તુભ્યં મોક્ષં પરશ્ચેતિ તમુક્ત્વાન્તર્દધે શિવઃ
'તને અને તેમને મુક્તિ મળે છે,' એમ કહીને શિવજી અદૃશ્ય થયા.
પાવયન્તી જગત્સર્વમન્વગચ્છદ્ભગીરથમ્
ગંગાજી આખા જગતને પવિત્ર કરતી ભગીરથને અનુસરી.
ભાગીરથીતિ વિખ્યાતા ત્રિષુ લોકેષ્વભૂન્મુને
મુનિ, ત્રણેય લોકમાં તે ભગીરથી તરીકે પ્રસિદ્ધ થઈ.
તં દેશં પ્લાવયામાસ ગઙ્ગા સર્વસરિદ્વરા
ગંગા, સર્વ શ્રેષ્ઠ નદી, એ પ્રદેશને વહેલી નાખ્યો.
તદૈવ નરકે મગ્ના ઉદ્ધૃતાશ્ચ ગતૈનસઃ
એ જ ક્ષણે, નરકમાં ડૂબેલા પિતૃઓ પાપમુક્ત થઈ ઉદ્ધાર પામ્યા.
ત એવ પૂચિતાસ્તેન ગઙ્ગાજલપરિપ્લુતાઃ
ગંગાજળથી સ્નાન કરાવ્યા પછી, તેમણે તેમને સન્માન આપ્યો.
પ્રણમ્યાભ્યર્ચ્ય વિધિવત્પ્રાહ તાન્પ્રીતમાનસઃ
વિધી પ્રમાણે વંદન અને પૂજા કરીને, આનંદિત હૃદયથી તેમણે તેમને સંબોધ્યા.
મુક્તા વિમાનમારુહ્ય ગચ્છધ્વં વિષ્ણુમન્દિરમ્
'હવે મુક્ત થઈ, દૈવી રથ પર ચડીને વિષ્ણુના ધામે જાઓ.'
દિવ્યદેહધરા ભૂત્વા વિષ્ણુલોકં પ્રપેદિરે
દૈવી સ્વરૂપ ધારણ કરીને, તેઓ વિષ્ણુલોકમાં પહોંચ્યા.
સર્વલોકેષુ વિખ્યાતા મહાપાતકનાશિની
તે બધા લોકમાં મહાપાપ નાશક તરીકે પ્રસિદ્ધ થઈ.
પઠેચ્ચ શૃણુયાદ્વાપિ ગઙ્ગાસ્નાનફલં લભેત્
જે કોઈ આનું પઠન કરે છે અથવા સાંભળે છે, તેને ગંગામાં સ્નાન કરવાના ફળ જેટલું પુણ્ય મળે છે.
સ યાતિ વિષ્ણુભવનં પુનરાવૃત્તિવર્જિતમ્
એવી વ્યક્તિ વિષ્ણુના ધામે જાય છે, જ્યાંથી પાછા આવવું પડતું નથી.
શ્રાવિતં સર્વપાપન્ઘં ગઙ્ગામાહાત્મ્ય મુત્તમમ્
ગંગાની સર્વ પાપોનો નાશ કરતી મહિમાની શ્રેષ્ઠતા અહીં વર્ણવાઈ છે.
કિં પપ્રચ્છ પુનઃ સૂત સનકં મુનિસત્તમમ્
હે સૂતજી, પછી તમે મહાન ઋષિ સનકજીને શું પૂછ્યું હતું?
પૃષ્ટં પુનર્યથા પ્રાહ પ્રવક્ષ્યામિ તથૈવ તત્
પછી જે પૂછાયું હતું, તે હું જેમનું તેમ તમને કહું છું.
શ્રુત્વા બ્રહ્મસુતો ભૂયઃ પૃષ્ટવાનિદમાદરાત્
બ્રહ્માના પુત્રએ સાંભળ્યા પછી ફરી આ રીતે વિનમ્રતાપૂર્વક પૂછ્યું.
