હરિ ભક્તિ યુતા દૈવી તદ્ધીના હ્યાસુરી મહા
હરિભક્તિમાં શ્રદ્ધા હોય તો એ દૈવી છે; એ વિના તો ખરેખર અસુર છે.
શ્રેષ્ઠાઃ સર્વત્ર વિખ્યાતા યતો ભક્તિઃ સુદુર્લભા
શ્રેષ્ઠ લોકો સર્વત્ર પ્રસિદ્ધ છે, કેમ કે ભક્તિ અતિ દુર્લભ છે.
કામાદિરહિતા યે ચ તેષાં તુષ્યતિ કેશવઃ
જે લોકો કામાદિ દુર્ગુણોથી મુક્ત છે, તેમને કેશવ પ્રસન્ન થાય છે.
સત્પાત્રદાનનિરતાઃ પ્રયાન્તિ પરમં પદમ્
જે લોકો સારા પાત્રને દાનમાં તત્પર રહે છે, તેઓ પરમ પદ પામે છે.
પઠતાં શુણ્વતાં સદ્યઃ પાપરાશિઃ પ્રણશ્યતિ
જે લોકો પઠન કરે છે અને જે લોકો સાંભળે છે, તેમના બધા પાપો તરત જ નાશ પામે છે.
યજન્તિ જ્ઞાનયોગેન જ્ઞાનરૂપિણમવ્યયમ્
તેઓ જ્ઞાનના યોગ દ્વારા જ્ઞાનરૂપ અને અવિનાશી પરમાત્માનું પૂજન કરે છે.
યજન્તિ કર્મયોગેન સર્વધાતારમચ્યુતમ્
તેઓ કર્મયોગ દ્વારા સર્વના આધાર અને કદી ન ડગતા ભગવાનનું પૂજન કરે છે.
અજરામરવન્મૂઢાસ્તિષ્ટન્તિ નરકીટકાઃ
મૂઢ મનુષ્યો નરકના કીટક જેવી રીતે, જાણે તેઓ ક્યારેય વૃદ્ધ કે મરણ પામતા નથી એમ રહે છે.
ન યજન્તિ જગન્નાથં સર્વશ્રૈયોવિધાયકમ્
તેઓ જગતના સ્વામી અને સર્વ સુખ આપનાર ભગવાનનું પૂજન કરતા નથી.
દૈવાત્કે ઽપીહ જાયન્તે લોકાનુગ્રહતત્પરાઃ
દૈવી ઈચ્છાથી, અહીં પણ, લોકકલ્યાણ માટે તત્પર એવા લોકો જન્મે છે.
સ યાતિ પરમં સ્થાનં સર્વલોકોત્તમોત્તમમ્
એવો માણસ સર્વ લોકોથી શ્રેષ્ઠ એવા પરમ સ્થાનને પ્રાપ્ત કરે છે.
પઠતાં શૃણ્વતાં ચૈવ સર્વપાપપ્રણાશનમ્
જે લોકો પઠન કરે છે અને સાંભળે છે, તેમના બધા પાપોનો નાશ થાય છે.
યસ્ય શ્રવણમાત્રેણ વાચિમેધ ફલં લભેત્
માત્ર સાંભળવાથી જ, માણસને વાણીની ચાતુર્ય અને બુદ્ધિનું ફળ મળે છે.
વેદમાલિરિતિ ખ્યાતો વેદવેદાઙ્ગપારગઃ
તેને 'વેદમાલી' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, જે વેદ અને તેના અંગોમાં પારંગત છે.
પુત્રમિત્રકલત્રાર્થં ધનાર્જનપરો ઽભવત્
તે પુત્ર, મિત્ર, પત્ની અને સંપત્તિ માટે ધન મેળવવામાં તત્પર થયો.
