દંષ્ટ્રાકરાલવદનમપશ્યં સમવર્તિનમ્
મારે એક ભયાનક દાંતવાળું, ભયાવહ ચહેરાવાળું પ્રાણી મારી તરફ આવતું જોયું.
અસ્ય શિક્ષાવિધાનં ચ યથાવદ્વદ પણ્ડિતં
હે પંડિત, કૃપા કરીને એ માટે યોગ્ય શિખામણ કેવી છે તે મને કહો.
ચિરં વિચારયામાસ પુનશ્ચેદમભાપત
તે લાંબા સમય સુધી વિચારતો રહ્યો અને પછી ફરી આ વિચાર આવ્યો.
એકાદશ્યાં નિરાહારઃ સર્વપાપૈઃ પ્રમુચ્યતે
એકાદશીના દિવસે ઉપવાસ કરવાથી બધા પાપોથી મુક્તિ મળે છે.
જાગરં ચોપવાસં ચ કૃત્વા નિષઅપાપતાં ગતઃ
જાગરણ અને ઉપવાસ રાખવાથી મનુષ્ય નિષ્પાપ બની જાય છે.
તાનિ સર્વાણિ નષ્ટાનિ હ્યુપવાસપ્રભાવતઃ
ઉપવાસની શક્તિથી એ બધા પાપો નાશ પામ્યા.
નાનામ દણ્ડવદ્ભૂમૌ મમાગ્રે સો ઽનુકંપિતઃ
તે દયાથી પ્રેરાયને મારી સામે જમીન પર દંડવત્ નમસ્કાર કર્યો.
તતશ્ચ સ્વભટાન્સર્વાનાહૂયેદમુવાચ હ
પછી તેણે પોતાના બધા સહયોગીઓને બોલાવ્યા અને એમ કહ્યું.
ધર્મમાર્ગરતા ન્મર્ત્યાન્માનયધ્વં મમાન્તિકમ્
ધર્મના માર્ગે ચાલતા મનુષ્યોને મારા સમક્ષ લાવો.
નારાયણાચ્યુતહરે શરણં ભવેતિ શાન્તા વદન્તિ સતતં તરસાત્યજધ્વમ્
જે લોકો હંમેશા 'નારાયણ, અચ્યુત, હરિ, અમારો આશ્રય બનો' એમ કહે છે, એવા શાંત અને ભક્તજનને તરત મુક્ત કરી દો.
નિત્યં વદન્ત્યખિલલોક હિતાઃ પ્રશાન્તા દૂરદ્ભટાસ્ત્યજતા તાન્ન મમૈષુ શિક્ષા
જે હંમેશા શાંતિથી રહે છે અને સર્વજગતના કલ્યાણ માટે બોલે છે, મારા દૂતોએ એમના નજીક જવું નહીં; આવા લોકો પર મારે કોઈ અધિકાર નથી.
સત્પાત્રદાન નિરતાંશ્ચ સુદીનપાલ્લાન્દૂતાસ્ત્યજધ્વમનિશં હરિનામસક્તાન્
જે લોકો સદા સારા પાત્રને દાન કરે છે, સાચા ગરીબ છે અને હરિના નામમાં તત્પર રહે છે, એવા લોકોને તરત છોડો.
શંભૌ હરૌ ચ સમબુદ્ધિમતસ્તથૈવ દૂતાસ્ત્યજધ્વમુપકારપરાઞ્જનાનામ્
જે લોકો શંભુ અને હરિને સમાન માને છે અને જે મનુષ્યો હંમેશા પરોપકારમાં તત્પર છે, એવા દૂતોને પણ છોડો.
વિર્પન્દ્રપાદજલસેચનતો ઽપ્રહૃષ્ટાંસ્તાન્પાપિનો મમ ભટા ગૃહમાનયધ્વમ્
પણ જે પાપી વિદ્વાનના પાદપાણીના છાંટાથી આનંદિત થતા નથી, એવા લોકોને મારા ઘરમાં લાવો.
