પ્રહરાર્દ્ધપ્રમાણાસ્તે વિજ્ઞેયાઃ સૂર્યવાસરાત્
આ બધાનું માપ સૂર્યોદયથી અડધા પ્રહાર જેટલું ગણવું.
આદ્યઃ ષષ્ટો દ્વિતીયો ઽસ્મત્તત્ષષ્ઠસ્તુતૃતીયકઃ
પહેલું છઠ્ઠું છે, બીજું આપણું છે, અને છઠ્ઠું ત્રીજું છે.
સાર્દ્ધનાડીદ્વયેનૈવ દિવા રાત્રૌ યથાક્રમાત્
દિવસ અને રાત્રિમાં, ક્રમ પ્રમાણે, દરેક માટે એક અડધી નાડી ગણવી.
નક્ષત્રેશાઃ ક્રમાદ્દસ્રયમવહ્નિપિતામહાઃ
નક્ષત્રોના સ્વામી ક્રમ પ્રમાણે વસુ, અગ્નિ અને પિતામહ છે.
અર્યમાર્કત્વષ્ટૃમરુચ્છક્રાગ્નિમિત્રવાસવઃ
અર્યમાન, અર્ક, ત્વષ્ટા, મરુત, શક્ર, અગ્નિ, મિત્ર અને વાસવ—
અજૈકપાદહિર્બુધ્ન્યા પૂષા ચેતિ પ્રકીર્તિતાઃ
અજએકપાદ, અહિબુધ્ન્ય અને પૂષા પણ કહેવાય છે.
અધોમુખં તુ નવકં ભાનૌ તત્ર વિધીયતે
જે નવ નીચે તરફ મુખવાળા છે, તે સૂર્યમાં નિર્ધારિત છે.
શિલ્પકર્મકલાકૂપનિક્ષેપોદ્ધરણાદિ યત્
શિલ્પ, કળા, કૂવો, જમા કરવું અને કાઢવું વગેરે બધું તેમાં આવે છે.
તિર્યઙ્મુખાખ્યં નવકં ભાનૌ તત્ર વિધીયતે
'આડું મુખવાળા' જે નવ છે, તે પણ સૂર્યમાં નક્કી કરેલા છે.
ખરગોરથનૌયાનલુલાયહયકર્મ ચ
ખચ્ચર, ગાય, રથ, નૌકા, અગ્નિ અને ઘોડા સંબંધિત કામો તેમાં આવે છે.
ઊર્દ્ધાસ્યં નવકં ભાનાં પ્રોક્તમત્ર વિધીયતે
ઉપર તરફ મુખવાળા જે નવ છે, તે અહીં સૂર્યમાં જણાવવામાં આવ્યા છે.
પ્રાસાદતોરણારામપ્રાકારાદ્યં ચ સિદ્ધ્યતિ
પ્રાસાદ, તોરણ, બગીચા, પ્રાકાર વગેરેમાં સફળતા મળે છે.
સાધારણં દ્વિદૈવત્યં વહ્નિભં ચ પ્રકીર્તિતમ્
સામાન્ય, બે દેવતાવાળા અને અગ્નિ જેવા મુહૂર્તો જણાવવામાં આવ્યા છે.
મૃદ્વિન્દુમિત્રચિત્રાન્ત્યમુગ્રં પૂર્વામઘાત્રિકમ્
મૃદ્વિન, બિંદુ, મિત્ર, ચિત્રાંત્ય, ઉગ્ર, પૂર્વા, મઘા અને ત્રિકા.
ચિત્રાદિત્યંબુવિષ્ણ્વંબાન્ત્યાધિમિત્રવસૂડુષુ
ચિત્રા, આદિત્ય, અંબુ, વિષ્ણુ, અંબા, અંત્ય, અધિ, મિત્ર, વસૂ અને ઉડુ.
