સ્રુક્સ્ત્રુવૌ ચાક્ષમાલા ચ યા શક્તિર્દક્ષિણે કરે
જમણા હાથમાં હવનકુંડની ચમચી, ચમચો, જપમાળા અને શક્તિ હોય છે.
મેષારૂઢં ચતુઃશૃઙ્ગં બાલાદિત્યસમપ્રભમ્
તે મેષ પર બેસેલો, ચાર શીંગવાળો અને નવાં ઉગતા સૂર્ય જેવો તેજ ધરાવે છે.
જ્ઞાત્વૈવમગ્નિદેહં તુ હોમકર્મસમાચરેત્
આ રીતે અગ્નિનું સ્વરૂપ જાણી, હવનકર્મ કરવું જોઈએ.
જુહુયાદ્યસ્તુ હસ્તેન સ વિપ્રો બ્રહ્મહા ભવેત્
જે બ્રાહ્મણ પોતાના હાથથી હવન કરે છે, તે બ્રહ્મહત્યારૂપ બની જાય છે.
સર્વકામસમૃદ્ધ્યર્થં તિલાધિક્યં હવિર્મતમ્
બધા ઇચ્છાઓની પૂર્ણતા માટે, હવનમાં વધુ તલનો ઉપયોગ કરવો કહેવામાં આવ્યો છે.
અભિચારે સૂકરી સ્યાન્મૃગી હંસી શુભાત્મકે
અભિચારમાં, હવન માટે સુઅર, હરણ કે શુભ સ્વાનનો ઉપયોગ કરવો જોઈએ.
મધ્યમાનામિકાઙ્ગુષ્ટૈર્મૃગી સુદ્રા પ્રકીર્તિતા
હરણનું હવન મધ્યમા, અનામિકા અને અંગૂઠા વડે કરવું કહેવાયું છે.
દધિમધ્વાજ્યસંયુક્ત ઋત્વિગ્ભિર્જુહુયાત્તિલૈઃ
પુજારીઓએ દહીં, મધ અને ઘી સાથે મિશ્રિત તલથી હવન કરવું જોઈએ.
કુશાસ્ત્વનામિકાસક્તાઃ કાર્યાઃ સ્યુઃ પુણ્યકર્મણિ
પુણ્યકર્મમાં અનામિકા સાથે જોડાયેલી કુશાનો ઉપયોગ કરવો જોઈએ.
ગણાનામાધિપત્યે ચ રુદ્રેણ બ્રહ્મણા તથા
ગણોના સ્વામીપદ માટે, રુદ્ર અને બ્રહ્મા દ્વારા હવન કરવું જોઈએ.
સ્વમેવ ગાહતેત્યર્થં જલં મુણ્ડાંશ્ચ પશ્યતિ
પોતાના ઘર પહોંચવા માટે, તે પાણી અને મુંડિત લોકો જોઈ શકે છે.
અન્ત્યજૈર્ગર્દ્દભૈરુષ્ટૈઃ સહૈકત્રાવતિષ્ટતે
એ વ્યક્તિ અંત્યજ, ગધેડા અને ઊંટ સાથે એક જગ્યાએ રહે છે.
વ્રજન્નપિ તથાત્માનં મન્યતે ઽનુગતં પરૈઃ વિમના વિફલારંભઃ સંસીદત્યનિમિત્તતઃ
જતાં જતાં પણ તે માને છે કે બીજાઓ તેની પાછળ આવે છે; મન દુઃખી થાય છે, કાર્ય નિષ્ફળ જાય છે અને કારણ વગર ડૂબી જાય છે.
આચાર્યત્વં શ્રોત્રિયશ્ચ ન શિષ્યો ઽધ્યયનં તથા
ત્યાં ન તો આચાર્યપદ છે, ન શાસ્ત્રજ્ઞ, ન શિષ્ય અને ન અધ્યયન.