દેવસ્વલોભનિરતાઞ્જનનાશકર્તૃઆનત્રાનયધ્વમપરાધપરાંશ્ચ દૂતાઃ
દૂતો, જાઓ અને જે લોકો દેવોને છેતરવામાં આનંદ મેળવે છે, જે મનુષ્યોનું વિનાશ કરે છે અને જે હંમેશા પાપમાં જ લાગેલા રહે છે, તેમને અહીં લાવ્યો.
ગ્રામસ્ય નાશકરમુત્તમવૈરયુક્તં દૂતાઃ સમાનયત વિપ્રધનેષુ લુબ્ધમ્
દૂતો, જે ગામનો વિનાશ કરે છે, જે સાવ દુશ્મન છે અને જે બ્રાહ્મણોના ધન માટે લોભી છે, તેને પણ અહીં લાવ્યો.
વિષ્ણવાલયં ચ નહિ યાન્તિ નરાઃ સુમૂર્ખાસ્તાનાનયધ્વમતિપાપરતાન્પ્રસાહ્ય
દૂતો, જે મૂર્ખ અને અત્યંત પાપી લોકો કદી પણ વિષ્ણુના મંદિરમાં જતાં નથી, તેમને પણ જોરથી અહીં લાવ્યો.
મયાનુતાપદગ્ધેન સ્મૃતં તત્કર્મ નિન્દિતમ્
જે કર્મની નિંદા થઈ હતી, એ હું યાદ કરું છું કે મારી ખેદથી એ બળી ગયું છે.
તત્રૈવ સર્વપાપાનિ નિઃશેષાણિ ગતાનિ મે
એ જ જગ્યાએ મારા બધા પાપો સંપૂર્ણપણે નાશ પામ્યા.
સહસ્રસૂર્યસંકાશં પ્રણનામ યમશ્ચ તમ્
યમરાજ, જે હજાર સૂર્ય જેટલા તેજસ્વી હતા, તેમણે તેને વંદન કર્યું.
વિશ્વાસં પરમં ચક્રુર્યમેન પરિભાષિતે
યમરાજે કહ્યું ત્યારે સૌએ તેમના પર ઊંચો વિશ્વાસ મૂક્યો.
સદ્યઃ સંપ્રેષયામાસ તદ્વિષ્ણોઃ પરમં પદમ્
તેઓએ તરત જ તેને વિષ્ણુના સર્વોચ્ચ ધામે મોકલી દીધો.
કર્મણા તેન વિપ્રર્ષે વિષ્ણુલોકે મયોષિતમ્
હે શ્રેષ્ઠ ઋષિ, એ કર્મથી હું વિષ્ણુના લોકમાં રહ્યો હતો.
સ્થિત્વા વિષ્ણુપદં પશ્ચાદિન્દ્રલોકમુપગમમ્
વિષ્ણુના ધામમાં રહીને પછી હું ઇન્દ્રલોકમાં ગયો.
તાવત્કાલં દિવિસ્થિત્વા તતો ભૂમિમુપાગતઃ
ત્યાં નિર્ધારિત સમય સુધી રહીને પછી હું પૃથ્વી પર આવ્યો.
જાતિસ્મરત્વાડજ્જાનામિ સર્વમેતન્મુનીશઅવર
મને પૂર્વજન્મોની યાદશક્તિ છે, હે શ્રેષ્ઠ મુનિ, તેથી મને આ બધું ખબર છે.
એકાદશીવ્રતમિદમિતિ ન જ્ઞાતવાન્પુરા
પહેલા મને ખબર નહોતી કે આ એકાદશીનું વ્રત છે.
અત્ર સ્વેનાપિ યત્કર્મ કૃતં તસ્ય ફલં ત્વિદમ્
અહીં, પોતે જે પણ કર્મ કરે છે, તેનું ફળ એ જ મળે છે.
તસ્માચ્ચરિષ્યે વિપ્રેન્દ્ર શુભમેકાદશીવ્રતમ્
હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણ, તેથી હવે હું શુભ એકાદશીનું વ્રત રાખીશ.
એકાદશીવ્રતં યત્તુ કુર્વન્તિ શ્રદ્ધયા નરાઃ
જે પુરુષો શ્રદ્ધાપૂર્વક એકાદશીનું વ્રત કરે છે—