તત્સર્વં નિષ્ફલં પ્રોક્તં રાક્ષસૈઃ પરિસેવિતમ્
જેમાં રાક્ષસો જોડાય છે, એ બધું નિષ્ફળ ગણાય છે.
પ્રષ્ટવ્યા બ્રાહ્મણા ધર્મં સર્વધર્મફલેચ્છુભિઃ
જેને સર્વ ધર્મના ફળની ઈચ્છા હોય, તેણે ધર્મ વિષે બ્રાહ્મણો પાસેથી પૂછવું જોઈએ.
ન નિષ્પુનન્તિ વિપ્રેન્દ્ર સુરાભાણ્ડમિવાપગાઃ
હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણ, નદીઓ પણ દારૂના વાસણને શુદ્ધ કરી શકતી નથી.
મહાપાતકિનનસ્ત્વેતે તત્સંસર્ગી ચ પઞ્ચમઃ
આ બધા મહાપાપી છે અને જે એમના સંગમાં રહે છે, તે પાંચમો ગણાય છે.
સંવસેત્સહ તં વિદ્યાત્પતિતં સર્વકર્મસુ
જે એમની સાથે રહે છે, તે સર્વ કર્મોમાં પતિત ગણાય.
સ્વેનૈવ હતવિપ્રસ્ય કપાલમપિ ધારયેત્
એમણે પોતે જ મારેલા બ્રાહ્મણનું ખોપરું પણ પોતાના હાથમાં રાખવું જોઈએ.
તદ્દ્રવ્યં ધ્વજદણ્ડે તુ ધૃત્વા વનચરો ભવેત્
એ પવિત્ર પદાર્થ ધ્વજદંડ પર બાંધીને, મનુષ્યે વનમાં રહેવું જોઈએ.
સમ્યક્સંધ્યામુપાસીત ત્રિકાલં સ્નાનમાચરેત્
તેને ત્રણેય સંધ્યાના સમયે શ્રદ્ધાપૂર્વક પૂજા કરવી અને દિવસમાં ત્રણ વાર સ્નાન કરવું જોઈએ.
બ્રહ્મચારી ભવેન્નિત્યં ગન્ધમાલ્યાદિ વર્જયેત્
એમણે હંમેશા બ્રહ્મચારી રહેવું અને સુગંધ, ફૂલમાળા વગેરેનો ત્યાગ કરવો જોઈએ.
યદિ વન્યૈર્ન જીવેત ગ્રામે ભિક્ષાં સમાચરેત્
જો વનમાં મળતા ફળફૂલથી ગુજરાન ન ચાલે, તો ગામમાં ભિક્ષા માંગવી.
બ્રહ્મહા શુદ્ધિમાન્પોતિ કર્માર્હશ્ચૈવ જાયતે
બ્રાહ્મણહત્યારું વ્યક્તિ શુદ્ધ થઈ જાય પછી, તે યજ્ઞાદિ કર્મો માટે પાત્ર બને છે.
ગોનિમિત્તં દ્વિજાર્થં વા પ્રાણાન્વાપિ પરિત્યજેત્
ગાય માટે, દ્વિજ માટે અથવા અન્ય જીવ માટે પણ, પોતાનું જીવન ત્યાગવું જોઈએ.
એતેષ્વન્યતમં કૃત્વા બ્રહ્મહા શુદ્ધિમાન્પુયાત્
આમાંથી કોઈ એક કાર્ય કરીને, બ્રાહ્મણહત્યારું વ્યક્તિ શુદ્ધિ પામે છે.
અગ્નિપ્રવેશનં વાપિ મરુત્પ્રપતનં તથા
અગ્નિમાં પ્રવેશવું અથવા પવનમાં પોતાને ફેંકી દેવું પણ વિધિરૂપ છે.
આચાર્યાદિવધે ચૈવ વ્રતમુક્તં ચતુર્ગુણમ્
આચાર્ય વગેરેના વધ માટે, ચતુર્ગુણ પ્રાયશ્ચિત્ત જણાવાયું છે.