ગાઙ્ગેયમાહાત્મ્યમઘપ્રણાશિ ત્વત્તો મુને કારુણિકાદભીષ્ટમ્
હે દયાળુ મુનિ, તમારા પાસેથી હું પાપનો નાશ કરતી ગંગાની મહિમા સાંભળવા ઇચ્છું છું.
નાનોપદેશૈઃ સુવિમુગ્ધચિત્તં પ્રબોધયન્તિ પ્રસભં પ્રસન્નમ્
વિવિધ ઉપદેશો પણ જેનું મન સાચે શુદ્ધ અને શાંત છે, તેને જોરથી જાગૃત કરી શકતા નથી.
દદાતિ ભક્તિં ભજતાં દયાલુર્મુક્તિસ્તુ તસ્યા વિદિતા હિ દાસી
દયાળુ ભગવાન ભક્તિ કરનારને ભક્તિ આપે છે; મુક્તિ તો તેની દાસી છે.
ભક્તાનુસેવાસુ મહાપ્રયાસં વિમૃશ્ય કસ્યાપિ ન ભક્તિયોગમ્
ભક્તોની સેવા કરવી એ બહુ મોટો પ્રયત્ન છે, તેથી કોઈને ભક્તિયોગ સરળતાથી મળે નથી.
તદા ખ્યાહિ મુનિશ્રેષ્ઠ વિષ્ણુભક્તો ઽસિ માનદ
હું કહું છું, હે શ્રેષ્ઠ મુનિ, તમે વિષ્ણુના ભક્ત છો, હે માન આપનાર, હવે કહો.
ભૂયો ભૂયો યતઃ પુચ્છેશ્ચરિત્રં શાર્ઙ્ગધન્વનઃ
હું વારંવાર શારંગધન્વી ભગવાનના ચરિત્ર વિશે પૂછું છું.
પ્રસીદતિ હરિર્યૈસ્તુ પ્રયચ્છત્યભયં તથા
જેના દ્વારા હરિ પ્રસન્ન થાય છે, તેમને તે પણ નિર્ભયતા આપે છે.
ઇહામુત્ર સુખં તસ્ય તપોવૃદ્ધિશ્ચ જાયતે
એવા વ્યક્તિને અહીં અને પરલોકમાં સુખ મળે છે અને તેનું તપ વધે છે.
પ્રયાન્તિ પરમં સ્થાનમિતિ પ્રાહુર્મહર્ષયઃ
મહાન ઋષિઓ કહે છે કે તેઓ પરમ સ્થાન પ્રાપ્ત કરે છે.
ઉપોષિતો ઽડર્ચયેત્સમ્યઙ્ નરઃ શ્રદ્ધાસમન્વિતઃ
જે મનુષ્ય ઉપવાસ કરે છે, તેને શ્રદ્ધાપૂર્વક યોગ્ય રીતે પૂજા કરવી જોઈએ.
ગન્ધપુષ્પાક્ષતૈર્ધૂપૈર્ દીપૈર્નૈવેદ્યપૂર્વકૈઃ
સુગંધ, ફૂલો, અક્ષત, ધૂપ, દીવો અને યોગ્ય ભોજનથી પૂજા કરવી.
કેશવાય નમસ્તુભ્યમિતિ વિષ્ણું ચ પૂજયેત્
‘કેશવ, તમને વંદન છે’ એમ કહીને વિષ્ણુની પૂજા કરવી.
રાત્રૌ જાગરણં કુર્યાચ્છાલગ્રામસમીપતઃ
રાતે, મંદિરના ગામની નજીક જાગતા રહેવું જોઈએ.
ગીતૈર્વાદ્યૈશ્ચ નૈવેદ્યૈર્ભક્ષ્યૈર્ભોજ્યૈશ્ચ કેશવમ્
ગીતો, વાદ્યો, ભોજન, મીઠાઈઓ અને ભોજન સાથે કેશવજીની પૂજા કરવી જોઈએ.