પિતુરર્થે હતા યે તુ માતુરર્થે હતાસ્તથા
પિતાના માટે જે મર્યા, કે માતાના માટે પણ જે મર્યા,
ભૂમ્યર્થે પાર્થિવાર્થે વા દેવતાર્થે તથૈવ ચ
જમીન માટે, રાજાના માટે, કે દેવતાઓના માટે પણ,
તદલં પરિતાપેન જહિ માં ત્વં વરાસિના
આવી દુઃખી થવાની જરૂર નથી; તું તારી ઉત્તમ તલવારથી મને મારી નાખ.
ધર્માર્થે તનયં હન્યાદ્ભાર્યાં વાપિ મહીપતે
ધર્મના માટે રાજા પોતાના દીકરાને કે પત્નીને પણ મારી શકે છે.
અશ્વમેઘે મખવરે ન દોષો જાયતે નૃપ
અશ્વમેઘ યજ્ઞમાં, રાજા, કોઈ દોષ થતો નથી.
તત્ત્વયા હ્યવિચારેણ કર્ત્તવ્યં વચનં ધ્રુવમ્
એટલે તું કોઈ વિચાર કર્યા વિના આ આજ્ઞા જરૂર પાળવી જ જોઈએ.
વિમોચયેથા નૃપતે સુઘોરાદ્વાક્યાનૃતાન્મોહિનિહસ્તયોગાત્
રાજા, તું મોહિનીના હાથમાંથી ઉપજેલા ખોટા વચનોના ભયાનક જાળમાંથી મુક્ત કરી દે.
યશઃ પ્કાશાદ્ભવિતા હિ કીર્તિસ્તથાક્ષયા તાત ન સંશયો ઽત્ર
આમાંથી તારો યશ ફાટી નીકળશે અને તારી કીર્તિ કદી નાશ પામશે નહીં, બેટા; આમાં કોઈ શંકા નથી.
સંધ્યાવલીમુખં પ્રેક્ષ્ય પ્રહૃષ્ટકમલોપમમ્
સંધ્યાવલીનું મુખ જોઈને, જે પ્રસન્ન કમળ જેવું તેજસ્વી હતું,
મા ભુઙ્ક્ષ્વ તનયં હિંસ ચેત્યાગ્રહસમન્વિતમ્
'પોતાના દીકરાને દુઃખ ન આપો' — એમ આગ્રહપૂર્વક તેણે કહ્યું.
અન્તર્દ્ધાનગતસ્તસ્થૌ વ્યોમ્નિ ધૈર્યાવલોકકઃ
એ અદૃશ્ય થઈને આકાશમાં સ્થિરપણે જોઈ રહ્યો હતો.
ધર્માઙ્ગદસ્ય વીરસ્ય તસ્ય રુક્માઙ્ગદસ્ય તુ
ધર્માંગદ અને એ વીર રુક્માંગદનું,
વચને ભુઙ્ક્ષ્વ ભુઙ્ક્ષ્વેતિ મોહિન્યા વ્યાહૃતે તદા
એ સમયે મોહિનીએ કહ્યું: 'ખાવ, ખાવ', એમ તેના વચન પ્રમાણે બોલી.
તં દૃષ્ટ્વા ખઙ્ગહસ્તં તુ પિતરં ધર્મ્મંભૂષણઃ
પિતા તલવાર હાથમાં લઈને ઊભેલા જોઈને, ધર્મના શોભા એવા,
વદનં પ્રેક્ષ્ય ચાદીનં જનન્યા નૃપપુઙ્ગવઃ
અને માતાના દુઃખી ચહેરા તરફ જોઈને, રાજાઓમાં શ્રેષ્ઠ,
કંબુગ્રીવાં સમાનાં તુ સુવર્ણા સુકોમલામ્
શંખ જેવી ગળાવાળી, સરખી સુંદર, સોનેરી અને અત્યંત નરમ,
પિતૃભક્ત્યા યુતેનૈવ માતૃભક્ત્યાધિકેન વૈ
પિતાની ભક્તિ સાથે અને માતાની વધુ ભક્તિથી ભરપૂર,
ગૃહીતખઙ્ગે જગદીશનાથે ચચાલ પૃથ્વીં સનગા સમગ્રા
જ્યારે જગતના સ્વામી તલવાર પકડી ઊભા રહ્યા, ત્યારે આખી ધરતી અને તેના પર્વતો ધ્રૂજી ઉઠ્યા.
