તતઃ પ્રભૃતિ વિપ્રેન્દ્ર શૈવં ક્ષેત્રં નિગદ્યતે
ત્યાંથી, હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણ, એ ક્ષેત્રને 'શૈવ ક્ષેત્ર' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
કૃપયા સંપરીતસ્ય માધવસ્ય દ્વિજોત્તમ
માધવની કૃપાથી, જે દયાથી ભરપૂર હતા, હે શ્રેષ્ઠ દ્વિજ, એ બધું થયું.
માધવસ્યાજ્ઞયા તત્ર સસ્નૌ દેવો વૃષધ્વજઃ
માધવની આજ્ઞાથી ત્યાં દેવ વૃષધ્વજએ સ્નાન કર્યું.
કપાલમોચનં નામ તત્તીર્થં ખ્યાતિમાગતમ્
એ તીર્થનું નામ કપાળમોચન પડ્યું અને તે પ્રસિદ્ધ થયું.
ભક્તિભાવેન શંભુસ્તુ નિબદ્ધસ્તત્ર સંસ્થિતઃ
શંભુ ભક્તિભાવથી ત્યાં સ્થિર થયા અને બંધાયા.
સૂર્યાયુતસમપ્રખ્ય દિગંબરનિષેવિતમ્
એ સ્થાન દસ હજાર સૂર્ય જેટલું તેજ ધરાવે છે અને દિગંબર સાધુઓ ત્યાં સેવા કરે છે.
યૈર્વિઘ્નૈરભિભૂતાસ્તુ સ્તુત્વા વિષ્ણું શિવાર્ચકાઃ
જે શિવભક્તો અવરોધોથી પીડાતા હોય, તેઓએ વિષ્ણુની સ્તુતિ કરી.
શિવસ્ય ચિન્તનાદ્વિપ્ર શૈવાઃ સર્વે નિરાકુલાઃ
હે બ્રાહ્મણ, શિવનું ચિંતન કરતાં બધા શૈવ ભક્તો નિરાકુલ થઈ જાય છે.
બહુપુણ્યયુતાઃ સંતો નિવસંત્તયત્ર નીરુજઃ
ત્યાં અનેક પુણ્યવાળા સંતો નિરોગી રહીને વસે છે.
નાત્ર સ્નાનં પ્રશંસંતિ ન જપં ન સુરાર્ચનમ્
અહીં સ્નાન, જપ કે દેવતાઓની પૂજા પ્રસંશિત નથી.
મૃત્યું પ્રાત્યું નરઃ કામં કૃતકૃત્યો ભવેદ્ધ્રુવન્
જે મનુષ્ય અહીં પોતાની ઇચ્છાથી મૃત્યુ પામે છે, તે નિશ્ચિતપણે કૃતાર્થ થાય છે.
ભોગિનીમપિ મોક્ષાય કિં પુનર્વ્રતધારિણામ્
અહીં એક ભોગવતી સ્ત્રીને પણ મોક્ષ મળે છે—તો વ્રતધારીને તો કેટલું વધારે!
વિયોજિતા તુ યા પૂર્વં તેન દુષ્ટેન રક્ષસા
જે સ્ત્રી પહેલા એ દુષ્ટ રાક્ષસથી વિયોગી થઈ હતી—
એષ પ્રભાવો ઽપિ હિતઃ ક્ષેત્રસ્યાસ્ય દ્વિજોત્મ
હે શ્રેષ્ઠ દ્વિજ, આ પણ આ ક્ષેત્રની મહિમા છે.
ભૂતવ્યભવિષ્યાણિ જ્ઞાનાજ્ઞાનકૃતાનિ ચ
ભૂતકાળ, વર્તમાન અને ભવિષ્યના, જાણીને કે અજાણતાં કરેલા બધા કર્મો—
યસ્યાં મૃતા દુઃખમનન્તમુગ્રં ભુઞ્જન્તિ મર્ત્યા યમયાતનાં નો
હે મનુષ્ય, જે અહીં મરે છે, તેને યમની અસહ્ય અને અનંત પીડા સહન કરવી પડતી નથી.
પૃષ્ઠાત્કરોણુરૂપિણ્યાઃ સકન્યો ઽવાતરદ્દ્વિજઃ
હરણીની આકૃતિ ધરાવતી સ્ત્રીના પીઠ પાછળથી, એક કન્યા સાથે બ્રાહ્મણ અવતર્યા.
ક્ષપાચરી ક્ષપાનાથવક્ત્રા પીનોન્નતસ્તની
એ રાત્રિમાં ફરતી સ્ત્રી હતી, ચંદ્રમાના જેવું મુખ અને ઊંચા, ભરાવદાર સ્તન ધરાવતી.
બાહ્યરક્ષાસ્થિત પ્રાપ્તં પુરપાલમુવાચ હ
બાહ્ય રક્ષણસ્થળે ઊભી રહીને, તેણે આવેલા નગરપાલને કહ્યું.
બ્રૂહિ માં સમનુપ્રાપ્તાં રત્નશાલાં પુરા હૃતામ્
મને કહો, હું આવી છું—ક્યાં છે એ રત્નશાળા, જે કદી ચોરી ગઈ હતી?
તલ્પસ્થા રક્ષસા રાત્રૌ સ્વપુરસ્થા હૃતા દ્વિજ
હું રાત્રે મારા પલંગ પર સુતી હતી ત્યારે, એક રાક્ષસે મને મારા જ શહેરમાંથી લઈ ગયો, હે દ્વિજ.
સમાશ્વસિહિ શોકં ત્વં મા કૃથા મત્કૃતે ક્વચિત્
તમે મન મજબૂત રાખો, મારા માટે ક્યારેય દુઃખ ન કરો.
તવ કીર્તિકરી તદ્વન્માતુઃ સૌશીલ્યસૂચિકા
આ કાર્યથી તમને યશ મળશે અને એ જ રીતે મારી માતાનું સારા સ્વભાવનું પણ પ્રમાણ મળે છે.
અબાહુરિતિ વિખ્યાતઃ પ્રાપ્તઃ સુદ્યુમ્રસન્નિધૌ
અબાહુ નામે પ્રસિદ્ધ, તે સુદ્યુમ્નના દરબારમાં પહોંચ્યો.
રાજન્નુપાગતા નષ્ટા દિહિતા તવ માનદ
હે રાજા, આપની ગુમ થયેલી દીકરી પાછી આવી છે, હે માન આપનાર.
પુરબાહ્યે સ્થિતા દૃષ્ટા મયા જ્ઞાતા ન ચાભવત્
હુંએ તેને શહેરની બહાર ઊભેલી જોઈ, પણ તેણે મને ઓળખી ન શકી.
અવિપ્લુતાહં વદતિ માં જાનાતુ સમાગતામ્
તે કહે છે, 'હું અકબંધ છું; જાણો કે હું પાછી આવી છું.'
તદદ્ભુતં વચઃ શ્રુત્વા પુરપાલસ્ય તત્ક્ષણાત્
શહેરના રક્ષકના એ આશ્ચર્યજનક શબ્દો સાંભળતાં જ તે ક્ષણે,
સ તુ ગત્વા પુરાદ્બ્રાહ્યે ગઙ્ગાતીરે વ્યવસ્થિતામ્
પછી તે શહેરની બહાર જઈને ગંગાના કિનારે ઊભેલી તેને જોઈ.
સહજે નૈવ વેષેણ ભૂષિતાં ભૂષણપ્રિયામ્
તે hમેશા જેવી, પોતાના વસ્ત્ર અને ગહનાથી સજ્જ, ગહના પ્રેમી હતી.