ભૂપજ્ઞગુણિપૌરાસ્વાદૃષ્ટેબ્જેજેસૃગાદિભિઃ
રાજાઓ, વિદ્વાનો, સજ્જનો અને નાગરિકોમાં, કમળમાં દેખાય છે અને સર્જકોમાં પણ જોવા મળે છે.
ધાત્વાજીવી નૃપજ્ઞાભીતન્તુવાયાધનાઃ સ્વભે
ધાતુઓથી જીવન ચલાવે છે, રાજાઓને ઓળખે છે, ડરે છે, વણકર છે અને સ્વભમાં ધનવાન છે.
જ્યોતિર્જ્ઞાઢ્યેજ્યનુ ખલુ નૃપેજ્ઞાદિકર્હરૌ
જ્યોતિષ, યજ્ઞ અને રાજજ્ઞાનમાં સમૃદ્ધ છે અને કરહરામાં પણ આવું જ છે.
જૂકે ભૂપસ્વર્ણકારવણિજઃ શેષદૃગ્યુતે
જુકમાં રાજાઓ, સોનાર અને વેપારીઓ છે; બાકીના યુતે જોવા મળે છે.
જ્ઞાતિક્ષ્માજનયાશ્ચાયે સદ્ભિર્દર્મી શઠસ્તથા
સગાઓ, ધરતી પર જન્મેલા અને છાયાઓમાં, સજ્જનો સાથે ધર્મી અને ક્યારેક કપટી હોય છે.
કુંભે શેષૈશ્ચ હાસ્યજ્ઞનૃપજ્ઞાઃ સદ્ભિરન્ત્યભે
કુંભમાં અને બાકીના સાથે, હાસ્યમાં નિપુણ, રાજજ્ઞાનમાં પારંગત અને અંત્યભમાં સજ્જનો સાથે હોય છે.
ત્ર્યંશે તત્પતિમિત્રર્ક્ષગતેર્યુક્તેક્ષિતસ્તથા
ત્રીજા ભાગમાં, પતિ, મિત્ર અને તારાઓ સાથે જોડાયેલો જણાય છે.
આરક્ષેકો વધરુચિર્નિયુદ્ધકુશલોર્ઽથવાન્
તે રક્ષક છે, હિંસક પ્રવૃત્તિ ધરાવે છે, યુદ્ધમાં કુશળ છે અને ધનવાન છે.
કવિઃ સુખી બુધાંશે તુ નટચૌરજ્ઞશિલ્પિનઃ
જ્ઞાનીઓના ભાગમાં, તે કવિ છે, સુખી છે, અને અભિનેતા, ચોર તથા કારીગરોની જાણકારી ધરાવે છે.
ક્રોધી નિધીશો માત્યો વા નૃપો હિંસ્રો સુતો હરેઃ
તે ક્રોધી છે, ધનની માલિકી ધરાવે છે, મંત્રી છે, હિંસક રાજા છે અથવા હરિનો પુત્ર છે.
અલ્પાપત્યો દુઃખિતો ખો દુષ્ટસ્ત્રીસૌરિભાગગે
તેને સંતાન ઓછું છે, દુઃખી છે અને જો ખરાબ સ્ત્રી કે શત્રુના ભાગમાં હોય તો દુષ્ટ બને છે.
વર્ગોત્તમે ખે પરભે પલ મુક્તં શુભં ક્રમાત્
શ્રેષ્ઠ વર્ગમાં, આકાશમાં અથવા બીજાના ભાગમાં હોય ત્યારે ક્રમશઃ શુભ ફળ મળે છે.
રાશીક્ષણફલં રુદ્ધ્વા દદાત્યંશપલં સ્પુટમ્
રાશિ અને અંશનું ફળ રોકીને, તે સ્પષ્ટ રીતે ભાગનું ફળ આપે છે.
મેષે ધની તૈમિરકઃ સિંહે રાત્ર્યન્ધ એવ ચ
મેષમાં, તે ધનવાન છે પણ અંધકારથી પીડાય છે; સિંહમાં, તે રાત્રે અંધ છે.
દ્વિતીયેર્ઽકે બહુધનો નૃપદણ્ડ્યો મુખામયી
બીજા સ્થાને અને સૂર્ય સાથે, તે બહુ ધનવાન છે, રાજાની દંડને પામે છે અને મોઢાની બીમારીથી પીડાય છે.