ચણ્ડાલાદ્યૈરપિ તથા સંભષી તત્પ્રતિગ્રહી
તે ચંડાળ અને અન્ય નીચ જાતિના લોકો સાથે પણ વાતચીત કરતો અને તેમની પાસેથી ભેટો સ્વીકારતો.
પરાર્થં તીર્થગમનં કલત્રાર્થમકારયત્
તે બીજાના હિત માટે અને પત્નીના હિત માટે તીર્થયાત્રા પર ગયો.
યજ્ઞમાલી સુમાલી ચ યમલાવતિશોભનૌ
યજ્ઞમાલી અને સુમાલી, બંને ભાઈઓ ખૂબ જ સુંદર અને તેજસ્વી હતા.
પોષયામાસ વાત્સલ્યાદ્બહુભિઃ સાધનૈસ્તદા
પછી, વત્સલતાથી, તેણે અનેક ઉપાયો દ્વારા તેમને પોષ્યા.
સ્વધનં ગણયામાસ કિયત્સ્યાદિતિ વેદિતુમ્
પછી તેણે જાણવા માટે પોતાનું ધન ગણવાનું શરૂ કર્યું કે કેટલું છે.
વિગણય્ય સ્વયં દૃષ્ટો વિસ્મિતશ્ચાર્થચિન્તયા
જ્યારે તેણે પોતે ધન ગણ્યું, ત્યારે ધનની ચિંતામાં તે આશ્ચર્યચકિત થયો.
મેયા તપો વિક્રયાદ્યૈરેતદ્ધનમુપાર્જિતમ્
આ ધન તપ, વેપાર અને અન્ય ઉપાયો દ્વારા મેળવાયું હતું.
મેરુતુલ્યસુવર્ણાનિ હ્યસંખ્યાતાનિ વાઞ્છતિ
એ માણસ મેરુ પર્વત જેટલું સોનું, અને એ પણ અનંત માત્રામાં, મેળવવાની ઇચ્છા રાખે છે.
સર્વાન્કામાનવાંપ્નોતિ પુનરન્યઞ્ચ કાઙ્ક્ષતિ
તેને બધાં ઇચ્છિત વસ્તુઓ મળી જાય છે, છતાં પણ એ ફરી કંઈક બીજું માંગે છે.
ચક્ષુઃશ્રોત્રે ચ જીર્યેતે તૃષ્ણેકા તરુણાયતે
આંખો અને કાન તો વય સાથે બૂઢાં થઈ જાય છે, પણ ઈચ્છા તો હંમેશા યુવાન જ રહે છે.
બલં હતં ચ જરસા તૃષ્ણા તરુણતાં ગતા
વયથી શક્તિ તો નષ્ટ થઈ જાય છે, પણ ઈચ્છા તો નવયૌવન પામે છે.
સુશાન્તો ઽપિ પ્રમન્યુઃ સ્યાદ્ધીમાનપ્યતિમૂઢધીઃ
કેટલાય શાંત મનુષ્ય પણ ક્યારેક ગુસ્સે થઈ જાય છે, અને બુદ્ધિશાળી પણ ક્યારેક મૂર્ખાઈ કરે છે.
તસ્માદાશાં ત્યજેત્પ્રાજ્ઞો યદીચ્છેચ્છાશ્વતં સુખમ્
માટે, જો કોઈને સદાય રહેતું સુખ જોઈએ હોય તો, સમજદાર માણસે આશા છોડી દેવી જોઈએ.
તથૈવ સત્કુલે જન્મ આશા હત્યતિવેગતઃ
એ જ રીતે, ઉત્તમ કુળમાં જન્મ પણ આશા થકી તરત જ નષ્ટ થઈ જાય છે.
કિઞ્ચિદ્દાતાપિ ચાણ્ડાલસ્તસ્માદધિકતાં ગતઃ
થોડુંક દાન આપનાર નીચ જાતિનો માણસ પણ, જન્મથી ઉત્તમ એવા માણસ કરતાં શ્રેષ્ઠ બની જાય છે.