ભવતરણિવહિત્રપાદપદ્મ પ્રકટૈશ્વર્ય પુરાણ પૂર્ણબાહો
હે પ્રભુ, તારા કમળ જેવા ચરણો ભવસાગર પાર કરવા માટે વહાણ છે, તારી મહિમા સ્પષ્ટ છે, તું પ્રાચીન છે અને તારા બાહુઓ પૂર્ણ છે.
તવ વરદ વરેણ્યમઙ્ઘ્રિયુગ્મં શરણં પ્રાપ્તમઘાર્દિતં પ્રપાહિ
હું પાપથી પીડાયેલો તારા શ્રેષ્ઠ અને વરદાન આપનારા બંને ચરણોમાં શરણ આવી ગયો છું, કૃપા કરીને મારી રક્ષા કર.
નહિ મમ ગતિદં પુરાણપુંસો ઽન્યદિતિ પ્રાર્થનયા પ્રસીદઽમેદ્ય
મારે માટે મુક્તિ આપનાર પ્રાચીન પુરુષ સિવાય બીજું કોઈ નથી; આ પ્રાર્થનાથી, હે પૂજનીય, કૃપા કર.
આવિર્બભૂવ સહસા માધવો ભક્તવત્સલઃ
એ સમયે માધવ, ભક્તપ્રેમી, અચાનક પ્રગટ થયા.
પુનરુત્થાય વિપ્રેન્દ્ર નનામ વિધૃતાઞ્જલિઃ
પછી ફરી ઊભા રહી, શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણએ હાથ જોડીને નમસ્કાર કર્યો.
વરં વૃણુ પ્રદાસ્યે ઽહં સંતુષ્ટઃ સ્તોત્રતસ્તવ
તું જે ઇચ્છે તે વર માગ, હું તારી સ્તુતિથી પ્રસન્ન છું અને તે વર આપીશ.
પીડિતાત્મા જગાદેદં ભુક્તિમુક્તિપ્રદં હરિમ્
પીડિત મનથી, તેણે ભોગ અને મોક્ષ આપનાર હરિને આ રીતે કહ્યું:
ત્વત્ક્ષેત્રસીમાબાહ્યસ્થા બ્રહ્મહત્યા યદીક્ષ્યતે
જો તારા પવિત્ર ક્ષેત્રની સીમાની બહાર બ્રાહ્મણહત્યાનો પાપ દેખાય,
મમ નિર્ગમને બ્રહ્મહત્યા માં પુનરેષ્યતિ
તો જ્યારે હું અહીંથી નીકળીશ ત્યારે એ બ્રાહ્મણહત્યાનો પાપ ફરી મારી પાસે આવી જશે.
ઇત્યુક્ત્વા હ્યભવત્તૂષ્ણીં દેવદેવં વૃષધ્વજઃ
આ રીતે કહીને, વૃષધ્વજ દેવદેવતા મૌન થઈ ગયા.
તતઃ પ્રભૃતિ વિપ્રેન્દ્ર શૈવં ક્ષેત્રં નિગદ્યતે
ત્યાંથી, હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણ, એ ક્ષેત્રને 'શૈવ ક્ષેત્ર' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
કૃપયા સંપરીતસ્ય માધવસ્ય દ્વિજોત્તમ
માધવની કૃપાથી, જે દયાથી ભરપૂર હતા, હે શ્રેષ્ઠ દ્વિજ, એ બધું થયું.
માધવસ્યાજ્ઞયા તત્ર સસ્નૌ દેવો વૃષધ્વજઃ
માધવની આજ્ઞાથી ત્યાં દેવ વૃષધ્વજએ સ્નાન કર્યું.
કપાલમોચનં નામ તત્તીર્થં ખ્યાતિમાગતમ્
એ તીર્થનું નામ કપાળમોચન પડ્યું અને તે પ્રસિદ્ધ થયું.
ભક્તિભાવેન શંભુસ્તુ નિબદ્ધસ્તત્ર સંસ્થિતઃ
શંભુ ભક્તિભાવથી ત્યાં સ્થિર થયા અને બંધાયા.
