સૂર્યસ્તદ્દૃષ્ટિગો વાપિ જ્ઞેયો જ્યોતિર્વિદાં વરૈઃ
જો સૂર્ય એ સ્થાને હોય કે દૃષ્ટિ આપે, તો તે જ્યોતિષીઓ દ્વારા એવું જ માનવું જોઈએ.
કોશાદતૌ તુ યમલૌ જાયેતે મુનિસત્તમ
હે શ્રેષ્ઠ મુનિ, તુલા રાશિમાં જોડી બાળકો જન્મે છે.
લગ્નમિન્દું ચ સાર્કેન્દું ન પશ્યતિ યદા ગુરુઃ
જ્યારે બૃહસ્પતિ લઘ્ન, ચંદ્ર કે સૂર્ય-ચંદ્ર સંયોગને ન જુએ, ત્યારે એવો ફળ મળે છે.
પાપભસ્થૌ પાપખેટૈઃ સૂર્યાર્ઘાનત્રિકોણગૌ
જો ચંદ્ર પાપ રાશિમાં, પાપ ગ્રહો સાથે હોય અને સૂર્ય પાપ ગ્રહો સાથે ત્રિકોણમાં હોય, તો એવો ફળ મળે છે.
પૂર્ણ ઇણ્ઢૌ સ્વભેશેજ્ઞે શુભે મુવ્યંવુજે તનૌ
પૂર્ણ ચંદ્ર હોય, પોતાનાં રાશિમાં કે શુભ સ્થાનમાં હોય ત્યારે શરીર સુંદરતા અને સારા ગુણોથી યુક્ત થાય છે.
અબ્ધાઙ્ગમન્ભગઃ પૂર્ણે જ્યો વા પશ્યતિ નારદ
નારદજી, જો પૂર્ણ ચંદ્ર પર શુભ ગ્રહોની દૃષ્ટિ હોય, તો એ વ્યક્તિનું રૂપ આકર્ષક બને છે.
પાપદૃષ્ટે યમે ગુદ્યાં જન્માઙ્ગાજવ્યયસ્થિતે
જો ચંદ્ર પર પાપ ગ્રહોની દૃષ્ટિ હોય, યમની રાશિમાં હોય, અથવા લગ્ન દુર્ભળ હોય, તો શરીરને નુકસાન થાય છે.
મન્દે જન્મગતે લગ્ને બુધસૂર્યેન્દુવીક્ષિતે
જન્મ સમયે લગ્ન દુર્બળ હોય, પણ બુધ, સૂર્ય કે ચંદ્રની દૃષ્ટિ હોય, તો એ વ્યક્તિને મધ્યમ ભાગ્ય મળે છે.
શ્મશાને લગ્નદૃગસૃગ્રામ્યસ્થાનેબ્જભાર્ગવૌ
લગ્ન કે તેના સ્વામી દ્વાદશ સ્થાનમાં, શમશાન કે એવા સ્થળે હોય અને ત્યાં શુક્ર કે મંગળ હોય, તો એ વ્યક્તિનો એવાં સ્થળો સાથે સંબંધ રહે છે.
શિલ્પાલયે બુધો જન્મ કુર્યાદ્બલસમન્વિતઃ
જન્મ સમયે બુધ કળાના ઘરમા મજબૂત હોય, તો એ વ્યક્તિ કળા અને હુન્નરમાં નિપુણ બને છે.
ત્રિકોણગજ આરાર્ક્યોરસ્તે વા સૃજ્યતે ઽમ્બયા
લગ્ન ત્રિકોણ કે ચતુષ્કોણમાં, ગુરુ કે સૂર્ય સાથે, અથવા ચંદ્રની દૃષ્ટિમાં હોય, તો એ વ્યક્તિ ભાગ્યશાળી જન્મે છે.
પાપદૃષ્ટે વિધૌલગ્ને ઽસ્તેકુજે તુ વિનશ્યતિ
લગ્ન પર પાપ ગ્રહોની દૃષ્ટિ હોય, દ્વાદશ સ્થાનમાં હોય, અથવા કેતુ સાથે હોય, તો એ વ્યક્તિનો નાશ થાય છે.
પાપેદ્યતાયુર્ભવતિ માસઃ સાર્થૈઃ પરૈરપિ
જો ચંદ્ર પાપ ગ્રહોથી પીડાય છે, તો મહીનો શુભ હોય છતાં આયુષ્ય ઓછું થાય છે.
તરુગેહે શુભે નીચે નૈકસ્થદૃષ્ટૌ લગ્નેન્દુઃ
જન્મ સમયે ચંદ્ર વૃક્ષમાં, શુભ કે નીચા સ્થાને, અથવા અનેક ગ્રહોની દૃષ્ટિમાં હોય, તો ફળ મિશ્ર મળે છે.
