સર્વપાપહરા ધેનુઃ સા મે શાન્તિં પ્રયચ્છતુ
સર્વ પાપો દૂર કરનારી એ ગાય મને શાંતિ આપે.
વિધાનમેતદ્ધેનૂનાં સર્વાસામિહ પઠ્યતે
આ બધાં ગાયો માટેનું વિધિ અહીં વર્ણવાયું છે.
તાસાં સ્વરૂપં વક્ષ્યામિ શાસ્ત્રોકં શૃણુ મોહિનિ
હવે હું એ બધાંનું સ્વરૂપ શાસ્ત્રોક્ત રીતે કહું છું, મોહિની, તું સાંભળ.
તિલધેનુસ્તૃતીયા ચ ચતુર્થી જલસંજ્ઞિતા
ત્રીજી તિલવાળી ગાય છે અને ચોથી જળવાળી ગાય કહેવાય છે.
સપ્તમી શર્કરાધેનુર્દધિધેનુસ્તથાષ્ટમી
સાતમી શક્કરવાળી ગાય છે અને આઠમી દહીંવાળી ગાય છે.
કુંભાઃ સ્યુર્દ્રવધેનૂનાં ચેતરાસાં તુ રાશયઃ
દ્રવરૂપ ગાયો માટે માપ કુંભથી થાય છે, બાકીની માટે ઢગલાંથી માપે છે.
નવનીતેન તૈલેન તથા કે ઽપિ મહર્ષયઃ
કેટલાંક મહાન ઋષિઓ પણ તાજું મખણ અને તેલ આ રીતે ઉપયોગ કરે છે.
મન્ત્રાવાહનસંયુક્તાઃ સદા પર્વણિ પર્વણિ
એવી વિધિમાં હંમેશા મંત્રોચ્ચારણ સાથે, દરેક તહેવારે આ કૃત્ય કરવામાં આવે છે.
અનેકયજ્ઞફલદાઃ સર્વપાપહરાઃ શુભાઃ
આ વિધિ અનેક યજ્ઞના ફળ આપે છે, બધા પાપો દૂર કરે છે અને શુભ છે.
યુગાદૌ ચૈવ મન્વાદૌ ચોપરાગાદિપર્વસુ
યુગના આરંભે, મનુના સમયમાં અને ગ્રહણ જેવા વિશેષ પર્વોમાં પણ,
તીર્થેષુ સ્વગૃહે વાપિ ગઙ્ગાતીરે વિશેષતઃ
પવિત્ર સ્થળોએ, પોતાના ઘરે કે ખાસ કરીને ગંગાના કાંઠે,
પ્રદક્ષિણીકૃત્ય વિપ્રં દક્ષિણાભિઃ પ્રતોષ્ય ચ
પૂજારીની પરિક્રમા કરીને અને તેને દક્ષિણાથી પ્રસન્ન કરીને,
તતઃ સંપૂજયેદ્ગઙ્ગાં વિધિના સુસમાહિતઃ
પછી યોગ્ય વિધિ અને એકાગ્રતાથી ગંગાની પૂજા કરવી જોઈએ.
શાલિતન્દુલપ્રસ્થેન દ્વિપ્રસ્થપયસા તથા
એક પ્રસ્થ ચોખાના દાણા અને બે પ્રસ્થ દૂધથી,
પ્રત્યેકં પલમાત્રં ચ ભક્તિભાવેન સંયુતઃ
દરેક વસ્તુ એક પલ જેટલી માત્રામાં, ભક્તિભાવથી અર્પણ કરવી,
તથા ગુઞ્જાર્દ્ધમાત્રં ચ સુવર્ણં રૂપ્યમેવ ચ
એવી રીતે અડધી ગુંજ જેટલું સોનું અને ચાંદી પણ,
બિલ્વપત્રાણિ દૂર્વાશ્ચ રોચના સિતચન્દનમ્
બિલ્વપત્ર, દુર્વા ઘાસ, રોચના અને સફેદ ચંદન,
યથાશક્તિ મહાભક્ત્યા ગઙ્ગાયાં ચૈવ નિક્ષિપેત્
જેમ શક્ય હોય તેમ અને મહાભક્તિથી આ બધું ગંગામાં અર્પણ કરવું.
ઓઙ્ગઙ્ગાયૈ નારાયણ્યૈ શિવાયૈ ચ નમોનમઃ
'ૐ ગંગાયૈ, નારાયણ્યૈ, શિવાયૈ નમઃ' એવો મંત્ર ઉચ્ચારવો.
પૌર્ણમાસ્યામપાયાં વા કાર્યં પ્રાતઃ સમાહિતૈઃ
પૂનમના દિવસે કે વિદાય સમયે, સવારના સમયે એકાગ્રતાથી આ વિધિ કરવી.
હવિષ્યાશી મિતાહારો બ્રહ્મચર્યસમન્વિતઃ
હવે, ઓછું ખાવું, યજ્ઞ માટેનું ખોરાક લેવું અને બ્રહ્મચર્ય પાળવું.
સંવત્સરાન્તે તસ્યેષા ગઙ્ગા દિવ્યવપુર્દ્ધરા
વર્ષના અંતે, એ વ્યક્તિને ગંગાનું દિવ્ય સ્વરૂપ દર્શન આપે છે.
પ્રત્યક્ષરૂપા પુરતસ્તિષ્ટત્યેવ વરપ્રદા
ગંગા સ્વયં સામે પ્રગટ થાય છે અને મનગમતા વર આપે છે.
દૃષ્ટ્વા સ્વ ચક્ષુષા મર્ત્યઃ કૃતકૃત્યો ભવેચ્છુભે
માણસ પોતાનાં નેત્રે ગંગાને જોઈને પૂર્ણ અને શુભફળ પામે છે.
નિષ્કામસ્તુ લભેન્મોક્ષં વિપ્રસ્તેનૈવ જન્મના
જે બ્રાહ્મણની અંદર કોઈ ઈચ્છા નથી, તે એ જ જન્મમાં મુક્તિ પામે છે.
ગઙ્ગાર્ચનં મુક્તિકરં વ્રતં ત્ત સાંવત્સરં શ્રીપતિતુષ્ટિદં હિ
ગંગાજીનું પૂજન મુક્તિ આપનાર વ્રત છે અને વર્ષભર આ વ્રત પાળવાથી શ્રીહરિ પ્રસન્ન થાય છે.
પુનઃ પપ્રચ્છ રાજેન્દ્રં તં વિપ્રં સ્વપુરોહિતમ્
પછી રાજાએ પોતાના કુટુંબના પુજારી એવા બ્રાહ્મણને ફરીથી પ્રશ્ન કર્યો.
અધુના શ્રોતુમિચ્છામિ ગઙ્ગાવ્રતમનુત્તમમ્
હવે હું ગંગાજીના શ્રેષ્ઠ વ્રત વિશે સાંભળવા ઇચ્છું છું.
કિં ફલં વદ સર્વજ્ઞ ત્વામહં શરણં ગતા
હે સર્વજ્ઞ, આ વ્રતનું ફળ શું છે તે કહો; હું તમારી શરણ આવી છું.
પત્યા વિરહિતા ચાહં પુત્રહીના વિદાંવર
હે વિદ્વાન, હું પતિથી વિયોગી અને પુત્રવિહોણી છું.