હૃદયે પઞ્ચ ઋક્ષાણિ વામહસ્તે ચતુષ્ટયમ્
હૃદયમાં પાંચ તારાઓ અને ડાબા હાથમાં ચાર તારાઓ હોય છે.
ચત્વારિ દક્ષિણે હસ્તે જન્મભાદ્રવિજસ્થિતિઃ
જમણા હાથમાં ચાર તારાઓ જન્મ, સુખ, વિજય અને સ્થિરતા દર્શાવે છે.
આયાસઃ શ્રેષ્ઠયાત્રા ચ ધનલાભઃ ક્રમાત્ફલમ્
પ્રયત્ન, શ્રેષ્ઠ યાત્રા અને ધનપ્રાપ્તિ ક્રમશઃ ફળરૂપે મળે છે.
કરોત્યેવ સમઃ સામ્યં શીઘ્રગેષૂત્ક્રમાત્ફલમ્
તે સમતા પેદા કરે છે; ઝડપી ચાલનારા માટે પરિણામ ક્રમશઃ મળે છે.
અમૃત્યુતાં ગતસ્તત્ર ખેટસ્તત્ર ખેટત્વે પરિકલ્પિતઃ
ત્યાં અમરત્વ પ્રાપ્ત થાય છે; ત્યાં ગ્રહને ગ્રહરૂપ માનવામાં આવે છે.
વિક્ષેપાવનતેર્વઙ્ગાદ્ગાહુર્દૂરગતસ્તયોઃ
અંગોના વળાંક કે વાંકડાપણાથી, બંને વચ્ચે અંતર હોવાનું કહેવાય છે.
પર્વેશાસ્તુ તથા સત્યદેવા ખ્યાદિતઃ ક્રમાત્
સાંધા પર પ્રવેશ પણ એ જ રીતે ક્રમવાર જાણી શકાય છે, જેમ સત્યદેવએ કહ્યું છે.
પશુસસ્યદ્વિજાતીનાં વૃદ્ધિર્બ્રહ્મે તુ પર્વણિ
સાંધા સમયે પશુ, પાક અને દ્વિજોની વૃદ્ધિ થાય છે.
વિરોધો ભૂભુજાં દુઃખમૈન્દ્રે સસ્યવિનાશનમ્
ઇન્દ્રના સમયે રાજાઓમાં વિગ્રહ, દુઃખ અને પાકનો વિનાશ થાય છે.
નૃપાણામશિવં ક્ષેમમિતરેષાં ચ વારુણે
રાજાઓ માટે અશુભ અને બીજા માટે કલ્યાણ, વરુણના સમયમાં થાય છે.
અનાવૃષ્ટિઃ સસ્યહાનિર્દુર્ભિક્ષં યામ્યપર્વણિ
દક્ષિણના સાંધા સમયે અનાવૃષ્ટિ, પાકનો નાશ અને દુષ્કાળ થાય છે.
અતિવેલે પુષ્પહાનિર્ભયં સસ્યવિનાશનમ્
અતિ સમય આવે ત્યારે ફૂલોનું નુકસાન, ભય અને પાકનો વિનાશ થાય છે.
વિરોધો ધરણીશાનામર્થવૃષ્ટિવિનાશનમ્
પૃથ્વીના રાજાઓ વચ્ચે ઝઘડો થાય ત્યારે ધનની વરસાદ સમાપ્ત થાય છે.
સર્વગ્રસ્તાવિનેન્દૂતુ ક્ષુદ્વ્યાધ્યગ્નિભયપ્રદૌ
જ્યારે બધું નાશ પામે છે ત્યારે સૂર્ય અને ચંદ્ર ભૂખ, રોગ, અગ્નિ અને ભય લાવે છે.
દ્વિજાતીંશ્ચક્રમાદ્ધન્તિ રાહુદૃષ્ટોરગાદિતઃ
રાહુની નજર અને સાપોના કારણે દ્વિજાતિઓને તેમના વર્તુળમાંથી દૂર કરી દેવામાં આવે છે.