એવં વિપ્રસ્ય ગદિતઃ પ્રાયશ્ચિત્તવિધિર્દ્વિજ
હવે બ્રાહ્મણ માટેનું પ્રાયશ્ચિત્ત વિધાન કહી દીધું છે, હે દ્વિજ.
બ્રાહ્મણં હૄન્તિ યઃ શૂદ્રસ્તં મુશલ્યં વિર્દુર્બુધાઃ
જે શૂદ્ર બ્રાહ્મણને મારે છે, તેને વિદ્વાનો 'મુષલ્ય' કહે છે.
બ્રાહ્મણીનાં વધે ત્વર્દ્ધં પાદઃ સ્યાત્કન્યકાવધે
બ્રાહ્મણ સ્ત્રીના વધ માટે અર્ધું, અને કન્યાના વધ માટે ચોથું ભાગ ગણાય છે.
હત્વા તુ ક્ષત્રિયં વિપ્રઃ ષડબ્દં કુચ્છ્રમાચરેત્
જો બ્રાહ્મણે ક્ષત્રિયને મારે, તો તેને છ વર્ષ સુધી પ્રાયશ્ચિત્ત કરવું જોઈએ.
દીક્ષિતસ્ય સ્ત્રિયં હત્વા બ્રાહ્મણી ચાષ્ટવત્સરાન્
દીક્ષિતના પત્નીનું વધ કરવાથી, બ્રાહ્મણે આઠ વર્ષ સુધી પ્રાયશ્ચિત્ત કરવું પડે છે.
પ્રાવશ્ચિત્તં વિધાનં તુ સર્વત્ર મુનિસત્તમ
પ્રાયશ્ચિત્તનું નિયમ સર્વત્ર લાગુ પડે છે, હે શ્રેષ્ઠ મુનિ.
ગૌડી પૈષ્ટી ચ માધ્વી ચ વિજ્ઞેયા ત્રિવિધા સુરા
ગૌડી, પૈષ્ટી અને માધ્વી — આ ત્રણ પ્રકારની મધિરા ઓળખવી.
ક્ષીરં ઘૃતં વા ગોમૂત્રમેતેષ્વન્યતમં મુને
દૂધ, ઘી અથવા ગૌમૂત્ર — એમાંથી કોઈ એક, હે મુનિ.
પક્વાયસનિભં કૃત્વા પિબેજ્ચૈવોદકં તતઃ
તેને પકાવેલા લોખંડ જેવું બનાવી, પછી તે પાણી પીવું જોઈએ.
તામ્રેણ વાથં પાત્રેણ તત્પીત્વા મરણં વ્રજેત્
તામ્બાના વાસણમાં પીવાથી, એ માણસને મૃત્યુ આવે છે.
અજ્ઞાનાદાત્મબુદ્દ્યા તુ સુરાં પીત્વા દ્વિજશ્ચરેત્
જો કોઈ દ્વિજ અજાણતા, પોતાને ખ્યાલ ન હોય અને દારૂ પી જાય, તો તેને એ પ્રમાણે જીવન વિતાવવું જોઈએ.
યદિ રોગાનિવૃત્ત્યર્થમૌષધાર્થં સુરાં પિબેત્
જો કોઈ રોગ દૂર કરવા કે ઔષધીના હેતુથી દારૂ પીવે,
સુરાસંસ્પૃષ્ટપાત્રં તુ સુરાભાણ્ડોદકં તથા
દારૂ લાગેલું વાસણ અને દારૂના પાત્રનું પાણી પણ,
તાલં ચ પાનસં ચૈવ દ્રાક્ષં ખાર્જૂરસંભવમ્
તાડનું દારૂ, પાનસું, દ્રાક્ષ અને ખજૂરમાંથી બનતું દારૂ,
ગૌડી માધ્વી સુરા મદ્યમેવમેકાદશ સ્મૃતાઃ
ગૌડી, માધ્વી, સુરાં અને મધ્ય—આ રીતે કુલ અગિયાર પ્રકારના દારૂ કહેવાય છે.