દુરુધરા ચૈવ વિધૌ જ્ઞેયઃ કેમુદ્રુમો ઽન્યથા
કેમુદ્રુમ દોષ ભાગ્યમાં સહન કરવો ખૂબ જ મુશ્કેલ ગણાય છે.
નીરોગઃ શીલવાન્ ખ્યાતઃ સુવેષશ્ચાનફઆભવઃ
એ વ્યક્તિ તંદુરસ્ત, સારા સ્વભાવનો, પ્રસિદ્ધ, સુંદર વસ્ત્રો પહેરનાર અને દુઃખરહિત હોય છે.
કેમુદ્રુમે ઽતિમલિનો દુઃખી નીચો ઽથ નિર્ધનઃ
કેમુદ્રુમ દોષમાં એ વ્યક્તિ અત્યંત અશુદ્ધ, દુઃખી, નીચ અને ગરીબ બને છે.
સુકીર્તિર્નિપુણં વિદ્વાંસં ધનિનં તથા
એની સારી પ્રતિષ્ઠા હોય છે, કુશળ, વિદ્વાન અને ધનવાન પણ હોય છે.
સમન્દો ધાતુકુશલં તથા ભાડંવિદં મુને
એ બુદ્ધિશાળી, ધાતુઓની સમજ ધરાવનાર અને કરારની જાણકારી ધરાવનાર હોય છે, હે મુનિ.
કુર્યાત્સજ્ઞોર્થનિપુણં નમ્રં સત્કીર્તિસંયુતમ્
એ વ્યક્તિને અર્થપૂર્ણ કામોમાં નિપુણ, વિનમ્ર અને સારા નામવાળા બનાવે છે.
સસિતોસુકવેત્તારં સાર્કિપોનભવં મુને
એ કાવ્યનું જ્ઞાન ધરાવનાર, ઘી અને મધની ઓળખ ધરાવનાર હોય છે, હે મુનિ.
સશુક્રે દ્યૂતક્રર્હેયો નૃતી દ્યૂતિ સમન્દકે
શુક્ર સાથે એ જુગાર રમવા યોગ્ય, અને સમંદ સાથે નૃત્ય તથા જુગાર રમનાર બને છે.
સભાર્ગવેસમન્દે લુબ્ધકઃ ક્રૂરો નરો ભવતિ નારદ
ભાર્ગવ અને સમંદ સાથે એ માણસ શિકારી અને ક્રૂર બને છે, હે નારદ.
કવૌ સ મન્દમન્દાક્ષા વ વનિશ્રયવિત્તવાન્
કવિ સાથે એ ધીમી ચાલવાળો, કોમળ દૃષ્ટિવાળો અને જંગલના સંપત્તિમાં ધનવાન બને છે.
કુજજ્ઞેજ્યાજશુક્રાર્કિસૂર્યઃ પરિવ્રજેન્નરઃ
કુજ, ગુરુ, શુક્ર અને સૂર્ય સાથે એ માણસ યાયાવર બને છે.
તત્સ્વામિભિઃ પરિદજિતૈઃ પ્રવ્રજ્યાપ્રચ્યુતિર્ભવેત્
પોતાના સ્વામી દ્વારા હરાવાતા, એ સંન્યાસથી વિમુખ થાય છે.
જન્મપોન્યૈર્યદ્યદૃષ્ટો મન્દં પશ્યતિ નારદ
જન્મ સમયે જે કંઈ જોવામાં આવે, જો એ મંદ સાથે હોય તો એ બધું જોઈ શકે છે, હે નારદ.
ભૌમાર્કાંશે સૌરદૃષ્ટે ચન્દ્રે વા દીક્ષિતો ભવેત્ અનેકસૌખ્યાર્થગુણાલગ્ને સૌમ્યત્રયે સ્થિતે
મંગળ કે સૂર્યના ભાગમાં ચંદ્ર પર શનિની દૃષ્ટિ હોય, અથવા દીક્ષા લીધેલી હોય, અને ત્રણ શુભ ગ્રહો લગ્નમાં હોય ત્યારે અનેક ગુણો અને સુખ મળે છે.
બહૂભુગ્પદારગ્નૌ સ્થિરધીઃ પ્રિયવાક્તથા
ઘણા સંપત્તિવાળો, સ્થિર બુદ્ધિ ધરાવતો અને મીઠી બોલી બોલનાર હોય છે.
દાન્તો રોગી શુભો ઽદિત્યાં પુષ્યર્યજન્મા કવિઃ સુખી
દંતવંત, રોગી, સૂર્યમાં શુભ, પુષ્યમાં જન્મેલો, કવિ અને સુખી હોય છે.
