અધોમુખ્યસ્રુપૂર્ણાક્ષી બભૂવાહં સુદુઃખિતા
મારું માથું નીચે અને આંખોમાં આંસુ ભરાઈ ગયા, હું ખૂબ જ દુઃખી થઈ ગઈ.
ન દત્તં કઙ્કણં પાણેર્ન દત્તં કટિસૂત્રકમ્
મારા હાથમાં કંકણ આપવામાં આવ્યું નહીં અને કમરે પણ દોરો બાંધવામાં આવ્યો નહીં.
ધનજીવિતયોઃ સ્વામી ભર્તા લોકેષુ ગીયતે
દુનિયામાં કહેવામાં આવે છે કે પતિ ધન અને જીવનનો સ્વામી છે.
કથં યાસ્યામિ તદ્વેશ્મ કથં સંભાષયે પુનઃ
હું એ ઘરમાં કેવી રીતે જઉં? અને ફરીથી તેને કેવી રીતે બોલાવું?
એવં વિચિંયે યાદદ્ધૃદયેન વિદૂયતા
આ રીતે વિચારતાં, મારા મનમાં ભારે ચિંતા છવાઈ ગઈ.
છત્રેણ શશિવર્ણેન શોભમાના સુકોમલા
ચાંદની જેવી સફેદ છત્રની નીચે, એ નાજુક અને તેજસ્વી દેખાતી હતી.
તે સમાગત્ય પુરુષાઃ પ્રોચુર્મામસકૃચ્છભે
એ લોકો મારી પાસે આવ્યા અને વારંવાર મને સંબોધન કરવા લાગ્યા.
ધનરત્નયુતો ભર્તા સદ્ધિભાર્યઃ સમાગતઃ
ધન અને રત્નોથી શોભતા પતિ પોતાની પત્ની સાથે ત્યાં પહોંચ્યા.
પ્રેષિતાઃ સત્વરં પત્યા સંસ્થિતાં પિતૃવેશ્મનિ
પતિએ તરત જ તેને પિતાના ઘરમાં મોકલી દીધી.
નૈવોત્તરમદાં તેભ્યઃ કિઞ્ચિન્મૌનં સમાસ્થિતા
એણે તેમને કોઈ જવાબ આપ્યો નહીં, માત્ર મૌન રહી.
આહૂતા સ્વામિના ગચ્છ સમ્માનેન તદન્તિકમ્
પતિએ બોલાવ્યું: 'માન આપીને તેના પાસે જા.'
સા તુ ધ્વાઙ્ક્ષી ભવેત્પુત્રિ જન્માનિ દશ પઞ્ચ ચ
પણ, પુત્રી, એ પંદર જન્મ સુધી ઘુવડ બની રહેશે.
દોલામારોપ્ય ગચ્છેતિ પ્રોચુઃ સ્નિગ્ધા મુહુર્મુર્હુઃ
એમણે પ્રેમથી વારંવાર કહ્યું: 'ચાલ, ડોલીમાં બેસી જા.'
જગ્મુર્મહોદયપુરં યત્ર તિષ્ઠતિ મે પતિઃ
એ મહોદય નામના મહાન શહેરમાં ગઈ, જ્યાં મારા પતિ રહે છે.
આસનીયૈશ્ચ ભોજ્યૈશ્ચ ધનૈર્વસ્ત્રૈર્યુતં તતઃ
ત્યાં બેઠકો, ભોજન, ધન અને વસ્ત્રોથી તેની આદરપૂર્વક વધામણી થઈ.
પ્રીત્યા ચ ભક્ત્યા કુરુતાં પ્રણતિં મમ સુન્દરિ
પ્રેમ અને ભક્તિથી, હે સુંદરિ, મને વંદન કર.
ભર્તૃવાક્યેન સંપ્રીતા સ્નાત્વાભુજં તથાહૃતા
પતિના વચનથી પ્રસન્ન થઈ, એણે સ્નાન કર્યું અને પછી તેને ત્યાં લાવવામાં આવી.
પરિષ્વજ્ય ચિરં દોર્ભ્યાં પર્યઙ્કે સંન્યવેશયત્
પતિએ લાંબા સમય સુધી હાથમાં લઈને તેને પલંગ પર બેસાડી.
ભક્ત્યા યુવાભ્યાં કર્તવ્યમસ્યાશ્ચરણસેવનમ્
ભક્તિથી, તમે બંનેએ એની પગસેવા કરવી જોઈએ.
પત્યુર્વાક્યાત્તતસ્તાભ્યાં ગૃહીતૌ ચરણૌ મમ
પતિના આદેશથી, બંનેએ મારા પગ પકડી લીધા.
તતઃ પ્રેષ્યાન્સમાહૂય ભર્તા મે વાક્યમબ્રવીત્
પછી પતિએ દાસીઓને બોલાવીને એમ કહ્યું:
સુતામુદ્વહતો રાજ્ઞો યચ્ચ લબ્ધં મયાખિલમ્
રાજાએ પોતાની દીકરીના લગ્ન માટે જે કંઈ મને આપ્યું છે—
ઇયં હિ સ્વામિની પ્રાપ્તા તસ્ય વિત્તસ્ય કિઙ્કરાઃ
આ સ્ત્રી હવે ઘરમાલિક બની ગઈ છે અને આપણે બધા એ ધનની સેવા કરતા દાસ બની ગયા છીએ.
ભર્તા સમર્પયામાસ પ્રીત્યા યુક્તો ઽખિલં તદા
પછી પતિએ આનંદપૂર્વક પોતાનું બધું જ તેનું હાથમાં સોંપી દીધું.
ઉભયોસ્તત્ર પશ્યન્ત્યો રાક્ષસીરાજકન્યયોઃ
ત્યાં રાક્ષસરાજાની પુત્રી અને બીજી એકને જોઈ રહી હતી.
તદ્દૃષ્ટ્વા ચાદ્ભુતં ભર્તુર્દેહવિત્તસમર્પણમ્
પતિએ પોતાનું શરીર અને ધન અર્પણ કર્યું એ અદ્ભુત દૃશ્ય જોઈને,
છિન્ના ગૌરિવ ખઙ્ગેન ગતાઃ પ્રાણા મમાભવન્
મારા પ્રાણ તો જાણે તલવારથી કાપી નાખેલી ગાયની જેમ છૂટી ગયા.
તામતીત્ય સુદુઃખાર્તા કાષ્ઠીલા ચાભવં શુભે
એ બધું સહન કરીને, ઘન દુઃખમાં પણ હું જાણે મૂર્છિત થઈ ગઈ, હે શુભે!
યા ભર્તુર્નાપયેદ્વિત્તં જીવિતં ચ શુભાનને
હે સુંદરમુખી, જે સ્ત્રી પતિનું ધન અને પ્રાણ બચાવતી નથી—
એવં જ્ઞાત્વાનિશં રક્ષેત્પત્યુર્વિત્તં ચ જીવિતમ્
આવું જાણીને, સ્ત્રીએ પતિનું ધન અને પ્રાણ હંમેશા સાચવવા જોઈએ.