડાયેલા હોય તો, જો તે ઉચ્ચમાં ન હોય, તો એ લઘ્ન ટાળવું નહીં.
ગણ્ડાન્તં મૃત્યુદં જન્મયાત્રોદ્વાહવ્રતાદિષુ
ગંડાંતનો અંત આવતાં મૃત્યુ થાય છે; જન્મ, મુસાફરી, લગ્ન, વ્રત અને આવા પ્રસંગોએ પણ એ હાજર હોય છે.
ગણ્ડાતંમન્તરાલં સ્યાદ્ધટિકાર્દ્ધં મૃતિપ્રદમ્
ગંડાંત સુધીનો સમય, એટલે અડધી ઘડીએ, મૃત્યુ લાવે છે.
તદગ્નિમેષ્વાદ્યપાદા ભાનાં ગણ્ડાતસંજ્ઞકાઃ
અગ્નિથી શરૂ થાય અને અપાદા સુધીના ચંદ્રના નક્ષત્રોને ગંડાંત કહે છે.
લગ્નાભિમુખયોઃ પાપગ્રહયોરૃજુવક્રયોઃ
જ્યારે પાપી ગ્રહો, સીધા કે વક્રી, લગ્ન સામે હોય ત્યારે,
કર્તરીયોગદુષ્ટં યલ્લગ્નં તત્પરિવર્જયેત્
જો લગ્ન કર્તરી યોગથી બગડેલો હોય, તો એ લગ્ન ટાળવું જોઈએ.
ષડષ્ટરિષ્ફગે ચન્દ્રે લગ્નદોષઃ સ્વસંજ્ઞકઃ
ચંદ્ર છઠ્ઠા કે આઠમા સ્થાનમાં હોય ત્યારે, એ લગ્નનો દોષ કહેવાય છે.
ઉચ્ચગે નીચગે વાપિ મિત્રભે શત્રુરાશિગે
ચંદ્ર ઊંચા, નીચા, મિત્ર રાશિ કે શત્રુ રાશિમાં હોય,
શશાઙ્કે ગ્રહસંયુક્તે દોષઃ સંગ્રહસંજ્ઞકઃ
જો ચંદ્ર કોઈ ગ્રહ સાથે જોડાયેલો હોય, તો એ દોષ એ ગ્રહના નામથી ઓળખાય છે.
સૂર્યેણ સંયુતે ચન્દ્રે દારિદ્યં ભવતિ સ્ફુટમ્
ચંદ્ર અને સૂર્ય સાથે હોય ત્યારે નિશ્ચિત રીતે દારિદ્ર્ય આવે છે.
દૌર્ભાગ્યં ગુરુણા યુક્તે સાપત્યં ભાર્ગવેણ તુ
ગુરુ સાથે જોડાય તો દુર્ભાગ્ય આવે છે; શુક્ર સાથે જોડાય તો સંતાનનો નુકસાન થાય છે.
કેતુના સંયુતે ચન્દ્રે નિત્યં કષ્ટં દરિદ્રતા
કેતુ સાથે ચંદ્ર જોડાય તો હંમેશા દુઃખ અને ગરીબી રહે છે.
શુભગ્રહયુતે ચન્દ્રે સ્વોચ્ચસ્થે મિત્રરાશિગે
ચંદ્ર શુભ ગ્રહો સાથે હોય, કે ઊંચા હોય, કે મિત્ર રાશિમાં હોય,
સ્વોચ્ચગો વા સ્વર્ક્ષગો વા મિત્ર ક્ષેત્રગતોપિ વા
ચંદ્ર ઊંચા હોય, પોતાના રાશિમાં હોય, કે મિત્રના રાશિ કે ક્ષેત્રમાં હોય,
દંપત્યોરષ્ટમં લગ્નમષ્ટમો રાશિરેવ ચ
dampatyona આઠમું લગ્ન કે લગ્નથી આઠમું રાશિ,
સ રાશિઃ શુભસંયુક્તો લગ્નં વા શુભસંયુતમ્
જો એ રાશિ શુભ ગ્રહો સાથે હોય, કે લગ્ન શુભ ગ્રહો સાથે જોડાયેલું હોય,
દંપત્યોર્દ્વાદશં લગ્નં રાશિર્વા યદિ લગ્નગઃ
dampatyona બારમું લગ્ન કે બારમું રાશિ, જો એમાં લગ્ન આવે,
જન્મરાશ્યુદયશ્ચૈવ જન્મલગ્નોદયઃ શુભઃ
જન્મ રાશિ અને ઉદય રાશિ, તેમજ જન્મ લગ્ન અને એનું ઉદય, શુભ ગણાય છે.
ખમાર્ગણા વેદપક્ષાઃ ખરામા વેદમાર્ગણાઃ
ખમાર્ગ અને વેદપક્ષ, ખરાામા અને વેદમાર્ગણા કહેવાય છે.