નિપેતુરુલ્કાઃ શતશો ધરાયાં નિર્ઘાતયુક્તાઃ સતડિત્ખમધ્યાત્
આકાશમાંથી વીજળી અને ગર્જના સાથે સૈંકડો તારા જમીન પર પડ્યા.
નિરર્થકં જન્મ મમાધુનાભૂત્કૃતં તુ દૈવેન દજગદ્વિધાયિના
હવે મારું જીવન વ્યર્થ થઈ ગયું છે; જગતના સર્જનહાર દૈવના કારણે આવું બન્યું છે.
હરેર્દિને પાપભયાપહે તુ તૃણૈઃ સમાહં ભવિતા ત્રિવિષ્ટપે
હરિનો દિવસ, જે પાપનો ભય દૂર કરે છે, એ દિવસે હું સ્વર્ગમાં ઘાસ જેટલો અપ્રમુખ બની જઈશ.
સત્વાધિકો યાસ્યતિ મોક્ષમાર્ગં ગન્તાસ્મિ પાપ નરકં સુદારુણમ્
જેમાં સદ્ગુણ છે, એ મુક્તિનો માર્ગ પામશે; પણ હું પાપી તો ભયાનક નરકમાં જઇશ.
મોહિની મોહસંયુક્તા પપાત ધરણીતલે
મોહમાં ફસાઈ ગયેલી મોહિની જમીન પર પડી ગઈ.
ગ્રીવાયાશ્છેદનાર્થાય વૃષાઙ્ગદસુતસ્ય તુ
વૃષાંગદના પુત્રની ગળા કાપવા માટે આવું થયું હતું.
પ્રચિચ્છિદે યાવદતીવ હર્ષાદ્ધૈર્યાન્વિતો રુક્મવિભૂષણો ઽસૌ
સોનાની આભૂષણોથી શોભિત અને ધૈર્યથી ભરેલો એ, ખૂબ આનંદથી પ્રહાર કરવા લાગ્યો.
તુષ્ટો ઽસ્મિ તુષ્ટો ઽસ્મિ ન સંશયો ઽત્ર ગચ્છસ્વ લોકં મમ લોકનાથ
હું પ્રસન્ન છું, હું પ્રસન્ન છું—આમાં કોઈ શંકા નથી; હે લોકનાથ, હવે મારા લોકમાં જા.
ત્રૈલોક્યપૂજ્યાં વિમલાં ચ શુક્લાં કૃત્વા પદં મૂર્ધ્નિ યમસ્ય ભૂપ
ત્રણે લોકમાં પૂજનીય, નિર્મળ અને શુદ્ધ બનાવી, તેણે યમરાજના મસ્તકે તેને સ્થાન આપ્યું, હે રાજા.
સંસ્પૃષ્ટમાત્રો વિરજા બભૂવ પ્રિયાસમેતસ્તનયેન યુક્તઃ
જેમજ તેને સ્પર્શ થયો, તેમજ તે પાપમુક્ત થયો અને પોતાની પ્રિય પત્ની તથા પુત્ર સાથે એક થયો.
વિહાય લક્ષ્મીમવનીપ્રસૂતાં વિહાય દાસીઃસુધનં સ કોશમ્
પृथ્વીમાંથી મળેલી સંપત્તિ, દાસીઓ, સુધન અને ખજાનો—આ બધું તેણે છોડી દીધું.
જગામ દેહં મધુસૂદનસ્ય તતોંઽબરાત્પુષ્પચયઃ પપાત
તે મધુસૂદનના શરીરમાં ગયો અને પછી આકાશમાંથી ફૂલોની વર્ષા થઈ.