યા ન યચ્છતિ દુર્બુદ્ધિઃ કાષ્ઠીલા જાયતે ધ્રુવમ્
જે દુષ્ટબુદ્ધિ સ્ત્રી આપતી નથી, તે ચોક્કસ કાઠીલા સ્ત્રી બની જન્મે છે.
તુરીયાંશમિતં પુણ્યં યદ્યસ્તિ મયિ તે ઘૃણા
મારી અંદર જો ચોથા ભાગ જેટલું પુણ્ય હોય અને તમને મારા પર દયા હોય,
પુણ્યં દત્તવતી તસ્યૈ પાણૌ વારિ પ્રગૃહ્ય ચ
પછી તમે તેને પુણ્ય આપો અને હાથમાં પાણી લો.
તત્તુરીયાંશપુણ્યેન કાષ્ઠીલેયં વિમુચ્યતામ્
આ ચોથા ભાગના પુણ્યથી આ કાઠીલા સ્ત્રી મુક્ત થાય.
એવમુક્તે તુ વચને મયા વિદ્યુત્સમપ્રભા
જ્યારે મેં આ વાત કહી, ત્યારે તે વીજળી જેવી તેજસ્વી બની ગઈ.
પતિર્હિ દૈવતં લોકે વઞ્ચનીયો ન ભાર્યયા
આ જગતમાં પતિ જ દેવ છે; પત્નીએ ક્યારેય પતિને છેતરવો ન જોઈએ.
સા ત્વં બ્રૂહિ પ્રદાસ્યામિ ભર્તુરર્થે તવેપ્સિતમ્
તમે કહો, તમારા પતિ માટે તમને શું જોઈએ છે; હું તે આપશ.
કિમન્યદ્દૈવતં લોકે સ્ત્રીણામેકં પતિં વિના
સ્ત્રીઓ માટે પતિ સિવાય બીજું કયું દેવ છે આ જગતમાં?
કલ્પકોટિશતં સાગ્રં વિષ્ણુલોકે મહીયતે
વિષ્ણુના લોકમાં તે કરોડો કલ્પ સુધી સન્માન પામે છે.
પતિં દદૌ નૈવ ચ યાચિતા ધનં તેનૈવ પાપેન બભૂવ કીટા
તેણે પતિ આપ્યો નહીં, ન તો કોઈએ માંગ્યો; એ પાપથી જ તે કીડા બની.
જ્ઞાત્વા હિતં તથ્યમિદં સ્વભર્તુર્દદામિ સર્વં ચ ગૃહાણ સુભ્રુ
તમારા પતિ માટે આ સાચું અને કલ્યાણકારી જાણીને, હું બધું આપું છું; તમે સ્વીકારો, સુશોભિત ભ્રૂવાળી.
ઉવાચ તત્પરા સ્વીયે કાર્યે મોહકરણ્ડિકા
પછી પોતાના કામમાં તત્પર રહેલી મોહકરંડિકા બોલી.
ભર્તુરર્થે પ્રદાત્રી ચ ધનજીવિતયોરપિ
જે પોતાના પતિ માટે ધન અને જીવ પણ આપી શકે છે,
દેહિ પુત્રશિરોઃ મહ્યં યદિષ્ટં હૃદયાધિકમ્
જો એ જ તારો સૌથી મોટો ઈચ્છિત હોય, તો મને તારા પુત્રનું માથું આપ.
તદા સ્વહસ્તે સંગૃહ્ય ખડ્ગં રાજા પતિસ્તવ
ત્યારે, તારા પતિ રાજાએ પોતાના હાથથી તલવાર ઉઠાવી.
અજાતશ્મશ્રુકં ચૈવ કુણ્ડલાભ્યાં વિભૂષિતમ્
તેને હજુ દાઢી આવી નહોતી અને તે કાનમાં કુંડળ પહેરેલો હતો.
એતદ્વા કુરુતદ્ભદ્રે યદાન્નં ન ભુનક્તિ ચ
હે સુખી સ્ત્રી, એ પણ કરજે—જ્યારે તે ભોજન ન કરે ત્યારે.
તચ્છ્રુત્વા વચનં તસ્યા મોહિન્યાઃ કટુકાક્ષરમ્
મોહમાં મુકાયેલી એ સ્ત્રીના કડક શબ્દો સાંભળીને,
સંધ્યાવલી તતો ધૈર્યમાસ્થાય વરવાર્ણિની
પછી સુંદર સંધ્યાવલીએ ધીરજ રાખી અને પોતાને સંભાળી.
શ્રૂયન્તે હિ પુરાણેષુ ગાથાઃ સુભ્રુ સમીરિતાઃ
હે સુંદર ભ્રૂવાળી, પુરાણોમાં કહેવાયેલી કેટલીક ગાથાઓ સાંભળવામાં આવે છે.
ધનં ત્યજેત્ત્યજેદ્દારાઞ્જીવિતં ચ ગૃહં ત્યજેત્
કોઈ ધન છોડી શકે, પત્ની છોડી શકે, જીવન અને ઘર પણ છોડી શકે.
ત્યજેત્તીર્થં ત્યજેદ્ધર્મં ત્યજેદત્યન્તસુપ્રિયમ્
કોઈ તીર્થ, ધર્મ અને ખૂબ જ પ્રિય વસ્તુ પણ છોડી શકે.
તપસ્ત્યજેત્ત્યજેદ્વિદ્યાં સિદ્ધિં મોક્ષં ત્યજેચ્છુભે
કોઈ તપ, વિદ્યા, સિદ્ધિ અને મુક્તિ પણ છોડી શકે, હે શુભે.
ઇહ સંબન્ધિનઃ સર્વે પુત્રભ્રાતૃસુહૃત્પ્રિયાઃ
અહીં બધા સંબંધીઓ—પુત્ર, ભાઈ, મિત્ર અને પ્રિયજન—
દ્વાદશ્યાસ્તુ પ્રભાવેણ સર્વં ક્ષેમં ભવિષ્યતિ
દ્વાદશીનો પ્રભાવથી બધું સારું થશે.
વિશ્વાસં કુરુ મે વાક્યે સુખિની ભવ શોભને
મારા શબ્દોમાં વિશ્વાસ રાખ અને સુખી થા, હે સુંદર.
કથયિષ્યામિ તે ભદ્રે સાવધાના શ્રુણુષ્વ મે
હું તને કહિશ, હે શુભે, ધ્યાનથી સાંભળ.
તસ્ય ભાર્યા વિશાલાક્ષી દ્વિજપૂજનતત્પરા
તેની પત્ની, વિશાળ નેત્રવાળી, બ્રાહ્મણોની સેવા માટે તત્પર રહી.
પાદોદકં તસ્ય સુભ્રુ ભક્ત્યા પિબતિ હૃષ્ટધીઃ
હે સુંદર ભ્રૂવાળી, તે આનંદિત મનથી ભક્તિપૂર્વક તેના પગ ધોઈનું પાણી પીતી.
હિરણ્યકશિપૌ રાજ્યં શાસતિ હ્યુગ્રતેજસિ
જ્યારે હિરણ્યકશિપુ, પ્રખર તેજવાળો, રાજ્ય કરે છે,