અદિતીન્દુમધાહ્યશ્વમૂલમૈત્રેજ્યભાનિ ચ
અદિતિ, ઇન્દુ, મધા, અહ્યા, અશ્વમૂળ, મૈત્ર અને જ્યા એમ પણ નામ છે.
લિખેદૂર્ધ્વગતામેકાં તિર્યગ્રેખાસ્ત્રયોદશ
એક રેખા ઉપર તરફ ખેંચવી અને તે પર ત્રેઓદશ આડવી રેખાઓ દોરવી.
ભાજ્યૈકરેરવાગતયોઃ સૂર્યાચન્દ્રમસોર્મિથઃ
સૂર્ય અને ચંદ્રના ઉપર જતાં કે નીચે જતાં માર્ગને એકથી ભાગવો જોઈએ.
વિનાડીભિર્દ્વાદશભી રહિતં ઘટિકાદ્વયમ્
બાર વિનાડી ઘટાડીને જે બાકી રહે, તે બે ઘડિકા થાય છે.
ઇન્દ્રઃ પ્રજાપતિર્મિત્રસ્ત્વષ્ટાભૂહરિતિપ્રિયા
ઇન્દ્ર, પ્રજાપતિ, મિત્ર, ત્વષ્ટા, ભૂ અને હરિ પ્રિય છે.
બવાદિવણિજાન્તાનિ શુભાનિ કરણાનિ ષટ્
બવ, બલવ, કૌલવ, તૈતિલ, ગર અને વણિજ — આ છ શુભ કરણ છે.
મુખે પઞ્ચગલે ચૈકા વક્ષસ્યેકાદશ સ્મૃતઃ
મોઢા પાસે પાંચ, ગળામાં એક અને છાતી પર અગિયાર ગણાય છે.
કાર્યહાનિર્મુખે મૃત્યુર્ગલે વક્ષસિ નિઃસ્વતા
મોઢા પાસે કાર્યમાં નુકસાન, ગળામાં મૃત્યુ અને છાતી પર ગરીબી થાય છે.
સ્થિરાણિ મધ્યમાન્યેષાં મધ્યનાગચતુષ્પદૌ
આમાંથી મધ્યમ પ્રકારના સ્થિર હોય છે; નાગ અને ચતુષ્પદ વચ્ચેના પણ એવા જ હોય છે.
વિશ્વેવિધાતૃબ્રહ્મેન્દ્રરુદ્રાગ્નિવસુતોયપાઃ
વિશ્વે, વિધાતા, બ્રહ્મા, ઇન્દ્ર, રુદ્ર, અગ્નિ, વસુ અને તોયપા એમના નામ છે.
ઈશાજપાદાહિર્બુધ્ન્યપૂષાશ્વિયમવહ્નયઃ
ઈશ, અજપાદ, અહિબુધ્ન્ય, પૂષા, અશ્વિની અને અવહ્નય પણ તેમાં આવે છે.
અહ્નઃ પઞ્ચદશો ભાગસ્તથા રાત્રિપ્રમાણતઃ
દિવસનો પંદરમો ભાગ અને એ જ રીતે રાતનું પ્રમાણ પણ છે.
અર્યમા રાક્ષસબ્રાહ્નૌ પિત્ર્યાગ્નેયૌ તથાભિજિત્
અર્યમા, રાક્ષસ, બ્રાહ્મ, પિતૃ, અગ્નેય અને અભિજિત — આ બધાં નામ પણ છે.
વારેષુ વર્જનીયાસ્તે મુહૂર્તાઃ શુભકર્મસુ
આ મુહૂર્તો શુભ કાર્યોના દિવસે ટાળવા યોગ્ય છે.
તદ્દૈવત્યે મુહૂર્તે ઽપિ કાર્યં યાત્રાદિકં સદા
પણ જ્યારે મુહૂર્તમાં કોઈ દેવતાનું અધિપત્ય હોય, ત્યારે યાત્રા જેવા કાર્યો હંમેશા કરી શકાય છે.
