વર્તતે યત્ર માર્તાણ્ડઃ કથં તત્રતમો ભવેત્
જ્યાં સૂર્ય પ્રકાશે છે, ત્યાં અંધકાર કેમ રહી શકે?
ચકાર તત્સરસ્તીરે મુનિપ્રોક્તવિધાનતઃ
તે સ્ત્રીએ મુનિએ કહેલી રીત પ્રમાણે એ સરોવર કાંઠે વિધિ કરી.
પ્રપેદે પરમં ધામ નત્વા ચૌર્વં મુનીશ્વરમ્
ઔર્વ મુનિને નમન કરીને, તેણે પરમ સ્થાન પ્રાપ્ત કર્યું.
પરં પદં પ્રયાન્ત્યેવ મહદ્ભિરવલોકિતાઃ
જેને મહાન લોકો માન આપે છે, તેઓ ખરેખર પરમ અવસ્થાએ પહોંચે છે.
યદિ પશ્યતિ પુણ્યાત્મા સ પ્રયાતિ પરાં ગતિમ્
જો પુણ્યશાળી આત્મા તેને જુએ, તો તે સર્વોચ્ચ ગતિ પ્રાપ્ત કરે છે.
ચકાર તસ્ય શુશ્રૂષાં સપત્ન્યા સહ નારદ્
નારદ, તેણે પોતાની સહપત્ની સાથે મળીને તેની સેવા કરી.
ચક્રાતે ભક્તિભાવેન શુશ્રૂષઆં પ્રતિવાસરરમ્
તેઓએ દરરોજ ભક્તિભાવથી સેવા આપી.
તસ્યાઃ પાપમતિર્જાતા સપત્ન્યાઃ સંપદં પ્રતિ
તેના મનમાં સહપત્નીની સંપત્તિ જોઈને દુષ્ટતા આવી.
ન સ્વપ્રભાવં ચક્રે વૈ ગરો મુનિનિષેવયા
ગરએ પોતાનો બળ દેખાડ્યું નહીં, કારણ કે તે ઋષિઓની સેવા કરવા માં લાગેલો હતો.
ચકાર સેવાં તેનાસૌ જીર્ણપુણ્યેન કર્મણા
તેના જૂના પુણ્યના કર્મથી, તેણે સેવા કરી.
સુષાવ સુશુભે કાલે શુશ્રૂષાનષ્ટકિલ્બિષા
તે યોગ્ય સમયે નિષ્કલંક અને એકાગ્રતાથી શુદ્ધ હૃદયથી સેવા કરતો રહ્યો.
ન તદાતિસુખં કિં વા નરાણાં પુણ્યકર્મણામ્
પુણ્ય કરનાર મનુષ્યોને શું ખરેખર મોટું સુખ મળે છે?
તત્સર્વં નાશયત્યાશુ પરિચર્યા મહાત્મનામ્
મહાન આત્માઓની સેવા એ બધું તરત જ નાશ કરી નાખે છે.
કલામાત્રો ઽપિ શીતાશુઃ શંભુના સ્વીકૃતો યથા
જેમ શિવે સ્વીકારેલા થોડી ઠંડી રાખ પણ શુભ ફળ આપે છે.
ઇહામુત્ર ચ વિગ્નેન્દ્ર સન્તઃ પૂજ્યતમાસ્તતઃ
અહીં અને પરલોકમાં, હે વિઘ્નોના સ્વામી, સજ્જનો સૌથી વધુ પૂજનીય છે.
ગર્ભં પ્રાત્પો ગરો જીર્ણો માસત્રયમહો ઽદ્ભુતમ્
ગરે, થાકેલી સ્થિતિમાં, ગર્ભમાં પ્રવેશ કર્યો; ત્રણ મહિના વીતી ગયા—આ આશ્ચર્યજનક ઘટના હતી.
જાતકર્મ ચચકારાસૌ તન્નામ સગરેતિ ચ
જન્મ સંસ્કાર કર્યા અને બાળકનું નામ સગર રાખવામાં આવ્યું.
ચૌલોપવીતકર્માણિ તથા ચક્રે મુનીશ્વરઃ
મુનિએ ચૂડાકર્મ અને યજ્ઞોપવીત જેવા સંસ્કારો પણ કરાવ્યા.
સમર્થં સગરં દૃષ્ટ્વા કિઞ્ચિદુદ્ભિન્નશૈશવમ્
જ્યારે સગરને શક્તિશાળી છતાં થોડું બાળપણ દેખાતું હતું, ત્યારે...
સગરઃ શિક્ષિતસ્તેન સમ્યગૌર્વર્ષિણા મુને
સગરને ઋષિ ઔર્વે યોગ્ય રીતે શિક્ષણ આપ્યું.
સભિત્કુશાંવુપુષ્પાદિ પ્રત્યહં સમુપાનયત્
તે દરરોજ દર્ભા ઘાસ, ફૂલો અને અન્ય ઉપહાર લાવતો.
ઉવાચ પ્રાઞ્જલિર્ભૂત્વા સગરો વિનયાન્વિતઃ
સગરે વિનમ્રતાથી હાથ જોડીને કહ્યું.
તત્સર્વં મેસમાચક્ષ્વ શ્રોતું કૌતૂહલં મમ
મને આ બધું સાંભળવાની ઉત્સુકતા છે, કૃપા કરીને મને બધું કહો.
પિત્રા વિહીના યે લોકે જીવન્તો ઽપિ મૃતોપમાઃ
જે લોકો પિતાથી વંચિત છે, તેઓ જીવતા હોવા છતાં મૃત સમાન છે.
યસ્ય માતા પિતા નાસ્તિ સુખં તસ્ય ન વિદ્યતે
જેને માતા-પિતા નથી, તેને સુખ મળતું નથી.
અપુત્રસ્ય વૃથાં જન્મ ઋણગ્રસ્તસ્ય ચૈવ હિ
જેને પુત્ર નથી અથવા જે ઋણમાં ડૂબેલો છે, તેના જન્મનો કોઈ અર્થ નથી.
પતિહીના યથા નારી પિતૃહીનસ્તથા શિશુઃ
જેમ પતિ વિના સ્ત્રી અધૂરી હોય છે, તેમ પિતા વિના બાળક પણ અધૂરો રહે છે.
પશુહીનો યથા વૈશ્યસ્તયા પિત્રા વિનાર્ભક્તઃ
જેમ પશુ વિના વેપારી બેકામનો બને, તેમ પિતા વિના બાળક પણ બેકામનો લાગે છે.
તપો યથા દયાહીનં સથા પિત્રા વિવાર્ભકઃ
જેમ દયા વિના તપ વ્યર્થ હોય છે, તેમ પિતા વિના બાળક પણ વ્યર્થ લાગે છે.
બેદહીનો યથા વાજી તથા પિત્રા વિનાર્ભક્તઃ
જેમ વાઘા વિના ઘોડો નિયંત્રણમાં રહેતો નથી, તેમ પિતા વિના બાળક પણ નિયંત્રણ વિના રહે છે.