પરિપ્રણામનિરતો હરિભક્તજનપ્રિયઃ
તે હંમેશા નમન કરવામાં લાગેલો રહે છે અને હરિના ભક્તોને ખૂબ પ્રિય છે.
જયધ્વજસ્ય ચરિતં દૃષ્ટ્વા વિસ્મયમાગતઃ
જયધ્વજના કાર્યો જોઈને સૌને આશ્ચર્ય થયું.
અપૃચ્છદ્વીતિહોત્રસ્તુ વેદવેદાઙ્ગપારગઃ
વિતિહોત્ર, જે વેદ અને તેના અંગોમાં નિપુણ હતા, તેણે તેને પ્રશ્ન કર્યો.
વિષ્ણુભક્તિમતાં પુંસાં શ્રેષ્ઠો ઽસિ ભરતર્ષભ
વિષ્ણુના ભક્તોમાં, હે ભરતશ્રેષ્ઠ, તું સર્વોથી શ્રેષ્ઠ છે.
તન્મે વદ મહાભાગ કિં ત્વયા વિદિતં ફલમ્
હે મહાભાગ્યશાળી, તને કયું ફળ મળ્યું છે તે મને કહો.
સંયુક્તો ઽસિ સદા ભદ્રયદ્વિષ્ણોર્ગૃહમાર્જને
તુ હંમેશા વિષ્ણુના મંદિરમાં પવિત્ર સફાઈમાં લાગેલો રહે છે.
તથાપિ કિં મહાભાગ એતયોઃ સતતોદ્યતઃ
છતાં પણ, હે મહાભાગ્યશાળી, તું આ બે કાર્યોમાં સતત શા માટે તત્પર છે?
તદ્ બ્રૂહિ મે ગુહ્યતમં પ્રીતિર્મયિ તવાસ્તિ ચેત્
જો તને મારા પર પ્રેમ હોય તો, એ સૌથી ગુપ્ત વાત મને કહો.
વિનયાવનતો ભૂત્વા પ્રોવાચેજં કૃતાઞ્જલિઃ
વિનમ્ર થઈને, હાથ જોડીને તેણે કહ્યું.
જાતિસ્મરત્વાજ્જાનામિ શ્રોતૄણાં વિસ્મયપ્રદમ્
મારે જન્મજ્ઞાનના કારણે, શ્રોતાઓને આશ્ચર્ય થાય તેવી વાત મને ખબર છે.
રૈવતો નામ વિપ્રેન્દ્રો વેદવેદાઙ્ગપારગઃ
રૈવત નામનો એક બ્રાહ્મણ હતો, જે વેદ અને તેના અંગોમાં પારંગત હતો.
પિશુનો નિષ્ઠુરશ્ચૈવ હ્યપણ્યાનાં ચ વિક્રયી
તે દુર્ભાષી, કઠોર અને વેચવા યોગ્ય ન હોય તેવી વસ્તુઓ વેચતો હતો.
દરિદ્રો દુઃખિતશ્ચૈવ શીર્ણાઙ્ગો વ્યાધિતો ઽભવત્
તે ગરીબ બન્યો, દુઃખમાં ડૂબ્યો, શરીર દુર્બળ થઈ ગયું અને રોગથી પીડાતો રહ્યો.
મમાર નર્મદાતીરે શ્વાસકાસપ્રપીડિતઃ
શ્વાસ અને ઉધરસથી ત્રાસી, તે નર્મદા કાંઠે મૃત્યુ પામ્યો.
કામચારપરા સા તુ પરિત્યક્તા ચ બન્ધુભિઃ
તે સ્ત્રી પોતાની ઇચ્છાઓમાં જ મગ્ન રહી અને સંબંધીઓએ તેને છોડી દીધી.
મહાપાપરતો નિત્યં બ્રહ્મદ્વેષપરાયણઃ
એ હંમેશા મોટા પાપોમાં જ લાગેલો અને બ્રાહ્મણો પ્રત્યે દુશ્મનાવટ રાખતો હતો.
ગાવશ્ચ વિપ્રા બહવો નિહતા મૃગપક્ષિણઃ
ઘણી ગાયો, અનેક બ્રાહ્મણો અને અસંખ્ય હરણો તથા પક્ષીઓ મારી નાખવામાં આવ્યા.
મદ્યપાનરતો નિત્યં બહુશો માર્ગરોધકૃત્
એ હંમેશા દારૂ પીવામાં મગ્ન રહેતો અને વારંવાર રસ્તા અટકાવતો.
કદાચિત્કામસંતપ્તો ગન્તુ કામો રતિં સ્ત્રિયઃ
એક વખત કામવાસનાથી બળાતૂર થઈ, તેને સ્ત્રી સાથે સુખ માણવાની ઈચ્છા થઈ.
નિશિ રામોપભોગાર્થં શયિતં તત્ર કામિના
રાત્રે આનંદ માટે, તે ત્યાં પોતાના પ્રેમી સાથે સુતો હતો.
યાવન્ત્યઃ પાંશુકણિકાસ્તત્ર સંમાર્જિતા દ્વિજ
હે બ્રાહ્મણ, ત્યાં જેટલી ધૂળના કણો એકઠા થયા હતા—
પ્રદીપઃ સ્થાપિતસ્તત્ર સુરતાર્થં દ્વિજોત્તમ
હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણ, આનંદ માટે ત્યાં દીવો મુકાયો હતો.
એવં સ્થિતે વિષ્ણુગૃહે હ્યાગતાઃ પુરપાલકાઃ
એવી સ્થિતિમાં, વિષ્ણુના ઘરમાં શહેરના રક્ષકોએ આવી પહોંચ્યા.
આવાં નિહત્ય તે સર્વે નિવૃત્તાઃ પુરક્ષકાઃ
તેમણે અમને બન્નેને મારી નાખ્યા અને બધા શહેરના રક્ષકો પાછા ફર્યા.
કિરીટકુણ્ડલધરા વનમાલાવિભૂષિતાઃ
તેઓ મસ્તકમાળ અને કાનના કુંડળોથી શોભતા અને વનમાળાથી સજ્જ હતા.
દિવ્યં વિમાનમારુહ્ય સર્વભોગસમન્વિતમ્
તેઓ સર્વ સુખોથી ભરપૂર દિવ્ય વિમાનમાં ચઢ્યા.
તત્ર સ્થિત્વા બ્રહ્મકલ્પશતં સાગ્રં દ્વિજોત્તમ
ત્યાં તેઓ, હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણ, પૂરા બ્રહ્માના સો યુગ સુધી રહ્યા.
તતશ્ચ ભૂમિભાગેષુ દેવયોગેષુ વૈ ક્રમાત્
પછી દેવતાઓની ઈચ્છાથી, યોગ્ય સમયે, ધરતી પર જન્મ મળ્યો.
તેનૈવ મે ઽચ્યુતા સંપત્તથા રાજ્યમકણ્ટકમ્
એ જ કર્મથી, હે અચ્યૂત, મને સંપત્તિ અને નિર્વિઘ્ન રાજ્ય મળ્યું.
ભક્ત્યા કુર્વન્તિ યે સંતસ્તેષાં પુણ્યં ન વેદ્યહમ્
જે લોકો ભક્તિપૂર્વક એ કરે છે, તેમના પુણ્યની મર્યાદા હું જાણતો નથી.