બ્રહ્મહત્યામવાન્પોતિ નરકં ચાપિ ગચ્છતિ
જે બ્રાહ્મણહત્યા કરે છે અથવા જે પતિત છે, તે નિશ્ચિતપણે નરકમાં જાય છે.
યથાસ્વાચારનિરતં પ્રશાન્તં સત્કુલોદ્બગવમ્
વ્યક્તિએ સારા આચરણમાં તત્પર, શાંત અને ઉત્તમ કુળમાં જન્મેલો હોવો જોઈએ.
ત્રિમધુત્રિસુપર્ણજ્ઞં સર્વભૂતદયાપરમ્
તેને ત્રણ પ્રકારના મધ અને ત્રણ પ્રકારના ચોખા વિશે જાણ હોવી જોઈએ અને બધા જીવ પર અત્યંત દયા હોવી જોઈએ.
વેદાન્તતત્ત્વસંપન્નં સર્વલોકહિતે રતમ્
તેને વેદાંતના સાચા તત્વમાં પારંગત અને સર્વલોકના કલ્યાણમાં તત્પર હોવું જોઈએ.
પરોપદેશનિરતં સચ્છાસ્ત્રકથનૈસ્તથા
તે બીજાને શીખવવામાં અને સચ્ચાસ્ત્રોના ઉપદેશમાં તત્પર હોવો જોઈએ.
શ્રાદ્ધે વર્જ્યાન્મવક્ષ્યામિ શૃણુ તાન્મુસમાહિતઃ
હવે હું શ્રાદ્ધમાં ટાળવાનાં લોકોને કહું છું; ધ્યાનપૂર્વક સાંભળો.
કુષ્ટી ચ કુનખી ચૈવ લંબકર્ણઃ ક્ષતવ્રતઃ
કુષ્ઠી, વિકૃત નખવાળો, લટકતા કાનવાળો અથવા વ્રત તોડનાર—
કુવાદી પરિર્વત્તા ચ તથા દેવલકઃ ખલઃ
ખોટું બોલનાર, વલણ બદલનાર, દેવળનો સેવક કે દુષ્ટ માણસ—
અસચ્છાસ્ત્રાભિનિરતઃ પરાન્નનિગતસ્તથા
અસત્ય શાસ્ત્રોમાં તત્પર અથવા બીજાનું ખોરાક ખાવાવાળો—
કુણ્ડશ્ચ ગોલકશ્ચૈવ હ્યયાજ્યાનાં ચ યાજકઃ
મૂંડવેલો, ગોળ માથાવાળો અથવા અયોગ્ય લોકો માટે યજ્ઞ કરાવનાર—
વિષ્ણુભક્તિવિહીનશ્ચ શિવભક્તિપરાડ્મુખઃ
વિષ્ણુભક્તિથી વંચિત અને શિવભક્તિથી મુખ ફેરવનાર—
સ્મૃતિવિક્રયિણશ્ચૈવ મન્ત્રવિક્રયિણસ્તથા
સ્મૃતિગ્રંથો વેચનાર અથવા મંત્રો વેચનાર—
વેદનિન્દાપરશ્ચૈવ ગ્રામાપણ્યપ્રદાહકઃ
જે વેદની નિંદા કરે છે અને જે ગામ કે બજારની વસ્તુઓ દાનમાં આપે છે,
કૂટયુક્તિરતશ્ચૈવ શ્રાદ્ધે વર્જ્યાઃ પ્રયત્નતઃ
અને જે છેતરપિંડીના કામ કરે છે, તેમને શ્રાદ્ધમાં ખાસ કરીને દૂર રાખવા જોઈએ.
નિમન્ત્રિતો ભવેદ્વિપ્રો બ્રહ્મચારી જિતેન્દ્રિયઃ
જે બ્રાહ્મણને બોલાવવો હોય, તે બ્રહ્મચારી અને ઇન્દ્રિયોને જીતનારો હોવો જોઈએ.
