મૃત્યું પ્રાત્યું નરઃ કામં કૃતકૃત્યો ભવેદ્ધ્રુવન્
જે મનુષ્ય અહીં પોતાની ઇચ્છાથી મૃત્યુ પામે છે, તે નિશ્ચિતપણે કૃતાર્થ થાય છે.
ભોગિનીમપિ મોક્ષાય કિં પુનર્વ્રતધારિણામ્
અહીં એક ભોગવતી સ્ત્રીને પણ મોક્ષ મળે છે—તો વ્રતધારીને તો કેટલું વધારે!
વિયોજિતા તુ યા પૂર્વં તેન દુષ્ટેન રક્ષસા
જે સ્ત્રી પહેલા એ દુષ્ટ રાક્ષસથી વિયોગી થઈ હતી—
એષ પ્રભાવો ઽપિ હિતઃ ક્ષેત્રસ્યાસ્ય દ્વિજોત્મ
હે શ્રેષ્ઠ દ્વિજ, આ પણ આ ક્ષેત્રની મહિમા છે.
ભૂતવ્યભવિષ્યાણિ જ્ઞાનાજ્ઞાનકૃતાનિ ચ
ભૂતકાળ, વર્તમાન અને ભવિષ્યના, જાણીને કે અજાણતાં કરેલા બધા કર્મો—
યસ્યાં મૃતા દુઃખમનન્તમુગ્રં ભુઞ્જન્તિ મર્ત્યા યમયાતનાં નો
હે મનુષ્ય, જે અહીં મરે છે, તેને યમની અસહ્ય અને અનંત પીડા સહન કરવી પડતી નથી.
પૃષ્ઠાત્કરોણુરૂપિણ્યાઃ સકન્યો ઽવાતરદ્દ્વિજઃ
હરણીની આકૃતિ ધરાવતી સ્ત્રીના પીઠ પાછળથી, એક કન્યા સાથે બ્રાહ્મણ અવતર્યા.
ક્ષપાચરી ક્ષપાનાથવક્ત્રા પીનોન્નતસ્તની
એ રાત્રિમાં ફરતી સ્ત્રી હતી, ચંદ્રમાના જેવું મુખ અને ઊંચા, ભરાવદાર સ્તન ધરાવતી.
બાહ્યરક્ષાસ્થિત પ્રાપ્તં પુરપાલમુવાચ હ
બાહ્ય રક્ષણસ્થળે ઊભી રહીને, તેણે આવેલા નગરપાલને કહ્યું.
બ્રૂહિ માં સમનુપ્રાપ્તાં રત્નશાલાં પુરા હૃતામ્
મને કહો, હું આવી છું—ક્યાં છે એ રત્નશાળા, જે કદી ચોરી ગઈ હતી?
તલ્પસ્થા રક્ષસા રાત્રૌ સ્વપુરસ્થા હૃતા દ્વિજ
હું રાત્રે મારા પલંગ પર સુતી હતી ત્યારે, એક રાક્ષસે મને મારા જ શહેરમાંથી લઈ ગયો, હે દ્વિજ.
સમાશ્વસિહિ શોકં ત્વં મા કૃથા મત્કૃતે ક્વચિત્
તમે મન મજબૂત રાખો, મારા માટે ક્યારેય દુઃખ ન કરો.
તવ કીર્તિકરી તદ્વન્માતુઃ સૌશીલ્યસૂચિકા
આ કાર્યથી તમને યશ મળશે અને એ જ રીતે મારી માતાનું સારા સ્વભાવનું પણ પ્રમાણ મળે છે.
અબાહુરિતિ વિખ્યાતઃ પ્રાપ્તઃ સુદ્યુમ્રસન્નિધૌ
અબાહુ નામે પ્રસિદ્ધ, તે સુદ્યુમ્નના દરબારમાં પહોંચ્યો.