ધનાપત્યોક્તિતો ધીસ્થે બલી શત્રુજિતોરિગે
ધન અને સંતાન પ્રમાણે, બુદ્ધિમાં સ્થિત હોય તો તે બળવાન અને શત્રુઓ પર વિજયી થાય છે.
સુતાર્થસુખભા ભારયે દશમે શ્રુતશૌર્યવાત્
સંતાન અને સુખના ભાવે, તુલામાં, દશમ સ્થાને, તે વિદ્વાન, શૂરવીર અને મહાન છે.
મૂકોધો બધિરઃ પ્રેષ્યો જેગે ખાઞ્ચાજગે ધની
તે મૌન, પાગલ, બહેરો અને દાસ છે; મિથુનમાં લૂલો છે, ધનુમાં ધનવાન છે.
સાધુભાવઃ સુખગતે ધીસ્થે કન્યાપ્રજોલસઃ
શુભ રાશિમાં સારા સ્વભાવનો, બુદ્ધિમાં સ્થિત હોય તો વિદ્વાન અને પુત્રી-પુત્રોથી તેજસ્વી છે.
વ્યાધિપૂડાન્વિતો મૃત્યૌ ભાનુર્દ્ધનગે મિત્રધનાન્વિતઃ
મૃત્યુ સમયે રોગ અને ફોડાથી પીડાય છે; સૂર્ય ધનસ્થાને હોય ત્યારે મિત્ર અને ધનથી યુક્ત છે.
ક્ષુદ્રાએંઽગહીનો વ્યયગે ચન્દ્રે પ્રોક્તં ફલં બુધૈઃ
વ્યયસ્થાને હોય ત્યારે તે નાનો અને અંગહીન છે; ચંદ્રના આ સ્થાનનું ફળ જ્ઞાનોએ કહ્યું છે.
ધર્મપાપસમાચારો ઽન્યત્ર સૂર્યસમો મતઃ
તેનું વર્તન ધર્મ અને પાપ બંને છે; અન્યત્ર, તે સૂર્ય સમાન માનવામાં આવે છે.
ધર્મજ્ઞો વિસ્તૃતગુણો ગાધોજ્ઞેયરતોર્ઽકવત્
તે ધર્મ જાણે છે, અનેક ગુણોથી યુક્ત છે, ઊંડો છે અને જ્ઞાનની ઇચ્છા ધરાવે છે, સૂર્ય જેવો.
નીચસ્તપસ્વી ચષ્ણવની લોભીદુષ્ટસ્તનોર્ગુરો
તે નીચ, તપસ્વી, લોભી, દુષ્ટ અને શરીરનો ગુરુ છે.
સુખિતસ્તનપસ્યે ચ ભૃગૌ જીવવદન્યતઃ
સ્તન દેખાય ત્યારે આનંદિત થાય છે અને ભૃગુઓમાં એ બીજા રીતે જીવંત જ હોય છે.
અલસો લગ્નગે મન્દે ધર્માત્સ્વોઞ્ચગતે નૃપઃ
લગ્નમાં હોય ત્યારે આળસુ બને છે, મંદ ગતિના રાશીમાં નબળો બને છે અને ઢળી રહેલી રાશીમાં ધર્મ ગુમાવે છે, રાજા.
પૂર્ણમુચ્ચેથ પાદોનફલં મૂલત્રિકોણગે
પૂર્ણ અને ઉચ્ચ સ્થાને હોય ત્યારે પૂરું ફળ આપે છે; મૂળ કે ત્રિકોણમાં ફળ ઓછું મળે છે.
શત્રુભે ઽલ્પં તથા નીચાસ્તઙ્ગતે ફલશૂન્યતા
શત્રુ સાથે હોય ત્યારે ઓછું ફળ મળે છે અને નીચ કે અસ્તમાં હોય ત્યારે ફળ મળતું નથી.
બન્ધુપૂજ્યો ઽથધનવાન્સુખી ભોગી નૃપઃ ક્રમાત્
કરમશઃ, સગાંઓમાં માન પામે છે, પછી ધનવાન બને છે, સુખી રહે છે અને ભોગ ભોગવે છે.
નૃપશ્ચ મિત્રભાસ્થેષુ ખેટે વ્રેકાદિષુ ક્રમાત્
અને રાજા, ગ્રહ મિત્ર રાશિમાં, મેષથી શરૂ કરીને ક્રમશઃ હોય ત્યારે—