આહૂતા સ્વામિના ગચ્છ સમ્માનેન તદન્તિકમ્
પતિએ બોલાવ્યું: 'માન આપીને તેના પાસે જા.'
સા તુ ધ્વાઙ્ક્ષી ભવેત્પુત્રિ જન્માનિ દશ પઞ્ચ ચ
પણ, પુત્રી, એ પંદર જન્મ સુધી ઘુવડ બની રહેશે.
દોલામારોપ્ય ગચ્છેતિ પ્રોચુઃ સ્નિગ્ધા મુહુર્મુર્હુઃ
એમણે પ્રેમથી વારંવાર કહ્યું: 'ચાલ, ડોલીમાં બેસી જા.'
જગ્મુર્મહોદયપુરં યત્ર તિષ્ઠતિ મે પતિઃ
એ મહોદય નામના મહાન શહેરમાં ગઈ, જ્યાં મારા પતિ રહે છે.
આસનીયૈશ્ચ ભોજ્યૈશ્ચ ધનૈર્વસ્ત્રૈર્યુતં તતઃ
ત્યાં બેઠકો, ભોજન, ધન અને વસ્ત્રોથી તેની આદરપૂર્વક વધામણી થઈ.
પ્રીત્યા ચ ભક્ત્યા કુરુતાં પ્રણતિં મમ સુન્દરિ
પ્રેમ અને ભક્તિથી, હે સુંદરિ, મને વંદન કર.
ભર્તૃવાક્યેન સંપ્રીતા સ્નાત્વાભુજં તથાહૃતા
પતિના વચનથી પ્રસન્ન થઈ, એણે સ્નાન કર્યું અને પછી તેને ત્યાં લાવવામાં આવી.
પરિષ્વજ્ય ચિરં દોર્ભ્યાં પર્યઙ્કે સંન્યવેશયત્
પતિએ લાંબા સમય સુધી હાથમાં લઈને તેને પલંગ પર બેસાડી.
ભક્ત્યા યુવાભ્યાં કર્તવ્યમસ્યાશ્ચરણસેવનમ્
ભક્તિથી, તમે બંનેએ એની પગસેવા કરવી જોઈએ.
પત્યુર્વાક્યાત્તતસ્તાભ્યાં ગૃહીતૌ ચરણૌ મમ
પતિના આદેશથી, બંનેએ મારા પગ પકડી લીધા.
તતઃ પ્રેષ્યાન્સમાહૂય ભર્તા મે વાક્યમબ્રવીત્
પછી પતિએ દાસીઓને બોલાવીને એમ કહ્યું:
સુતામુદ્વહતો રાજ્ઞો યચ્ચ લબ્ધં મયાખિલમ્
રાજાએ પોતાની દીકરીના લગ્ન માટે જે કંઈ મને આપ્યું છે—
ઇયં હિ સ્વામિની પ્રાપ્તા તસ્ય વિત્તસ્ય કિઙ્કરાઃ
આ સ્ત્રી હવે ઘરમાલિક બની ગઈ છે અને આપણે બધા એ ધનની સેવા કરતા દાસ બની ગયા છીએ.
ભર્તા સમર્પયામાસ પ્રીત્યા યુક્તો ઽખિલં તદા
પછી પતિએ આનંદપૂર્વક પોતાનું બધું જ તેનું હાથમાં સોંપી દીધું.
ઉભયોસ્તત્ર પશ્યન્ત્યો રાક્ષસીરાજકન્યયોઃ
ત્યાં રાક્ષસરાજાની પુત્રી અને બીજી એકને જોઈ રહી હતી.
તદ્દૃષ્ટ્વા ચાદ્ભુતં ભર્તુર્દેહવિત્તસમર્પણમ્
પતિએ પોતાનું શરીર અને ધન અર્પણ કર્યું એ અદ્ભુત દૃશ્ય જોઈને,
છિન્ના ગૌરિવ ખઙ્ગેન ગતાઃ પ્રાણા મમાભવન્
મારા પ્રાણ તો જાણે તલવારથી કાપી નાખેલી ગાયની જેમ છૂટી ગયા.
તામતીત્ય સુદુઃખાર્તા કાષ્ઠીલા ચાભવં શુભે
એ બધું સહન કરીને, ઘન દુઃખમાં પણ હું જાણે મૂર્છિત થઈ ગઈ, હે શુભે!
યા ભર્તુર્નાપયેદ્વિત્તં જીવિતં ચ શુભાનને
હે સુંદરમુખી, જે સ્ત્રી પતિનું ધન અને પ્રાણ બચાવતી નથી—
એવં જ્ઞાત્વાનિશં રક્ષેત્પત્યુર્વિત્તં ચ જીવિતમ્
આવું જાણીને, સ્ત્રીએ પતિનું ધન અને પ્રાણ હંમેશા સાચવવા જોઈએ.
પતિર્માતા પિતા વિત્તં જીવિતં ચ ગુરુર્ગતિઃ
પતિ તો માતા, પિતા, ધન, પ્રાણ, ગુરુ અને આશ્રય બધું જ છે.
વિષ્ણોઃ પદં વિત્તશરીરલુબ્ધા પ્રયાતિ યામીં ચ કુયોનિપીડામ્
જે ધન અને શરીરની લાલચ રાખે છે, તેને વિષ્ણુનું સ્થાન મળતું નથી; તે યમના રાજ્યમાં અને દુષ્ટ જન્મોની પીડામાં જાય છે.
સન્ધ્યાવલી નામ ભૃશં તામુવાચ હ સાદરમ્
પછી સંધ્યાવલી એ સ્ત્રીને ખૂબ આદરપૂર્વક એમ બોલી:
કથં દૃષ્ટા મયા ત્વં ચ યાસ્યન્તી કુત્સિતાં ગતિમ્
તમે તો હવે દુઃખદાયક અવસ્થામાં જવા લાગી છો, તો હું તમને કેમ જોઈ શકી?
તન્મે વદ વિશાલાઙ્ગે ત્વાં દૃષ્ટ્વા દુઃખિતા હ્યહમ્
હે વિશાળ કટિ ધરાવતી, મને કહો, કેમ કે તમને જોઈને હું ખરેખર દુઃખી થઈ ગઈ છું.
શરીરં તવ સંવીક્ષ્ય તયા મે જાયતે હૃદિ
તમારું શરીર જોઈને મારા હૃદયમાં એક અજીબ લાગણી થાય છે.
તથાપિ નૈવ મુચ્યેયં સદ્યઃ કુત્સિતયોનિતઃ
છતાં પણ, હું તરત જ આ નીચ જન્મમાંથી છૂટી શકતી નથી.
તન્નિર્દિશામિ સુમહદ્ગતિદં ત્વં નિશામય
હવે હું તમને એક ઉત્તમ માર્ગ બતાવું છું, તમે ધ્યાનથી સાંભળો.
યસ્મિન્ ક્રોશન્તિ પાપાનિ બ્રહ્મહત્યાદિકાનિ ચ
જેમાં બધાં પાપો—even બ્રાહ્મણ હત્યા જેવા પાપો પણ—નાશ પામે છે,
દુર્લ્લભં ચોષસિ સ્નાનં દુર્લભં કૃષ્ણસેવનમ્
જ્યાં સ્નાન કરવું દુર્લભ છે અને કૃષ્ણસેવા પણ દુર્લભ છે.