રાજન્નુપાગતા નષ્ટા દિહિતા તવ માનદ
હે રાજા, આપની ગુમ થયેલી દીકરી પાછી આવી છે, હે માન આપનાર.
પુરબાહ્યે સ્થિતા દૃષ્ટા મયા જ્ઞાતા ન ચાભવત્
હુંએ તેને શહેરની બહાર ઊભેલી જોઈ, પણ તેણે મને ઓળખી ન શકી.
અવિપ્લુતાહં વદતિ માં જાનાતુ સમાગતામ્
તે કહે છે, 'હું અકબંધ છું; જાણો કે હું પાછી આવી છું.'
તદદ્ભુતં વચઃ શ્રુત્વા પુરપાલસ્ય તત્ક્ષણાત્
શહેરના રક્ષકના એ આશ્ચર્યજનક શબ્દો સાંભળતાં જ તે ક્ષણે,
સ તુ ગત્વા પુરાદ્બ્રાહ્યે ગઙ્ગાતીરે વ્યવસ્થિતામ્
પછી તે શહેરની બહાર જઈને ગંગાના કિનારે ઊભેલી તેને જોઈ.
સહજે નૈવ વેષેણ ભૂષિતાં ભૂષણપ્રિયામ્
તે hમેશા જેવી, પોતાના વસ્ત્ર અને ગહનાથી સજ્જ, ગહના પ્રેમી હતી.
દૂરાદ્દૃષ્ટ્વાન્તિકં ગત્વા પર્યષ્વજત ભૂપતિઃ
દૂરથી જોઈને રાજાએ નજીક જઈને તેને ભેટી અને ભેટી પડયો.
તતશ્ચ માત્રા સંગમ્ય હૃષ્ટયા હર્ષિતાન્તરા
પછી તેની માતા સાથે મળી, જે આનંદથી ભરપૂર અને ખુશ હતી,
સુપ્તાહં રત્નશાલાયાં સખીભિઃ પરિવારિતા
હું રત્નોથી શોભાયમાન મહેલમાં, સખીઓથી ઘેરાયેલી, સુતી હતી.
ચિન્તયત્ની ભર્તૃયોગં નિશીથે રક્ષસા હૃતા
પતિ સાથેના મિલનનો વિચાર કરતી હતી ત્યારે, મધ્યરાત્રે રાક્ષસે મને પકડી લીધી.
નાનારત્નમયે તત્ર ગુહાયાં સ્થાપિતા હ્યહમ્
મને ત્યાં વિવિધ રત્નોથી શોભાયમાન ગુફામાં રાખવામાં આવી.
તસ્ય ભાર્યા ત્વિયં સુભ્રૂર્યા તિષ્ઠતિ સુમધ્યમા
આ સુંદર ભ્રૂવાળી અને પાતળી કમરવાળી સ્ત્રી તેની પત્ની છે, અહીં ઊભી છે.
અનયા બુદ્ધિયોગેન શક્ત્યા શક્રસ્ય ભૂપતે
એના બુદ્ધિ અને શક્તિથી, હે રાજા, તેણે ઈન્દ્રને પણ જીત્યો હતો.
પુરૈવ મમ તં શૈલં પ્રાપ્તો દેવેન ભૂસુરઃ
કેટલાય વર્ષો પહેલા, હે બ્રાહ્મણ, દેવતાએ મારા એ પર્વત પર પગ મૂક્યો હતો.
વિપ્રેણ સંવિદં કૃત્વા દાંપત્યે નિજકર્મણા
બ્રાહ્મણ સાથે લગ્ન માટે સંમતિ કરીને, પોતાનું કર્તવ્ય નિભાવ્યું.
એવં કૃત્વા પતિં વિપ્રં હસ્તિનીરૂપધારિણી
આ રીતે કરીને, હસ્તીની રૂપ ધારણ કરનાર એ બ્રાહ્મણને પતિ તરીકે મળવા પહોંચી.