પત્રે ભોગી ધની ભક્તો દાતા પ્રિયવચા ભગે
ભાગમાં એ ભોગવી, ધનવાન, ભક્ત, દાનશીલ અને મીઠા વચન બોલનાર હોય છે.
ચિત્રાંબરઃ સુદૃક્ત્વાષ્ટ્રે ન ચ ધર્મદયાપરઃ
વિભિન્ન વસ્ત્રો પહેરનાર, સારી દૃષ્ટિ ધરાવનાર, કળામાં નિપુણ, પણ ધર્મ કે દયામાં રુચિ ન ધરાવનાર હોય છે.
શાક્રે ધર્મપરસ્તુષ્ટો મૂલે માની ધની સુખી
શાક્રમાં ધર્મપ્રેમી વ્યક્તિ સંતોષી હોય છે; મૂળમાં એ ઘમંડી, ધનવાન અને સુખી હોય છે.
કર્ણે ધની સુખી ખ્યાતો દાતા શૂરો ધની વસૌ
કર્ણમાં ધનવાન, સુખી, પ્રસિદ્ધ, દાનશીલ, શૂરવીર અને ગાય-ધનથી સમૃદ્ધ હોય છે.
બુધ્ને વક્તા સુખી કાન્તઃ પૌષ્ણે શૂરો ધની શુચિઃ
બુધ્નમાં વક્તા, સુખી અને મનમોહક હોય છે; પૌષ્ણમાં શૂરવીર, ધનવાન અને શુદ્ધ હોય છે.
યુગ્મે સ્રીદ્યૂતશાસ્રજ્ઞઃ સ્રૈણો હ્રસ્વઃ સ્વભે વિધૌ
યુગ્મમાં જૂઆ અને રાજકાજમાં નિપુણ હોય છે; સ્રૈણમાં નાનકડા; સ્વભ અને વિધુમાં પણ આવું જ.
ધર્મી શ્લક્ષ્ણઃ સુધીઃ ષષ્ટે પ્રાજ્ઞઃ પ્રાંશુર્ધની ઘટે
છઠ્ઠામાં ધર્મી, નમ્ર અને બુદ્ધિશાળી હોય છે; ઘટમાં વિદ્વાન, ઊંચા અને ધનવાન હોય છે.
મૃગે ઽલસો ઽટનઃ સ્વક્ષઃ પરદારાર્થહૃદ્ધટે
મૃગમાં આળસી, ફરતો અને સુંદર હોય છે; ઢઠમાં પરસ્ત્રીઓની ઇચ્છા રાખે છે.
પૂજ્યો લુબ્ધો ઽધનસખો મેષાદૌ ભાસ્કરે જનૌ
મેષના આરંભે માન્ય, લોભી અને મિત્રવિહોણો હોય છે; ભાસ્કરમાં લોકોમાં રહે છે.
બૌધે કૃતજ્ઞો જૈવે તુ ખ્યાતઃ શૌક્રે ઽન્યદારિકઃ
બુધમાં ઋણસ્વીકારક; જયવમાં પ્રસિદ્ધ; શાક્રમાં પરસ્ત્રીઓમાં આસક્ત હોય છે.
સ્રીદ્વેષ્યઃ સ્વજનદ્વેષીનિયરત્યઃ સધીયનઃ
શ્રીથી દ્વેષ રાખે છે, સ્વજનો સાથે પણ દુશ્મનાઈ રાખે છે, અયોગ્ય વર્તનમાં રુચિ ધરાવે છે અને બુદ્ધિશાળી છે.
સેનાનીઃ સ્ત્ર્યર્થપુત્રાઢ્યઃ દક્ષમૈશ્યઃ પરિચ્છદી
સેનાપતિ, સ્ત્રીઓ માટે પુત્રોથી સમૃદ્ધ, કુશળ, સત્તાવાન અને સેવકો ધરાવે છે.
સ્ત્ર્યાપ્તાર્થો મન્દશોકાઢ્યો બન્ધુદ્વેષી ધનાઘવાન્
સ્ત્રીઓ દ્વારા ધન મેળવે છે, હળવા દુઃખથી સમૃદ્ધ છે, સંબંધીઓથી દુશ્મનાઈ રાખે છે અને ધનમાં ગરીબ છે.
વ્યઙ્ગજાર્થો ખપ્રસૂકો વિધિમિત્રો સુખત્રયઃ
અપંગોથી ધન મેળવે છે, આકાશમાં જન્મેલો છે, ભાગ્યનો મિત્ર છે અને ત્રણ પ્રકારના સુખ ધરાવે છે.