મન્દર્ક્ષાંશે વિધૌ તુર્યે મન્દદૃષ્ટે ઽબ્જગે ઽપિ વા
ચંદ્ર ચૌથું સ્થાન, શનિની રાશિમાં, શનિ કે શુક્રની દૃષ્ટિમાં હોય, તો પણ એ જ ફળ મળે છે.
શીર્ષે પૃષ્ટોદયે જન્મ તદ્વદેવ વિનિર્દિશેત્
જન્મ માથા પર કે પીઠ ઊગતી વખતે થાય, તો ફળ પણ એ પ્રમાણે કહેવું જોઈએ.
જીર્ણોદ્ધૃતં ગૃહં મન્દે સૃજિ દગ્ધં ન વા વિધૌ
ઘર જૂનું કે તૂટી ગયેલું હોય અને શનિ લગ્નમાં હોય, તો વ્યક્તિ તૂટી ગયેલા, બળેલા ઘરમાં જન્મે છે અથવા જન્મતો નથી.
ચિત્રયુક્તં નવં શુક્રે દૃઢે રમ્યે ગુરૌ ગૃહમ્
શુક્ર મજબૂત અને સુંદર સ્થાને, અથવા ગુરુ સુખદ ઘરમા હોય, તો વ્યક્તિ નવા અને શોભાયમાન ઘરમાં જન્મે છે.
વૃષે પશ્ચાન્મૃગે સિંહે દક્ષિણે વસતિર્ભવેત્
લગ્ન વૃષભ, મકર, સિંહ કે દક્ષિણ દિશામાં હોય, તો નિવાસ એ જ સ્થળે થાય છે.
પર્થઙ્કે વાસ્તુવત્પાદાસ્રિષદઙ્કાન્ત્યરાશયઃ
લગ્ન મેષ, કર્ક, તુલા કે મીનમાં હોય, તો ઘર એ રાશિના અંતે કે કિનારે હોય છે.
ચક્રાદ્ધિ બહિરન્તશ્ચ દૃશ્યાદૃશ્યોપરે ઽન્યથા
રાશિચક્ર પ્રમાણે, અંદર-બહાર, દેખાતા-અદૃશ્ય, કે અન્ય રીતે પણ ફળ નક્કી થાય છે.
ચન્દ્રનન્દાંશવદ્વર્ણઃ શીર્ષાદ્યઙ્ગવિભાગ યુક્
માથા અને અંગોના વિભાગ પ્રમાણે, શરીરનો રંગ ચંદ્ર, બુધ કે ગુરુ જેવો હોય છે.
કણ્ઠાંસપાર્શ્વહૃદ્દ્વોષઃ ક્રોડંનાભિશ્ચ બાસ્તિકાઃ
કંઠ, ખભા, બાજુઓ, હૃદય, છાતી, નાભિ અને મૂત્રાશય.
જઙ્ઘેપાદૌ ચોભઘયત્ર ત્ર્યંશૈઃ સમુદિતૈર્વદેત્
જાંઘ અને પગમાં, જ્યાં દુઃખ થાય ત્યાં, ત્રણ પ્રકારના સંયોજન પ્રમાણે જણાવવું.
સ્વર્ક્ષાંશે સ્થિરયુક્તે તુ નૈજ આગન્તુકો ઽન્યથા
જો પોતાનું રાશિ ભાગ સ્થિર અને જોડાયેલું હોય તો તે પોતાનું કહેવાય, નહિ તો પરકું કહેવાય.
ભુજેર્ઽકે કાષ્ટપશુજો જેતુઃ શૃઙ્ગ્યજયોનિજઃ
ભુજામાં, ખાસ જગ્યાએ, કાંઠ, પશુ, વિજેતા, શૃંગ ધરાવનાર, યજ્ઞથી જન્મેલો કે ગર્ભથી ઉત્પન્ન થયેલો સંકેત હોય ત્યારે દુઃખ થાય છે.
વ્રણોશુભકૃતઃ પૃષ્ટેતનૌ રાશિસમાશ્રિતે
પીઠ કે શરીર પર રાશિ જોડાય ત્યારે ઘા કે વિકૃતિ થાય છે.
ચતુરસ્રઃ પિઙ્ગદૃક્ ચ પૈત્તિકો ઽલ્પકચો રવિઃ
ચોરસ આકાર, પીળા આંખો, પિત્તવાળું સ્વભાવ, ઓછી વાળવાળું અને રવિના પ્રભાવે.
ક્રૃરદૃક્તરુણો ભૌમઃ પૈત્તિકશ્ચપલસ્તથા
તીક્ષ્ણ નજરવાળો, યુવાન, મંગળના પ્રભાવે, પિત્તવાળું સ્વભાવ અને ચંચળ.
પિઙ્ગકે શ્લક્ષણો દીર્ઘઃ કફીધીમાન્ગુરુર્મતઃ
પીળો, નરમ, ઊંચો, કફવાળું સ્વભાવ, બુદ્ધિશાળી અને ગુરુના પ્રભાવે.