દસ્રેન્દ્વદિતિતિષ્યેષુ કરાદિત્રિતયે તથા
દશા, ઇન્દ્વ, દિતિ, તિષ્ય અને કરાના પ્રથમ ત્રણમાં પણ.
વાજિકર્માખિલં કાર્યં સૂર્યવારે વિશેષતઃ
ઘોડા સંબંધિત તમામ વિધિઓ ખાસ કરીને રવિવારે કરવી જોઈએ.
દર્શાષ્ટભ્યાં ચતુર્દશ્યાં પશૂનાં ન કદાચન
દરશ, અષ્ટમી અને ચતુર્દશી પર ક્યારેય પશુ બલિ આપવી નહિ.
હલપ્રવાહં પ્રથમં વિદધ્યાન્મૂલભે વૃષૈઃ
પ્રથમ હલ ચલાવવું મૂળ સમયે, વાછરાઓ સાથે કરવું.
અગ્રે વૃદ્ધ્યૈ ત્રયં લક્ષ્મ્યે સૌમ્યપાર્શ્વે ચ પઞ્ચકમ્
વૃદ્ધિ માટે શરૂઆતમાં ત્રણ વખત; લક્ષ્મી માટે શુભ બાજુએ પાંચ વખત.
શ્રિયૈ પુષ્ટ્યૈ ત્રયં શ્રેષ્ઠં સ્યાચ્ચક્રે લાઙ્ગલાહ્વયે
શ્રી અને પુષ્ટિ માટે, લાંગલ નામના ચક્રમાં ત્રણ સૌથી શ્રેષ્ઠ છે.
સમૂલભેષુ બીજોપ્તિરત્યુન્ત્કૃષ્ટં ફલપ્રદા
મૂળ સમયે બીજ વાવવાથી ખૂબ ઉત્તમ ફળ મળે છે.
ગલે ત્રયં કજ્જલાય વૃદ્ધ્યૈ ચ દ્વાદશોદરે
ગળામાં ત્રણ કાજલ માટે; પેટમાં વૃદ્ધિ માટે બાર.
નાભૌ વહ્નિઃ પઞ્ચકં યદ્વીજોપ્તાવિતિ ચિન્તયેત્
નાભિ પર અગ્નિ અને પાંચ મુહૂર્તો બીજ વાવવાની વિચારણા કરવી.
ન કુર્યાદ્રોગમુક્તસ્ય સ્નાનમાહીં દુશુક્રયોઃ
રોગમુક્ત થયા પછી દુશુક્રા દરમિયાન પૃથ્વી પર સ્નાન કરવું નહિ.
પુષ્યાર્કપૌષ્ણધિષ્ણ્યેષુ નૃત્યારંભઃ પ્રશસ્યતે
પુષ્ય, આર્ક અને પૌષ્ણા નક્ષત્રોમાં નૃત્ય આરંભ ખાસ પ્રશંસનીય છે.
મધ્યયુઞ્જિ દ્વાદશર્ક્ષાણીન્દ્રભાન્નવભાનિ ચ
મધ્યમાં બાર નક્ષત્રો, ઇન્દ્ર, ભાનુ અને નવભાનુ ઉપયોગ કરવો.
જઘન્યાસ્તોયપાર્દ્રાહિપવનાન્તકનાકપાઃ
સૌથી નીચા છે: તોયા, પાર્દ્રા, આહી, પવનાંતક અને નાકપા.
તાસાં પ્રમાણઘટિકાસ્ત્રિંશન્નવતિદ્યષ્ટયઃ
તેમના સમયમાપ: ત્રીસ, નવ્વે અને આઠ ઘડિકા.
અશ્વગ્રીન્દ્વીજ્યનૈરૃત્યત્વાષ્ટ્રજત્ત્યુત્તરાભવાઃ
અશ્વગ્રી, દ્વીજ્યન, નૈરૃત્ય, ત્વાષ્ટ્ર, જત્ય અને ઉત્તરાભવ.