નિમન્ત્રયેદ્દ્વિજં પ્રાજ્ઞં દર્ભપાણિર્જિતેન્દ્રિયઃ
બુદ્ધિશાળી દ્વિજને, જેના હાથમાં દર્ભ હોય અને જે ઇન્દ્રિયજિત હોય, તેને આમંત્રણ આપવું જોઈએ.
શ્રાદ્ધં સમાચરેદ્વિદ્વાન્કાલે કુતપસંજ્ઞિતે
પંડિતએ શ્રાદ્ધ કૂટપ કહેવાતા યોગ્ય સમયે કરવું જોઈએ.
સ કાલઃ કુતપસ્તત્ર પિતૄણાં દત્તમક્ષયમ્
એ સમયને કૂટપ કહે છે; તે સમયે પિતૃઓને જે આપો છો, તે ક્યારેય નાશ પામતું નથી.
તત્કાલ એવ દાતવ્યં કવ્યં તસ્માદ્દ્વિજોત્તમૈઃ
એટલે શ્રેષ્ઠ દ્વિજોને એ સમયે જ શ્રાદ્ધનું દાન આપવું જોઈએ.
રાક્ષસં તદ્ધિ વિજ્ઞેયં પિતૄણાં નોપતિષ્ટતિ
એ સમય રાક્ષસ ગણાય છે; એ સમયે આપેલું પિતૃઓ સુધી પહોંચતું નથી.
દાતા નરકમાન્પોતિ ભોક્તા ચ નરકં વ્રજેત્
દેનારો નરકમાં જાય છે અને લેનાર પણ નરકમાં જાય છે.
વિદ્ધાપરાહ્નિ કાયાં તુ શ્રાદ્ધં કાર્યં વિજાનતા
જાણનારો વ્યક્તિએ દિવસ વિતી જાય પછી, બપોર પછી શ્રાદ્ધ કરવું જોઈએ.
પૂર્વા ક્ષયે તુ કર્ત્તવ્યા વૃદ્વૌ કાર્યા તથોત્તરા
પહેલાની તિથિ પૂરી થાય ત્યારે શ્રાદ્ધ કરવું અને જૂની-નવી બંને તિથિનું પાલન કરવું જોઈએ.
તિથિઃ સાયાહ્નગા યત્ર પરા કાવ્યસ્ય વિશ્રુતા
જે તિથિ સાંજ સુધી રહે છે, એ શ્રાદ્ધ માટે શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે.
નૈતન્મતં હિ સર્વેષાં કાવ્યદાને મુનીશ્વર
મુનિશ્રેષ્ઠ, શ્રાદ્ધના દાન વિષે બધાનો મત આવો નથી.
પ્રાયશ્ચિત્તવિશુદ્ધાત્મા તેભ્યો ઽનુજ્ઞાં સમાહરેત્
પ્રાયશ્ચિત્તથી શુદ્ધ મનથી, તેમની પરમિશન લેવી જોઈએ.
ઉભૌ ચ વિશ્વેદેવાર્થં પિઘત્રર્થં ત્રીન્યથાવિધિ
વિશ્વદેવો અને પિતૃઓ માટે, નિયમ પ્રમાણે ત્રણ-ત્રણ દાન કરવું જોઈએ.
શ્રાદ્ધાર્થં સમનુજ્ઞાતઃ કારયેન્મણ્ડલદ્વયમ્
શ્રાદ્ધ માટે યોગ્ય રીતે અનુમતિ લઈને, બે મંડળ તૈયાર કરવા જોઈએ.
વૈશ્યસ્ય વર્તુલં જ્ઞેયં શૂદ્રસ્યાભ્યાભ્યુક્ષણં ભવેત્
વૈશ્ય માટે ગોળ મંડળ બનાવવું અને શૂદ્ર માટે છાંટવું જોઈએ.
આત્માનં વા નિયુઞ્જીત ન વિપ્રં વેદવર્જિતમ્
પોતે પોતાને નિયુક્ત કરી શકાય, પણ જે બ્રાહ્મણને વેદનું જ્ઞાન નથી, તેને નહીં.