સૂર્યાયુતસમપ્રખ્ય દિગંબરનિષેવિતમ્
એ સ્થાન દસ હજાર સૂર્ય જેટલું તેજ ધરાવે છે અને દિગંબર સાધુઓ ત્યાં સેવા કરે છે.
યૈર્વિઘ્નૈરભિભૂતાસ્તુ સ્તુત્વા વિષ્ણું શિવાર્ચકાઃ
જે શિવભક્તો અવરોધોથી પીડાતા હોય, તેઓએ વિષ્ણુની સ્તુતિ કરી.
શિવસ્ય ચિન્તનાદ્વિપ્ર શૈવાઃ સર્વે નિરાકુલાઃ
હે બ્રાહ્મણ, શિવનું ચિંતન કરતાં બધા શૈવ ભક્તો નિરાકુલ થઈ જાય છે.
બહુપુણ્યયુતાઃ સંતો નિવસંત્તયત્ર નીરુજઃ
ત્યાં અનેક પુણ્યવાળા સંતો નિરોગી રહીને વસે છે.
નાત્ર સ્નાનં પ્રશંસંતિ ન જપં ન સુરાર્ચનમ્
અહીં સ્નાન, જપ કે દેવતાઓની પૂજા પ્રસંશિત નથી.
મૃત્યું પ્રાત્યું નરઃ કામં કૃતકૃત્યો ભવેદ્ધ્રુવન્
જે મનુષ્ય અહીં પોતાની ઇચ્છાથી મૃત્યુ પામે છે, તે નિશ્ચિતપણે કૃતાર્થ થાય છે.
ભોગિનીમપિ મોક્ષાય કિં પુનર્વ્રતધારિણામ્
અહીં એક ભોગવતી સ્ત્રીને પણ મોક્ષ મળે છે—તો વ્રતધારીને તો કેટલું વધારે!
વિયોજિતા તુ યા પૂર્વં તેન દુષ્ટેન રક્ષસા
જે સ્ત્રી પહેલા એ દુષ્ટ રાક્ષસથી વિયોગી થઈ હતી—
એષ પ્રભાવો ઽપિ હિતઃ ક્ષેત્રસ્યાસ્ય દ્વિજોત્મ
હે શ્રેષ્ઠ દ્વિજ, આ પણ આ ક્ષેત્રની મહિમા છે.
ભૂતવ્યભવિષ્યાણિ જ્ઞાનાજ્ઞાનકૃતાનિ ચ
ભૂતકાળ, વર્તમાન અને ભવિષ્યના, જાણીને કે અજાણતાં કરેલા બધા કર્મો—
યસ્યાં મૃતા દુઃખમનન્તમુગ્રં ભુઞ્જન્તિ મર્ત્યા યમયાતનાં નો
હે મનુષ્ય, જે અહીં મરે છે, તેને યમની અસહ્ય અને અનંત પીડા સહન કરવી પડતી નથી.
પૃષ્ઠાત્કરોણુરૂપિણ્યાઃ સકન્યો ઽવાતરદ્દ્વિજઃ
હરણીની આકૃતિ ધરાવતી સ્ત્રીના પીઠ પાછળથી, એક કન્યા સાથે બ્રાહ્મણ અવતર્યા.
ક્ષપાચરી ક્ષપાનાથવક્ત્રા પીનોન્નતસ્તની
એ રાત્રિમાં ફરતી સ્ત્રી હતી, ચંદ્રમાના જેવું મુખ અને ઊંચા, ભરાવદાર સ્તન ધરાવતી.
બાહ્યરક્ષાસ્થિત પ્રાપ્તં પુરપાલમુવાચ હ
બાહ્ય રક્ષણસ્થળે ઊભી રહીને, તેણે આવેલા નગરપાલને કહ્યું.
બ્રૂહિ માં સમનુપ્રાપ્તાં રત્નશાલાં પુરા હૃતામ્
મને કહો, હું આવી છું—ક્યાં છે એ રત્નશાળા, જે કદી ચોરી ગઈ હતી?