સ્થાણુ શ્ચરિષ્ણુર્મહદલ્પકં ચ અસઞ્ચ સજ્જીવમજીમાસ
અડગ, ચલ, મોટું અને નાનું, અવ્યક્ત અને વ્યક્ત, જીવંત અને નિર્જીવ બધું જ એ છે.
સ્વતન્ત્રમેકં ગુણુનાં ગુણં ચ નમામિ ભૂયઃ પ્રણમામિ ભૂયઃ
સ્વતંત્ર, એકમાત્ર, ગુણોમાં શ્રેષ્ઠ એવા પરમાત્માને ફરી ફરી નમન કરું છું.
આવિર્બભૂવ ભૃપસ્ય સંતત્પતપસોગ્રતઃ
રાજાના સતત અને તીવ્ર તપથી તેઓ પ્રગટ થયા.
ત્રિલોચનમુદારાઙ્ગં નાગયજ્ઞોપવીતિનમ્
તેમને ત્રણ આંખો હતી, સુંદર શરીર હતું અને સાપને યજ્ઞોપવીત તરીકે ધારણ કર્યો હતો.
ગજચર્મામ્બરધરં સુરાર્ચિતપદામ્બુજમ્
હાથીની ચામડી પહેરી હતી અને દેવતાઓ તેમના કમળ જેવા પગને પૂજતા હતા.
તત ઉત્થાય સહસા શિવાગ્રે વિહિતાઞ્જલિઃ
પછી, તેઓ તરત ઊભા રહી, શિવજી સામે હાથ જોડીને ઊભા રહ્યા.
વિજ્ઞાય ભક્તિં ભૂપસ્ય શઙ્કરઃ શશિશેખરઃ
રાજાની ભક્તિ ઓળખીને, ચંદ્રમાને શિર પર ધારણ કરનાર શંકરજી,
તોષિતો ઽસ્મિ ત્વયા સમ્યક્ સ્તોત્રેણ તપસા તથા
'તું જે સ્તુતિ કરી અને તપ કર્યું છે, તેનાથી હું તારી પર ખુબ પ્રસન્ન છું.'
ઉવાચ પ્રાઞ્જલિર્ભૂત્વા જગતામીશ્વરેશ્વરેશ્વરમ્
હાથ જોડીને તેમણે જગતના ઈશ્વર ઈશ્વરને પ્રાર્થના કરી.
તદા ગઙ્ગાં પ્રયચ્છાસ્મત્પિતૄણાં મુક્તિહેતવે
'પછી, મારા પિતૃઓના મુક્તિ માટે મને ગંગાજી આપો.'
તુભ્યં મોક્ષં પરશ્ચેતિ તમુક્ત્વાન્તર્દધે શિવઃ
'તને અને તેમને મુક્તિ મળે છે,' એમ કહીને શિવજી અદૃશ્ય થયા.
પાવયન્તી જગત્સર્વમન્વગચ્છદ્ભગીરથમ્
ગંગાજી આખા જગતને પવિત્ર કરતી ભગીરથને અનુસરી.
ભાગીરથીતિ વિખ્યાતા ત્રિષુ લોકેષ્વભૂન્મુને
મુનિ, ત્રણેય લોકમાં તે ભગીરથી તરીકે પ્રસિદ્ધ થઈ.
તં દેશં પ્લાવયામાસ ગઙ્ગા સર્વસરિદ્વરા
ગંગા, સર્વ શ્રેષ્ઠ નદી, એ પ્રદેશને વહેલી નાખ્યો.
તદૈવ નરકે મગ્ના ઉદ્ધૃતાશ્ચ ગતૈનસઃ
એ જ ક્ષણે, નરકમાં ડૂબેલા પિતૃઓ પાપમુક્ત થઈ ઉદ્ધાર પામ્યા.
ત એવ પૂચિતાસ્તેન ગઙ્ગાજલપરિપ્લુતાઃ
ગંગાજળથી સ્નાન કરાવ્યા પછી, તેમણે તેમને સન્માન આપ્યો.