ગૌરસર્ષ પકલ્કેન સ્વસ્તિ વાચ્યા દ્વિજૈઃ શુભાઃ
ગાયનું ઘી અને રાઈથી, બ્રાહ્મણો શુભ આશીર્વાદ બોલે.
મૃત્તિકાં રોચનાં ગન્ધાન્ ગુગ્ગુલું ચાશુ નિક્ષિપેત્
માટી, પીળો રંગ, સુગંધિત વસ્તુઓ અને ગુગ્ગળ તાત્કાલિક મૂકે.
ચર્મણ્યાનુડુહે રક્તે સ્થાપ્યં ભદ્રાસનં તતઃ
ઉંદેરેલા પશુની લાલ ચામડી પર શુભ આસન ગોઠવે.
તેન ત્વામભિષિઞ્ચામિ પાવમાન્યાઃ પુંનતુ તે
હું આથી તને અભિષેક કરું છું; પાવન જળ તને શુદ્ધ કરે.
ભગમિન્દ્રશ્ચ વાયુશ્ચ ભગં સપ્તર્ષયો દદુઃ
ભાગ, ઇન્દ્ર, વાયુ અને સાત ઋષિઓએ સમૃદ્ધિ આપી છે.
લલાટે કર્ણયોરક્ષ્ણોરાપસ્તુદન્તુ સર્વદા
પાણી તારા કપાળ, કાન અને આંખોનું હંમેશા રક્ષણ કરે.
જુહુયાન્મૂર્દ્ધનિ કુશાન્સવ્યન પરિગૃહ્ય ચ
ડાબા હાથથી કુશ પકડીને, માથા પર અર્પણ કરવું.
કૂષ્માણ્ડો રાજપુત્ર શ્ચેત્યન્તે સ્વાહાસમાન્વિતૈઃ
'કૂષ્માંડ', 'રાજપુત્ર' અને એવા મંત્રો 'સ્વાહા' સાથે બોલવા.
દદ્યાઞ્ચતુષ્પથે સૂર્ય્યે કુશાનાસ્તીર્ય્ય સર્વતઃ
ચોરાસ્તા પર, સૂર્યમુખી થઈને, ચારે બાજુ કુશ પાથરવી.
મત્સ્યાન્પક્વાંસ્તથૈવામાન્માંસમેતાવદેવતુ
પકાવેલા અને કાચા માછલી, તેમજ માંસ પણ એ જ રીતે અર્પણ કરવું.
મૂલકં પૂરિકાપૂપાંસ્તથૈવોટસ્રજો ઽપિ ચ
મૂળા, પૂરી, પાપડી અને કૂમળાં ફૂલોની માળા પણ એ જ રીતે અર્પણ કરવી.
એતાન્સર્વાનુપાહૃત્ય ભૂમૌ કૃત્વા તતઃ શિરઃ
આ બધું લાવી જમીન પર મૂકી, પછી માથું ઝુકાવવું.
દુર્વાસર્ષપપુષ્પાણાં દત્ત્વાર્ઘ્યં પૂર્ણમઞ્જલિમ્
દૂર્વા, રાઈ અને ફૂલો સાથે પૂર્ણ અંજલિ જળ અર્પણ કરવું.
પુત્રાન્દેહિ ધનં દેહિ સર્વાન્કામાંશ્ચ દેહિ મે
મને પુત્ર આપ, મને ધન આપ, મને સર્વે ઇચ્છાઓ આપ.
ધૂપૈદર્પિશ્ચૈ નૈવેદ્યૈર્ગન્ધમાલ્યાનુલેપનૈઃ
ધૂપ, દીવો, ભોજન, સુગંધિત ફૂલો અને લપસાણથી પૂજા કરવી.
બ્રાહ્મણાન્ભોજયેત્પશ્ચાદ્વસ્ત્રયુગમં ગુરોરપિ
પછી બ્રાહ્મણોને ભોજન કરાવવું અને ગુરુને કપડાંની જોડી આપવી.