શૂલો ઽષ્ટમે ચ દશમે શાનિરષ્ટાદશે તતઃ
શૂળ મુહૂર્ત આઠમા અને દસમામાં આવે છે, અને શનિ પછી અઢારમા સ્થાને આવે છે.
નિર્ઘાતપાતસંજ્ઞશ્ચ જ્ઞેયઃ સ નવપઞ્ચમે
નવમી અને પંચમી તિથિમાં જે વીજળી પડવાની ઘટના કહેવાય છે, તે સમજવી જોઈએ.
વિજ્ઞેયા એકવિંશર્ક્ષાદારભ્ય ચ યથાક્રમમ્
એકવીસમા નક્ષત્રથી આગળ દરેકને ક્રમશઃ ઓળખવું જોઈએ.
સૂર્યભાત્સર્વપિત્ર્યર્ક્ષં ત્વાષ્ટ્રમિત્રપ્તભેષુ ચ
સૂર્ય, પિતૃ અને બધા પિતૃનક્ષત્રો, તેમજ ત્વષ્ટા, મિત્ર અને પ્તભા નક્ષત્રો પણ છે.
ધિષ્ણ્યે તાવતિ સત્યત્ર દુષ્ટયોગઃ પતત્યસૌ
ધિષણ્યમાં એટલાં બધાં છે; અહીં જો દુષ્કાળયોગ થાય તો તે ઘટે છે.
ત્રયોદશ સ્યુર્મિલનસંખ્યયા તિથિવારયોઃ
તિથિ અને વારના મિલનથી તે ત્રેયોદશ એટલે તેર થાય છે.
સપ્તમ્યામર્કવારશ્ચેત્પ્રતિપત્સૌમ્યબાસરે
સપ્તમી તિથિ રવિવારે આવે અથવા પ્રતિપદા સોમવારે આવે તો,
આનન્દઃ કાલદણ્ડાખ્યો ધૂમ્રધાતૃસુધાકરાઃ
આનંદ, કાળદંડ, ધૂમ્રધાતૃ અને સુધાકર,
મિત્રમાનસપદ્માખ્યલુમ્બકોત્પાતમૃત્યવઃ
મિત્ર, માનસ, પદ્મ, લુંબક, ઉત્પાત અને મૃત્યુ,
રાક્ષસાખ્યવરસ્થૈર્યવર્દ્ધમાનાઃ ક્રમાદમી
રાક્ષસ, વર, સ્થૈર્ય અને વર્ધમાન—આ બધાં ક્રમશઃ આવે છે.
રવિવારે ક્રમાદેવ દસ્રભાર્દિદુભાદ્વિધૌ
રવિવારે ક્રમશઃ દસ્ર, ભાર્દિદુ અને ભાદ્વિધ આવે છે.
વૈશ્વદેવાદ્ભગુસુતે વારુણાદ્ભાસ્કરાત્મજે
વૈશ્વદેવથી ભગુસુત, વારુણથી ભાસ્કરાત્મજ આવે છે.
સૌમ્યે મિત્રભમાચાર્યં તિષ્યઃ પૌષ્ણં ભૃગોઃ સુતે
સોમવારે મિત્રભ, આચાર્ય; તિષ્ય, પૌષ્ય અને ભૃગુપુત્ર આવે છે.
આદિત્યભૌમયોર્નન્દા ભદ્રા શુક્રશશાઙ્કયોઃ
આદિત્ય અને ભૌમ માટે નંદા; શુક્ર અને શશાંક માટે ભદ્રા આવે છે.
નન્દા તિથિઃ શુક્રવારે સૌમ્યે ભદ્રા કુજે જયા
શુક્રવારે નંદા તિથિ, સોમવારે ભદ્રા અને મંગળવારે જયાં આવે છે.