પ્રણમ્યાભ્યર્ચ્ય વિધિવત્પ્રાહ તાન્પ્રીતમાનસઃ
વિધી પ્રમાણે વંદન અને પૂજા કરીને, આનંદિત હૃદયથી તેમણે તેમને સંબોધ્યા.
મુક્તા વિમાનમારુહ્ય ગચ્છધ્વં વિષ્ણુમન્દિરમ્
'હવે મુક્ત થઈ, દૈવી રથ પર ચડીને વિષ્ણુના ધામે જાઓ.'
દિવ્યદેહધરા ભૂત્વા વિષ્ણુલોકં પ્રપેદિરે
દૈવી સ્વરૂપ ધારણ કરીને, તેઓ વિષ્ણુલોકમાં પહોંચ્યા.
સર્વલોકેષુ વિખ્યાતા મહાપાતકનાશિની
તે બધા લોકમાં મહાપાપ નાશક તરીકે પ્રસિદ્ધ થઈ.
પઠેચ્ચ શૃણુયાદ્વાપિ ગઙ્ગાસ્નાનફલં લભેત્
જે કોઈ આનું પઠન કરે છે અથવા સાંભળે છે, તેને ગંગામાં સ્નાન કરવાના ફળ જેટલું પુણ્ય મળે છે.
સ યાતિ વિષ્ણુભવનં પુનરાવૃત્તિવર્જિતમ્
એવી વ્યક્તિ વિષ્ણુના ધામે જાય છે, જ્યાંથી પાછા આવવું પડતું નથી.
શ્રાવિતં સર્વપાપન્ઘં ગઙ્ગામાહાત્મ્ય મુત્તમમ્
ગંગાની સર્વ પાપોનો નાશ કરતી મહિમાની શ્રેષ્ઠતા અહીં વર્ણવાઈ છે.
કિં પપ્રચ્છ પુનઃ સૂત સનકં મુનિસત્તમમ્
હે સૂતજી, પછી તમે મહાન ઋષિ સનકજીને શું પૂછ્યું હતું?
પૃષ્ટં પુનર્યથા પ્રાહ પ્રવક્ષ્યામિ તથૈવ તત્
પછી જે પૂછાયું હતું, તે હું જેમનું તેમ તમને કહું છું.
શ્રુત્વા બ્રહ્મસુતો ભૂયઃ પૃષ્ટવાનિદમાદરાત્
બ્રહ્માના પુત્રએ સાંભળ્યા પછી ફરી આ રીતે વિનમ્રતાપૂર્વક પૂછ્યું.
ગાઙ્ગેયમાહાત્મ્યમઘપ્રણાશિ ત્વત્તો મુને કારુણિકાદભીષ્ટમ્
હે દયાળુ મુનિ, તમારા પાસેથી હું પાપનો નાશ કરતી ગંગાની મહિમા સાંભળવા ઇચ્છું છું.
નાનોપદેશૈઃ સુવિમુગ્ધચિત્તં પ્રબોધયન્તિ પ્રસભં પ્રસન્નમ્
વિવિધ ઉપદેશો પણ જેનું મન સાચે શુદ્ધ અને શાંત છે, તેને જોરથી જાગૃત કરી શકતા નથી.
દદાતિ ભક્તિં ભજતાં દયાલુર્મુક્તિસ્તુ તસ્યા વિદિતા હિ દાસી
દયાળુ ભગવાન ભક્તિ કરનારને ભક્તિ આપે છે; મુક્તિ તો તેની દાસી છે.
ભક્તાનુસેવાસુ મહાપ્રયાસં વિમૃશ્ય કસ્યાપિ ન ભક્તિયોગમ્
ભક્તોની સેવા કરવી એ બહુ મોટો પ્રયત્ન છે, તેથી કોઈને ભક્તિયોગ સરળતાથી મળે નથી.