નો શક્તા લક્ષિતું દેવાઃ કિં પુનઃ પ્રાકૃતા જનાઃ
દેવતાઓ પણ તેને ઓળખી શકતા નથી, તો સામાન્ય લોકો કેવી રીતે જાણી શકે?
શુભાશુભાન્યૈઃ કાલસ્ય ગ્રાહયામો હિ લક્ષણમ્
સમયના શુભ કે અશુભ ચિહ્નો આપણે આવા સંકેતો દ્વારા ઓળખી શકીએ છીએ.
ઉત્પાતરૂપાઃ કેતૂનામુદયાસ્તમયા નૃણામ્
પૂર્વસૂચક રૂપે દેખાતા ધૂમકેતુઓનું ઉદય અને અસ્ત માનવો માટે છે.
યજ્ઞધ્વજાસ્ત્રભવનરક્ષવૃદ્ધિઙ્ગજોપમાઃ
તે યજ્ઞધ્વજ, શસ્ત્ર, મહેલ, રાક્ષસ અને હાથી જેવા દેખાય છે.
નક્ષત્રસંસ્થિતા દિવ્યા ભૌમા યે ભૂમિસંસ્થિતાઃ
જે દિવ્ય છે, તે નક્ષત્રોમાં સ્થિત છે; અને જે ભૂમિ પર છે, તે પૃથ્વી પર જ છે.
યાવન્તો દિવસાન્કેતુર્દૃશ્યતે વિવિધાત્મકઃ
જેટલા દિવસો સુધી વિવિધ સ્વરૂપ ધરાવતો ધૂમકેતુ દેખાય છે,
યે દિવ્યાઃ કેતવસ્તે ઽપિ શશ્વજ્જીવફલપ્રદાઃ
દિવ્ય ધૂમકેતુઓ હંમેશા જીવનના ફળ આપે છે.
ક્ષિપ્રાદસ્તમયં યાતિ દીર્ઘકેતુ રવૃષ્ટિકૃત્
લાંબી પૂંછવાળો અને ઝડપથી અસ્ત થતો ધૂમકેતુ અનાવૃષ્ટિ લાવે છે.
દ્વિત્રિચતુઃશૂલરૂપઃ સ ચ રાજ્યાન્તકૃન્મતઃ
જે ધૂમકેતુ બે, ત્રણ કે ચાર શૂળ જેવા દેખાય છે, તે રાજ્યનો નાશક માનવામાં આવે છે.
કેતવશ્ચોદિતાઃ પૂર્વાપરયોર્નૃપહાનિદાઃ
પૂર્વ કે પશ્ચિમ તરફ ઉગતા ધૂમકેતુઓ રાજાઓના પતનનું કારણ બને છે.
હુતાશનોદિતાસ્તે ઽપિ કેતવઃ ફલદાઃ સ્મૃતાઃ
અગ્નિમાંથી ઉદય પામતા ધૂમકેતુઓ પણ ફળ આપનારા કહેવાય છે.
સુભિક્ષક્ષેમદાઃ શ્વેતકેતવઃ સોમસૂનવઃ
શ્વેત ધૂમકેતુઓ, જે ચંદ્રના પુત્ર છે, સુખાકારી અને સુરક્ષા લાવે છે.
બ્રહ્મદણ્ડાદ્ધૂમકેતુઃ પ્રજાનામન્તકૃન્મતઃ
બ્રહ્માના દંડમાંથી ઉદ્ભવેલો ધૂમકેતુ પ્રજાનો વિનાશક માનવામાં આવે છે.
અનિષ્ટદાઃ પઙ્ગુસુતા વિશિખાઃ કમકાહ્વયાઃ
પાંગુના પુત્રો, જેમને વિશિખા અને કમક કહે છે, અશુભ ફળ આપનારા છે.
સૂક્ષ્માઃ શુક્લા બુધસુતાશ્ચૌરરોગભયપ્રદાઃ
સૂક્ષ્મ અને શ્વેત, બુધના પુત્ર એવા ધૂમકેતુઓ ચોરી અને રોગનો ભય લાવે છે.